Koncepcje integracji środowiskowej oceny cyklu życia oraz kosztów cyklu życia w świetle zrównoważonego przedsiębiorstwa
DOI:
https://doi.org/10.18559/dkpt6m54Słowa kluczowe:
Zrównoważone przedsiębiorstwo, Ocena cyklu życia, Koszty, Rozwój zrównoważony przedsiębiorstwaAbstrakt
Przedsiębiorstwa odgrywają kluczową rolę w utrwalaniu oraz promowaniu zrównoważonego rozwoju. U podstaw tej idei leży zarządzanie cyklem życia świadczonych usług oraz oferowanych wyrobów. W praktyce oznacza to integrację technik uwzględniających perspektywę cyklu życia, między innymi środowiskowej oceny cyklu życia (Life Cycle Assessment- LCA) oraz oceny kosztów cyklu życia (Life Cycle Costing - LCC) i jest to działanie mające na celu scalenie elementów procedury badawczej przy zachowaniu zasadniczych cech metodycznych obu tych technik. W niniejszym artykule dokonano przeglądu występujących w literaturze przedmiotu koncepcji integracji technik cyklu życia. Przedstawiono ich główne założenia oraz zweryfikowano przydatność z punktu widzenia zrównoważonego przedsiębiorstwa. Ostatecznie oceniono szanse stosowania technik oceny cyklu życia w kontekście środowiskowej rachunkowości zarządczej oraz poddano dyskusji stawiane im wyzwania. Na podstawie przeprowadzonych studiów literaturowych uznano, że na arenie międzynarodowej znanych jest wiele podejść do integracji technik oceny cyklu życia, które wspierają zrównoważone przedsiębiorstwa. Możliwości ich wykorzystania zależą od kontekstu decyzyjnego. Zrównoważone przedsiębiorstwa powinny być szczególnie zainteresowane rozszerzaniem typowych kalkulacji opłacalności o badanie efektywności środowiskowej wyrobu. Cel ten może być osiągnięty dzięki paralelnej integracji LCA oraz LCC w ramach zrównoważonej oceny cyklu życia.
Pobrania
Bibliografia
Bernier, E., Maréchal, F., Samson, R., 2013, Life Cycle Optimization of Energy-Intensive Processes Using Eco-costs, The International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 18, no. 9, s. 1747-1761.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Borys, G. 2001, Tradycyjna rachunkowość przedsiębiorstwa a rachunkowość ekologiczna, w: Micherda, B. (red.), Ewolucja polskiej rachunkowości na tle rozwiązań światowych, Materiały Ogólnopolskiej Konferencji Katedr Rachunkowości, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Bovea, M.D, Vidal, R., 2004, Increasing Product Value by Integrating Environmental Impact, Costs and Customer Valuation, Resources, Conservation and Recycling, vol. 41, no. 2, s. 133-145.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Deng, Ch., Wu, J., Shao, X,. 2013, Research on Eco-balance with LCA and LCC for Mechanical Product Design, International Journal Advanced Manufacturing Technology, March, DOI: 10.1007/s00170-013-4887-z.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 285 31.10.2009.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Elkington, J., 2004, Enter the Triple Bottom Line, w: Henriques, A., Richardson, J. (eds.), The Triple Bottom Line, Does It All Add Up? Assessing the Sustainability of Business and CRS, Routledge London.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
European Council 2001, The European Sustainable Development Strategy, Göteborg, Sweden (renewed in June 2006 for the enlarged EU 10917/06); http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL [dostęp: 8.05.2014].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Europump and Hydraulic Institute, 2001, Pump Life Cycle Cost: A Guide to LCC Analysis for Pumping Systems. Executive Summary, Brussels.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Famielec, J., Stępień, M., 2005, Informacja ekologiczna w ujęciu finansowym; Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Gabrusewicz, T., 2012, Accounting in Sustainable Development - Finding a Common Concept for Value Measurement, Proceedings of the International Scientific Conference on MMK 2012, International Masaryk Conference for Ph.D. Students and Young Researchers, vol. III, December 10-14, 2012, Hradec Králové, s. 1813-1823.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Gabrusewicz, T., 2013, Sustainability Accounting Definition and Trends, w: Borys, G., Solarz, M. (eds.), Finance and Accountancy for Sustainable Developmen. Sustainable Finance, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu 302, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Gluch, P. Baumanna H., 2004, The Life Cycle Costing (LCC) Approach: A Conceptual Discussion of Its Usefulness for Enviromental Decision Making; Building and Environment, vol. 39, s. 571-580.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Heijungs, R., Settanni, E., Guinée, J., 2013, Toward a Computational Structure for Life Cycle Sustainability Analysis: Unifying LCA and LCC, The International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 18, no. 9, s. 1722-1733.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Horn, S., 2014, Sustainability Strategies for Business. An Integrated Approach with a Life Cycle Perspective, praca doktorska, University of Jyväskylä.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Jensen, A., Remmen A. (eds.), 2004, Background Report for a UNEP Guide to Life Cycle Management - A Bridge to Sustainable Products, http://www.lifecycleinitiative.org [dostęp: 3.05.2014].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Jørgensen, A., Hermann, I.T., Mortensen, J.B., 2010, Is LCC Relevant in a Sustainability Assessment? The International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 19, no. 6, s. 531-532.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
International Federation of Accountants, 2004, International Guidelines on Environmental Management Accounting (EMA), http://www.institutopharos.org [dostęp: 3.05.2014].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kara, S., Manmek, S., Kaebernick, H., 2007, An Integrated Methodology to Estimate the External Environmental Costs of Products, Manufacturing Technology, vol. 56, no. 1, s. 9-11.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kloepffer, W., 2008, Life Cycle Sustainability Assessment of Products, The International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 13, no. 2.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kloepffer, W., Cirtoh, A., 2011, Is LCC Relevant in a Sustainability Assessment?, The International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 16, no. 2, s. 99-101.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kobalski, P., 2010, Aspekt ekologiczny, w: Sobańska, I. (red.), Rachunkowość zarządcza. Podejście operacyjne i strategiczne, C.H. Beck, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kowalski, Z., Kulczycka, J., Góralczyk, M., 2007, Ekologiczna oceny cyklu życia procesów wytwórczych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kruk, H., 2010, Zrównoważone przedsiębiorstwo - ujęcie teoretyczne, Zarządzanie i Marketing, z. 17 (3/10), Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, nr 272.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kulczycka, J., 2011, Ekoefektywność projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem koncepcji cyklu życia produktu, Wydawnictwo Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Martinez, S., Hassanzadeh, M., Bouzidi, Y., Antheaume, N., 2011, Life Cycle Costing Assessment with both Internal and External Costs Estimation, w: Hesselbach, J., Herrmann, C. (eds.), Glocalized Solutions for Sustainability in Manufacturing, 18th CIRP International Conference on Life Cycle Engineering, Technische Universitat Braunschweig, Germany.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Norwegian Minister of the Environment, 1994, The Soria Moria Symposium "Sustainable Consumption and Production", Oslo, Norway, http://www.iisd.ca [dostęp: 8.05.2014].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
PKN, 2006, PN-EN 60300-3-3, Zarządzanie niezawodnością. Przewodnik zastosowań. Szacowanie kosztu cyklu życia, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa .
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
PKN, 2009, PN-EN ISO 14040, Zarządzanie środowiskowe. Ocena cyklu życia. Zasady i struktura, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Raftowicz-Filipkiewicz, M., 2013, Konkurencyjność przedsiębiorstw ukierunkowanych na zrównoważony rozwój w warunkach kryzysu gospodarczego, Ekonomia - Wroclaw Economic Review, vol. 19, no. 1, Acta Universitatis Wratislaviensis no. 3534.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Reich, M.C., 2005, Economic Assessment of Municipal Waste Management Systems-case Studies Using a Combination of Life Cycle Assessment (LCA) and Life Cycle Costing (LCC), Journal of Clean Production, vol. 13, s. 53-263.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Rogowski, W., 2008, Rachunek efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych, Oficyna Ekonomiczna, Kraków.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Senthil, K.D., Ong, S.K., Nee, A.Y.C., Tan, R.B.H., 2003, A Proposed Tool to Integrate Environmental and Economical Assessments of Products, Environmental Impact Assessment Review, vol. 23, s. 51-72.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Shapiro, K.G., 2001, Incorporating Costs in LCA, International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 6, no. 2, s. 121-123.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Steen, B., 2005, Environmental Cost and Benefits in Life Cycle Costing, International Journal Management of Environment, vol. 16, no. 2, s. 107-117.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Swarr, T.E., Hunkeler, D., Klopff er, W., Pesonen, H.L., Ciroth, A., Brent, A.C., Pagan, R., 2011, Environmental Life Cycle Costing: A Code of Practice, SETAC, New York.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Szadziewska, A., 2006, Środowiskowa rachunkowość zarządcza jako źródło danych na potrzeby zarządzania przedsiębiorstwem, w: Nowicka-Skowron, M. (red.), Koszty w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Standardy Międzynarodowe, Wydawnicwto AGH, Kraków.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Szczypa, P., 2012, Narzędzia rachunkowości wspomagające działalność proekologiczną przedsiębiorstw w Polsce, CeDeWu, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
United Nations, 2002, World Summit on Sustainable Development, 26 August - 4 September, Johannesbur, South Africa, http://ww.un.org/jsummit/html/documents/summit_docs [dostęp: 8.05.2014].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Wood, R., Herwich, E.G., 2012, Economic Modelling and Indicators in Life Cycle Sustainability Assessment, International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 18, no. 9, s. 1710-1721.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Zamagni, A., Pesonen, H.L. Swarr, T.E, 2013, From LCA to Life Cycle Sustainability Assessment: Concept, Practice and Future Directions, International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 18, no. 9, s. 1637-1641.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
