A New Concept of Managing Tourist Region
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.4.3Keywords:
Tourism, Tourism policy, Tourism management, Economy, Touristic economy, Tourism organisation, Network cooperationAbstract
The article contains the results of an analysis concerning the possibilities of effectively managing tourist regions in a competitive market, on the basis of the functioning of regional tourist organizations (ROT) in Poland according to several models. Furthermore, the results of the proposed ROT transformations and their influence on the development of tourist traffic in tourist reception areas are discussed. A literature review showcased the divergence of views on the purposefulness and direction of the POT-ROT-LOT system modifications. Three models of ROT activity were proposed on the basis of the idea of product consortia and tourism clusters, DMO and network cooperation, indicating the key qualities that allow for the implementation of those models in organizational practice. As a consequence, these qualities contribute to increasing the organizations' effectiveness, and further implicate changes in logistics and the quality of tourist service in tourist regions.
Downloads
References
Bachvarov, M., 2003, Region turystyczny - nowa treść w starej formie?, Turyzm, vol. 13, z. 1, s. 5-19.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18778/0867-5856.13.1.01
Banasik, W., Borne-Januła, H., 2011, Konsorcja produktowe w rozwoju lokalnej i regionalnej gospodarki turystycznej, w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Przedsiębiorstwo. Samorząd. Współpraca, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 157, s. 365-374.
View in Google Scholar
Borzyszkowski, J., 2011, Organizacja i zarządzanie turystyką w Polsce, Wydawnictwo Fachowe CeDeWu.pl, Warszawa.
View in Google Scholar
Borzyszkowski, J., 2012, Współczesne Destination Management Organizations (DMO) - przykłady rozwiązań brytyjskich, w: Wyrzykowska-Antkiewicz, M. (red.), Rozwój społeczno-gospodarczy w dobie kryzysu, Prace Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku, t. 17, nr 16, s. 77-90.
View in Google Scholar
Borzyszkowski, J., 2013a, Współczesne wyzwania Destination Management Organizations (DMO), w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Wybrane problemy funkcjonowania regionów, gmin i przedsiębiorstw turystycznych, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 303, s. 49-57.
View in Google Scholar
Borzyszkowski, J., 2013b, Legal Forms of Modern Destination Management Organizations and Their Influence on the Range of Tasks and Responsibilities, UTMS Journal of Economics, vol. 4, no. 3, s. 367-376.
View in Google Scholar
Borzyszkowski, J., 2013c, Destination Management Organizations (DMOs) and Crisis Management, Journal of Tourism and Services, vol. 4, s. 8-17.
View in Google Scholar
Czakon, W., 2008, Sieci międzyorganizacyjne a niepewność w zarządzaniu przedsiębiorstwem, w: Krzakiewicz, K. (red.), Zmiany w systemach zarządzania polskich przedsiębiorstw, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, nr 86, s. 229-237.
View in Google Scholar
Czernek, K., 2010, Uwarunkowania współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie, rozprawa doktorska, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Ekonomii, Katedra Turystyki.
View in Google Scholar
Czernek, K., 2012, Region turystyczny w ujęciu systemowym a potrzeba współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie, w: Turystyka i Hotelarstwo, nr 18, Wyższa Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Łodzi, Łódź, s. 9-26.
View in Google Scholar
Dębski, M., 2012a, Współpraca interesariuszy destynacji w procesie kreowania jej konkurencyjności, Organizacja i Kierowanie, Organization and Management, nr 3 (152), s. 73-86.
View in Google Scholar
Dębski, M., 2012b, Współpraca jako warunek efektywnego budowania przewagi konkurencyjnej destynacji, w: Al.-Noorachi, M. (red.), Marketing we współczesnym przedsiębiorstwie, Przedsiębiorczość i Zarządzanie, t. 13, z. 2, s. 45-65.
View in Google Scholar
Dębski, M. (red.), 2014, Konkurencyjność regionów turystycznych, Wydawnictwo Społecznej Akademii Nauk, Łódź.
View in Google Scholar
Durydiwka, M., Kowalczyk, A., 2003, Region turystyczny a procesy globalizacji, Turyzm, vol. 13, nr 1, s. 21-42.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18778/0867-5856.13.1.02
Fedyk, W., 2016, Uwarunkowania skuteczności regionalnych organizacji turystycznych w Polsce, rozprawa doktorska, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki w Jeleniej Górze, Jelenia Góra [maszynopis niepublikowany].
View in Google Scholar
Fedyk, W., Kachniewska, W., 2016, Uwarunkowania skuteczności funkcjonowania regionalnych organizacji turystycznych w Polsce w formule klastra, w: Meyer, B. (red.), Trendy we współczesnym ruchu turystycznych, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (33), s. 135-150.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18276/ept.2016.1.33-11
Fedyk, W., Morawski, M., 2014, Regionalne organizacje turystyczne - organizacjami współpracy. Prawda czy fałsz?, w: Folia Turistica, Varia, nr 32, Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie, Kraków, s. 241-274.
View in Google Scholar
Fedyk, W., Morawski, M., 2016, Uwarunkowania skuteczności funkcjonowania regionalnych organizacji turystycznych w obszarach recepcji turystycznej w Polsce, w: Meyer, B. (red.), Trendy we współczesnym ruchu turystycznym, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (33), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin, s. 107-124.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18276/ept.2016.1.33-09
Galata, S., 2004, Strategiczne zarządzanie organizacjami. Wiedza, intuicja, strategie, etyka, Difin, Warszawa.
View in Google Scholar
Galvasová, I., Binek, J., Holeček, J., Chabičovská, K., Szczyrba, Z., 2008, Průmysl cestovního ruchu, Ministerstvo pro místní rozvoj ČR, Praha.
View in Google Scholar
Gołembski, G., 2003, Turystyka jako czynnik integrujący badania naukowe, w: Gołembski, G., (red.), Kierunki rozwoju badań naukowych w turystyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 11-22.
View in Google Scholar
Gołembski, G., Niezgoda, A., 2014, Organization of Tourism in Poland after Twenty Years of Systematic Changes, w: Costa, C., Panyik, E., Buhalis, D. (eds.), European Tourism Planning and Organisation Systems: The EU Member States, Channel View Publications, seria: Aspects of Tourism, Bristol, s. 243-256.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.21832/9781845414344-020
Gorynia, M., Łaźniewska, E. (red.), 2010, Kompendium wiedzy o konkurencyjności, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Grabińska, E., Mierniczak, P., 2010, Rola i znaczenie regionalnych organizacji turystycznych w zakresie promocji turystycznej regionu, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 613-636.
View in Google Scholar
Grabowska, A., 2013, Lokalna gospodarka turystyczna a rozwój regionów, w: Żabińska, T. (red.), Turystyka miejska. Prawidłowości i determinanty rozwoju, Studia Ekonomiczne, Zeszyty Naukowe Wydziałowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, nr 174, s. 68-80.
View in Google Scholar
Grabowski, J., 2008, Uwarunkowania konkurencyjności turystycznej regionów, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, nr 70, z. 3, s. 149-164.
View in Google Scholar
Gretzel, U., Fesenmaier, D.R., Formica, S., O'Leary, J.T., 2006, Searching for the Future: Challenges Faced by Destination Marketing Organizations, Journal of Travel Research, vol. 45, November, s. 116-126.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.1177/0047287506291598
Gryszel, P., 2010, Destination management company a kształtowanie konkurencyjności obszaru turystycznego, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 637-653.
View in Google Scholar
Holešinska, A., 2012, Destinační management jako nástroj podpory regionálního rozvoje, Regionální Studia, nr 1, http://www.regionalni-studia.cz/images/2012-1/1_tematicke_clanky_2-13_01_2012_1.pdf [dostęp: 28.07.2014].
View in Google Scholar
Holešinska, A., 2013, DMO - A dummy-made Organ or a Really Working Destination Management Organization, Czech Journal of Tourism, vol. 2, iss. 1, s. 19-36, doi: 10.2478/cjot-2013-0002, 2013.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.2478/cjot-2013-0002
Inskeep, E., 1991, Tourism Planning, John Wiley & Sons, Toronto.
View in Google Scholar
Jafari, J. (ed.), 2000, Encyclopedia of Tourism, Routlegde, London.
View in Google Scholar
Januszewska, M., Nawrocka, E., 2008, Pobudzanie przedsiębiorczości lokalnej i innowacyjności a konkurencyjność obszaru recepcji turystycznej, w: Gołembski, G. (red.), Turystyka jako czynnik wzrostu konkurencyjności regionów w dobie globalizacji, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań, s. 282-292.
View in Google Scholar
Kachniewska, M., 2013, Klaster jako łącznik między popytowym i podażowym postrzeganiem oferty turystycznej, POT, 26 listopada, http://www.slideshare.net/coffeeday/klaster-rot-lot [dostęp: 4.08.2014].
View in Google Scholar
Kachniewska, M., 2014, Polaryzacja podaży turystycznej jako stymulanta rozwoju sieciowych produktów turystycznych, w: Meyer, B. (red.), Podstawy funkcjonowania rynku turystycznego, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (25), Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 805, s. 27-42.
View in Google Scholar
Kizielewicz, J., 2012, Partnerstwo na rzecz rozwoju polityki turystycznej w województwach nadmorskich w Polsce, w: Rapacz, A. (red.), Wyzwania współczesnej polityki turystycznej. Problemy funkcjonowania rynku turystycznego, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 258, s. 196-202.
View in Google Scholar
Klimek, K., 2013, Destination Management Organisations and their Shift to Sustainable Tourism Development, European Journal of Tourism, Hospitality and Recreation, vol. 4, iss. 2, s. 27-47.
View in Google Scholar
Kornak, A.S., Rapacz, A., 2001, Zarządzanie turystyką i jej podmiotami w miejscowości i regionie, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, Wrocław.
View in Google Scholar
Kozak, M.W., 2009, Turystyka i polityka turystyczna a rozwój: między starym a nowym paradygmatem, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
View in Google Scholar
Koźmiński, A.K., Jemielniak, D., Latusek, D., 2009, Współczesne spojrzenie na kulturę organizacji, E-mentor, nr 3(30) s. 4-14.
View in Google Scholar
Kruczek, Z., 2002, Polska. Geografia atrakcji turystycznych, Wydawnictwo Proksenia, Kraków.
View in Google Scholar
Kruczek, Z., Zmyślony, P., 2010, Regiony turystyczne, Wydawnictwo Proksenia, Kraków.
View in Google Scholar
Lijewski, T., Mikułowski, B., Wyrzykowski, J., 1985, Geografia turystyki Polski, PWE, Warszawa.
View in Google Scholar
Liszewski, S., 2003, Region turystyczny, Turyzm, vol. 13, nr 1, s. 43-54.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18778/0867-5856.13.1.03
Liszewski, S., 2008, Ewolucja poglądów na temat regionu turystycznego. Od regionu krajoznawczego po funkcjonalny, w: Gołembski, G. (red.), Turystyka jako czynnik konkurencyjności regionów w dobie globalizacji, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań, s. 127-135.
View in Google Scholar
Liszewski, S., 2009, Przestrzeń turystyczna Polski. Koncepcja regionalizacji turystycznej, Folia Turistica, nr 21, s. 17-30.
View in Google Scholar
Medlik, S., 1995, Leksykon podróży, turystyki i hotelarstwa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Meyer, B., 2006, Znaczenie strategii rozwoju w tworzeniu przewagi konkurencyjnej regionu, w: Flejterski, S., Zarzecki, D. (red.), Region 2006. Rozwój regionalny w Polsce w latach 2007–2013. Inwestycje i kapitał, Materiały VII Ogólnopolskiej Konferencji, Szczecin, 11 grudnia 2006, Uniwersytet Szczeciński - Master of Business Administration, Buchalter, Szczecin, s. 95-107.
View in Google Scholar
Meyer, B., 2015, Możliwości wykorzystania przestrzeni wodnej (i nadwodnej) w procesie konkurencji regionów miejskich, na przykładzie Szczecina, w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Przedsiębiorstwo. Samorząd. Współpraca, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 379, s. 218-226.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.15611/pn.2015.379.21
Meyer, B., Rab-Przybyłowicz, J., 2011, Koncepcja klastrowa jako jeden z czynników rozwoju turystyki w Polsce i na świecie, w: Namyślak, B. (red.), Przekształcenia regionalnych struktur funkcjonalno-przestrzennych (t. 1). Współczesne kierunki przemian społeczno-ekonomicznych, Rozprawy Naukowe Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego, nr 19, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław, s. 93-105.
View in Google Scholar
Migdal, M., 2008, Ewaluacja regionalnych i lokalnych organizacji turystycznych, Instytut Wspierania Turystyki - Doradztwo, Szkolenia, Badania, Forum Turystyki Regionów, Szczecin.
View in Google Scholar
Migdal, M., 2012, Nie marnujmy unijnych dotacji, Wiadomości Turystyczne, nr 21 (267), Warszawa, s. 14.
View in Google Scholar
Migdal, M., 2013, Poradnik. Lokalna Organizacja Turystyczna, Forum Turystyki Regionów, Szczecin.
View in Google Scholar
Mileska, M.I., 1963, Regiony turystyczne Polski. Stan obecny i potencjalne warunki rozwoju, Prace Geograficzne, nr 43, IGiPZ PAN, Warszawa.
View in Google Scholar
Molenda, M., 2011, Regionalny produkt turystyczny i jego kreatorzy, w: Rakowski, W. (red.), "Rocznik Żyrardowski". Poświęcony sprawom globalnym, regionalnym i lokalnym, Wyższa Szkoła Rozwoju Lokalnego w Żyrardowie, Mazowieckie Towarzystwo Naukowe, t. 9, s. 293-304.
View in Google Scholar
Müller, H., Berger, P., 2012, Benchmarking for Destination Management Organizations: The Case of Swiss Cities and Alpine Destination Management, Tourism Review, vol. 67, iss. 4, s. 26-39.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.1108/16605371211277795
Nawrocka, E., 2013, Wizerunek obszaru recepcji turystycznej. Podstawy konceptualizacji i czynniki jego kreowania, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.
View in Google Scholar
Osbert-Pociecha, G., 2010, Zdolność organizacji do zmian - w ujęciu modelowym, w: Dudycz, T., Osbert-Pociecha, G. (red.), Efektywność - rozważania nad istotą i pomiarem, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 144, s. 373-386.
View in Google Scholar
Panasiuk, A., 2006, Integracja działań samorządu terytorialnego i podmiotów sektora turystycznego jako warunek rozwoju gospodarki turystycznej, w: Wodejko, S. (red.), Gospodarka turystyczna a grupy interesu, Oficyna Wydawnicza SGH w Warszawie, Warszawa, s. 98-107.
View in Google Scholar
Panasiuk, A., 2008, Struktura podmiotowa gospodarki turystycznej, w: Panasiuk, A. (red.), Gospodarka turystyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 5-33.
View in Google Scholar
Panasiuk, A., 2009, Instrumenty polityki turystycznej w regionie, w: Rapacz A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Przedsiębiorstwo. Samorząd. Współpraca, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 50, Wrocław, s. 15-23.
View in Google Scholar
Panasiuk, A. (red.), 2010, Potencjał turystyczny. Zagadnienia ekonomiczne, Zeszyty Naukowe, nr 591, Ekonomiczne Problemy Usług, nr 53, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin, s. 93-102.
View in Google Scholar
Panasiuk, A., 2014, Relacje na rynku turystycznym, w: Meyer, B. (red.), Podstawy funkcjonowania rynku turystycznego, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (25), Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 805, s. 101-114.
View in Google Scholar
Pike, S., 2007, Consumer-Based Brand Equity for Destination; Practical DMO Performance Measures, Journal of Travel & Tourism Marketing, vol. 22, iss. 1, s. 51-61.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.1300/J073v22n01_04
Pike, S., Page, S.J., 2014, Destination Marketing Organizations and Destination Marketing. A Narrative Analysis of the Literature, Tourism Management, vol. 41, s. 202-227.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.1016/j.tourman.2013.09.009
Presenza, A., Sheehan, L., Ritchie, J.R.B., 2005, Towards a Model of the Roles and Activities of Destination Management Organizations, Journal of Hospitality, Tourism and Leisure Science, vol. 3, s. 1-16.
View in Google Scholar
Problemy i przyszłość polskich LOT-ów - VI Gremium Ekspertów Turystyki we Wrocławiu, 2012, Turystyczne Mazowsze, 29 grudnia, http://www.turystycznemazowsze.pl/article.php?aid=249 [dostęp: 8.08.2013].
View in Google Scholar
Program rozvoje cestovního ruchu turistické oblasti Krkonoše, GaREP - Společnost pro regionální ekonomické poradenství, Brno 2003.
View in Google Scholar
Rapacz, A., 2008, Rola klastrów w kształtowaniu struktury i jakości produktu turystycznego regionu, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu nr 29, Gospodarka a Środowisko, nr 10, s. 106-117.
View in Google Scholar
Rapacz, A., Gryszel, P., Jaremen, D., 2010, Klaster turystyczny jako forma kooperacji w obszarze recepcji turystycznej, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 706-721.
View in Google Scholar
Rapacz, A., Jaremen, D., 2007, Regionalne organizacje turystyczne jako przejaw partnerstwa w gospodarce turystycznej. Przypadek Dolnego Śląska, w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Wybrane zagadnienia jej funkcjonowania, Jaremen Press, Jelenia Góra, s. 222-233
View in Google Scholar
Sala, J. (red.), 2010, Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Stasiak, A., 2007, Klaster turystyczny - nowe wyzwanie dla ROT-ów i LOT-ów? Rocznik Naukowy Wyższej Szkoły Turystyki i Rekreacji w Warszawie, t. 6, Warszawa, s. 183-196.
View in Google Scholar
Survey of Destination Management Organizations. Report, 2004, World Tourism Organization, Madrid.
View in Google Scholar
Staszewska, J., 2009, Klaster perspektywą dla przedsiębiorców na polskim rynku turystycznym, Difin, Warszawa.
View in Google Scholar
Tatuśko, A., 2002, Sposoby pomiaru konkurencyjności miast, w: Sobczak, E. (red.), Gospodarka lokalna w teorii i praktyce, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, nr 939, s. 122–134.
View in Google Scholar
Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o Polskiej Organizacji Turystycznej, Dz.U. nr 62, poz. 689, z późn. zm.
View in Google Scholar
Vystoupil, J., Holešinská, A., Kunc, J., Šauer, M., 2007, Návrh nové rajonizace cestovního ruchu ČR, Masarykova univerzita, Brno.
View in Google Scholar
Walas, B., 2007, Kierunki ewolucji regionalnych i lokalnych organizacji turystycznych w kontekście polityki turystycznej - mocne i słabe strony, Rocznik Naukowy Wyższej Szkoły Turystyki i Rekreacji im. M. Orłowicza w Warszawie, t. 6.
View in Google Scholar
Walas, B. (red.), 2012, Marketingowa strategia rozwoju turystyki POT 2012-2020, Polska Organizacja Turystyczna, Warszawa.
View in Google Scholar
Walas, B., Olszewski, J., 2012, Diagnoza strategiczna budowy turystycznego konsorcjum produktowego w obszarze uzdrowisk, spa i wellness, w: Borkowski, K., Łabaj, M., Sondel-Cedermas, J. (red.), Studia i materiały, Zeszyty Naukowe nr 2, Wyższa Szkoła Turystyki i Ekologii w Suchej Beskidzkiej, Sucha Beskidzka, s. 5-18.
View in Google Scholar
Wanagos, M., 2011, Regionalne i lokalne organizacje turystyczne - system relacji i powiązań marketingu wewnętrznego regionu, w: Rosa, G., Smalec, A. (red.), Marketing przyszłości. Trendy. Strategie. Instrumenty. Wybrane aspekty marketingu terytorialnego, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 663, Ekonomiczne Problemy Usług, nr 75, s. 284-285.
View in Google Scholar
Warszyńska, J., Jackowski, A., 1979, Podstawy geografii turyzmu, PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Włodarczyk, B., 2009, Przestrzeń turystyczna. Istota, koncepcje, determinanty rozwoju, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
View in Google Scholar
Wojciechowska, J., 2012, Ścieżki rozwoju organizacyjnego turystyki w Polsce - od rewolucji po ewolucyjny system, w: Rapacz, A. (red.), Wyzwania współczesnej polityki turystycznej. Problemy funkcjonowania rynku turystycznego, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 258, s. 89-101.
View in Google Scholar
Wolna-Samulak, A., Bordun, M., 2013, Funkcje i zadania regionalnej oraz lokalnej organizacji turystycznej w aspekcie rozwoju turystyki w regionie na przykładzie województwa zachodniopomorskiego, w: Meyer, B. (red.), Środki unijne w gospodarce turystycznej województwa zachodniopomorskiego i lubuskiego, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 2 (22), Środki unijne w gospodarce turystycznej, t. 1, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 783, s. 75-91.
View in Google Scholar
Wyrzykowski, J., 1975, Walory wypoczynkowe środowiska przyrodniczego Polski w świetle stanu badań, Zeszyty Naukowe Instytutu Turystyki, nr 2/3.
View in Google Scholar
Wyrzykowski, J., 1986, Geograficzne uwarunkowania rozwoju urlopowej turystyki wypoczynkowej w Polsce, Acta Universitatis Wratislaviensis, nr 935, Studia Geograficzne XLIV, Wrocław.
View in Google Scholar
Zajadacz, A., Śniadek, J., 2010, Klaster turystyczny jako forma współpracy podmiotów gospodarki turystycznej w powiecie leszczyńskim, w: Bosiacki, S. (red.), Gospodarka turystyczna w XXI wieku, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Handlu i Usług w Poznaniu, nr 19, s. 169-181.
View in Google Scholar
Zins, A.H., 2014, Internal Benchmarking for Regional Tourism Organizations: A Case Example, Tourism Analysis, vol. 19, iss. 4, s. 413-424.
View in Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.3727/108354214X14090817030991
Ziółkowski, R., 2012, Turystyczna sieć współpracy - doświadczenia w zakresie budowy klastrów turystycznych, w: Rapacz, A. (red.), Wyzwania współczesnej polityki turystycznej. Problemy funkcjonowania rynku turystycznego, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 258, s. 240-250.
View in Google Scholar
Zmyślony, P., 2013, Konieczne korekty systemu, Aktualności Turystyczne, http://www.aktualnosciturystyczne.pl/wiadomoci-rot-i-lot/konieczne-korekty-systemu[dostęp: 8.12.2013].
View in Google Scholar
Zmyślony, P., 2014, Realizator, partner czy przywódca - funkcje i relacje. Model współpracy JST - ROT - LOT - LGD, VII Gremium Ekspertów Turystyki, 10-12.12.2014 r., Kraków-Sucha Beskidzka [materiał niepublikowany], http://turystykawmiescie.org/2014/12/12/realizator-partner-czy-przywodca-o-modeluwspolpracy-jst-rot-lot-lgd-relacja/ [dostęp: 14.12.2014].
View in Google Scholar
Żabińska, T., 2010, Klastry turystyczne jako forma współpracy sieciowej i ich rola w budowaniu konkurencyjności regionu, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 733-752.
View in Google Scholar
Żemła, M., 2010a, Wartość dla klienta w procesie kształtowania konkurencyjności obszaru recepcji turystycznej, Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa im. Wojciecha Korfantego, Katowice.
View in Google Scholar
Żemła, M., 2010b, Możliwości i ograniczenia pełnienia roli przywódcy w kooperacyjnym kreowaniu potencjału turystycznego obszaru recepcji przez lokalne i regionalne organizacje turystyczne, w: Panasiuk, A. (red.), Potencjał turystyczny. Zagadnienia ekonomiczne, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 591, Ekonomiczne Problemy Usług, nr 53, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin, s. 93-102.
View in Google Scholar
