Nowa koncepcja zarządzania regionami turystycznymi
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.4.3Słowa kluczowe:
Turystyka, Polityka turystyczna, Zarządzanie turystyką, Gospodarka, Gospodarka turystyczna, Organizacje turystyczne, Współpraca sieciowaAbstrakt
W artykule przedstawiono wyniki analizy dotyczącej możliwości skutecznego zarządzania regionami turystycznymi na konkurencyjnym rynku, opartej na funkcjonowaniu regionalnych organizacji turystycznych (ROT) w Polsce, w kilku ujęciach modelowych, a także skutków proponowanych przekształceń w ROT i ich wpływu na rozwój ruchu turystycznego w obszarach recepcji turystycznej. W przeglądzie literatury wskazano na rozbieżności poglądów na temat celowości i kierunków modyfikacji systemu POT-ROT-LOT. Na podstawie idei konsorcjów produktowych i klastrów, DMO (Destination Managment Organization) i współpracy sieciowej zaproponowano trzy modele działania ROT, wskazując na kluczowe cechy pozwalające na wdrożenie tych modeli do praktyki organizacyjnej. W konsekwencji służą one wzrostowi skuteczności działania organizacji, implikując zmiany w logistyce i jakości obsługi ruchu turystycznego w regionach turystycznych.
Pobrania
Bibliografia
Bachvarov, M., 2003, Region turystyczny - nowa treść w starej formie?, Turyzm, vol. 13, z. 1, s. 5-19. DOI: https://doi.org/10.18778/0867-5856.13.1.01
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Banasik, W., Borne-Januła, H., 2011, Konsorcja produktowe w rozwoju lokalnej i regionalnej gospodarki turystycznej, w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Przedsiębiorstwo. Samorząd. Współpraca, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 157, s. 365-374.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Borzyszkowski, J., 2011, Organizacja i zarządzanie turystyką w Polsce, Wydawnictwo Fachowe CeDeWu.pl, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Borzyszkowski, J., 2012, Współczesne Destination Management Organizations (DMO) - przykłady rozwiązań brytyjskich, w: Wyrzykowska-Antkiewicz, M. (red.), Rozwój społeczno-gospodarczy w dobie kryzysu, Prace Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku, t. 17, nr 16, s. 77-90.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Borzyszkowski, J., 2013a, Współczesne wyzwania Destination Management Organizations (DMO), w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Wybrane problemy funkcjonowania regionów, gmin i przedsiębiorstw turystycznych, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 303, s. 49-57.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Borzyszkowski, J., 2013b, Legal Forms of Modern Destination Management Organizations and Their Influence on the Range of Tasks and Responsibilities, UTMS Journal of Economics, vol. 4, no. 3, s. 367-376.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Borzyszkowski, J., 2013c, Destination Management Organizations (DMOs) and Crisis Management, Journal of Tourism and Services, vol. 4, s. 8-17.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Czakon, W., 2008, Sieci międzyorganizacyjne a niepewność w zarządzaniu przedsiębiorstwem, w: Krzakiewicz, K. (red.), Zmiany w systemach zarządzania polskich przedsiębiorstw, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, nr 86, s. 229-237.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Czernek, K., 2010, Uwarunkowania współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie, rozprawa doktorska, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Ekonomii, Katedra Turystyki.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Czernek, K., 2012, Region turystyczny w ujęciu systemowym a potrzeba współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie, w: Turystyka i Hotelarstwo, nr 18, Wyższa Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Łodzi, Łódź, s. 9-26.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Dębski, M., 2012a, Współpraca interesariuszy destynacji w procesie kreowania jej konkurencyjności, Organizacja i Kierowanie, Organization and Management, nr 3 (152), s. 73-86.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Dębski, M., 2012b, Współpraca jako warunek efektywnego budowania przewagi konkurencyjnej destynacji, w: Al.-Noorachi, M. (red.), Marketing we współczesnym przedsiębiorstwie, Przedsiębiorczość i Zarządzanie, t. 13, z. 2, s. 45-65.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Dębski, M. (red.), 2014, Konkurencyjność regionów turystycznych, Wydawnictwo Społecznej Akademii Nauk, Łódź.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Durydiwka, M., Kowalczyk, A., 2003, Region turystyczny a procesy globalizacji, Turyzm, vol. 13, nr 1, s. 21-42. DOI: https://doi.org/10.18778/0867-5856.13.1.02
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Fedyk, W., 2016, Uwarunkowania skuteczności regionalnych organizacji turystycznych w Polsce, rozprawa doktorska, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki w Jeleniej Górze, Jelenia Góra [maszynopis niepublikowany].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Fedyk, W., Kachniewska, W., 2016, Uwarunkowania skuteczności funkcjonowania regionalnych organizacji turystycznych w Polsce w formule klastra, w: Meyer, B. (red.), Trendy we współczesnym ruchu turystycznych, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (33), s. 135-150. DOI: https://doi.org/10.18276/ept.2016.1.33-11
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Fedyk, W., Morawski, M., 2014, Regionalne organizacje turystyczne - organizacjami współpracy. Prawda czy fałsz?, w: Folia Turistica, Varia, nr 32, Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie, Kraków, s. 241-274.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Fedyk, W., Morawski, M., 2016, Uwarunkowania skuteczności funkcjonowania regionalnych organizacji turystycznych w obszarach recepcji turystycznej w Polsce, w: Meyer, B. (red.), Trendy we współczesnym ruchu turystycznym, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (33), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin, s. 107-124. DOI: https://doi.org/10.18276/ept.2016.1.33-09
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Galata, S., 2004, Strategiczne zarządzanie organizacjami. Wiedza, intuicja, strategie, etyka, Difin, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Galvasová, I., Binek, J., Holeček, J., Chabičovská, K., Szczyrba, Z., 2008, Průmysl cestovního ruchu, Ministerstvo pro místní rozvoj ČR, Praha.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Gołembski, G., 2003, Turystyka jako czynnik integrujący badania naukowe, w: Gołembski, G., (red.), Kierunki rozwoju badań naukowych w turystyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 11-22.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Gołembski, G., Niezgoda, A., 2014, Organization of Tourism in Poland after Twenty Years of Systematic Changes, w: Costa, C., Panyik, E., Buhalis, D. (eds.), European Tourism Planning and Organisation Systems: The EU Member States, Channel View Publications, seria: Aspects of Tourism, Bristol, s. 243-256. DOI: https://doi.org/10.21832/9781845414344-020
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Gorynia, M., Łaźniewska, E. (red.), 2010, Kompendium wiedzy o konkurencyjności, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Grabińska, E., Mierniczak, P., 2010, Rola i znaczenie regionalnych organizacji turystycznych w zakresie promocji turystycznej regionu, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 613-636.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Grabowska, A., 2013, Lokalna gospodarka turystyczna a rozwój regionów, w: Żabińska, T. (red.), Turystyka miejska. Prawidłowości i determinanty rozwoju, Studia Ekonomiczne, Zeszyty Naukowe Wydziałowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, nr 174, s. 68-80.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Grabowski, J., 2008, Uwarunkowania konkurencyjności turystycznej regionów, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, nr 70, z. 3, s. 149-164.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Gretzel, U., Fesenmaier, D.R., Formica, S., O'Leary, J.T., 2006, Searching for the Future: Challenges Faced by Destination Marketing Organizations, Journal of Travel Research, vol. 45, November, s. 116-126. DOI: https://doi.org/10.1177/0047287506291598
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Gryszel, P., 2010, Destination management company a kształtowanie konkurencyjności obszaru turystycznego, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 637-653.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Holešinska, A., 2012, Destinační management jako nástroj podpory regionálního rozvoje, Regionální Studia, nr 1, http://www.regionalni-studia.cz/images/2012-1/1_tematicke_clanky_2-13_01_2012_1.pdf [dostęp: 28.07.2014].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Holešinska, A., 2013, DMO - A dummy-made Organ or a Really Working Destination Management Organization, Czech Journal of Tourism, vol. 2, iss. 1, s. 19-36, doi: 10.2478/cjot-2013-0002, 2013. DOI: https://doi.org/10.2478/cjot-2013-0002
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Inskeep, E., 1991, Tourism Planning, John Wiley & Sons, Toronto.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Jafari, J. (ed.), 2000, Encyclopedia of Tourism, Routlegde, London.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Januszewska, M., Nawrocka, E., 2008, Pobudzanie przedsiębiorczości lokalnej i innowacyjności a konkurencyjność obszaru recepcji turystycznej, w: Gołembski, G. (red.), Turystyka jako czynnik wzrostu konkurencyjności regionów w dobie globalizacji, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań, s. 282-292.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kachniewska, M., 2013, Klaster jako łącznik między popytowym i podażowym postrzeganiem oferty turystycznej, POT, 26 listopada, http://www.slideshare.net/coffeeday/klaster-rot-lot [dostęp: 4.08.2014].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kachniewska, M., 2014, Polaryzacja podaży turystycznej jako stymulanta rozwoju sieciowych produktów turystycznych, w: Meyer, B. (red.), Podstawy funkcjonowania rynku turystycznego, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (25), Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 805, s. 27-42.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kizielewicz, J., 2012, Partnerstwo na rzecz rozwoju polityki turystycznej w województwach nadmorskich w Polsce, w: Rapacz, A. (red.), Wyzwania współczesnej polityki turystycznej. Problemy funkcjonowania rynku turystycznego, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 258, s. 196-202.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Klimek, K., 2013, Destination Management Organisations and their Shift to Sustainable Tourism Development, European Journal of Tourism, Hospitality and Recreation, vol. 4, iss. 2, s. 27-47.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kornak, A.S., Rapacz, A., 2001, Zarządzanie turystyką i jej podmiotami w miejscowości i regionie, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, Wrocław.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kozak, M.W., 2009, Turystyka i polityka turystyczna a rozwój: między starym a nowym paradygmatem, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Koźmiński, A.K., Jemielniak, D., Latusek, D., 2009, Współczesne spojrzenie na kulturę organizacji, E-mentor, nr 3(30) s. 4-14.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kruczek, Z., 2002, Polska. Geografia atrakcji turystycznych, Wydawnictwo Proksenia, Kraków.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Kruczek, Z., Zmyślony, P., 2010, Regiony turystyczne, Wydawnictwo Proksenia, Kraków.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Lijewski, T., Mikułowski, B., Wyrzykowski, J., 1985, Geografia turystyki Polski, PWE, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Liszewski, S., 2003, Region turystyczny, Turyzm, vol. 13, nr 1, s. 43-54. DOI: https://doi.org/10.18778/0867-5856.13.1.03
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Liszewski, S., 2008, Ewolucja poglądów na temat regionu turystycznego. Od regionu krajoznawczego po funkcjonalny, w: Gołembski, G. (red.), Turystyka jako czynnik konkurencyjności regionów w dobie globalizacji, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań, s. 127-135.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Liszewski, S., 2009, Przestrzeń turystyczna Polski. Koncepcja regionalizacji turystycznej, Folia Turistica, nr 21, s. 17-30.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Medlik, S., 1995, Leksykon podróży, turystyki i hotelarstwa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Meyer, B., 2006, Znaczenie strategii rozwoju w tworzeniu przewagi konkurencyjnej regionu, w: Flejterski, S., Zarzecki, D. (red.), Region 2006. Rozwój regionalny w Polsce w latach 2007–2013. Inwestycje i kapitał, Materiały VII Ogólnopolskiej Konferencji, Szczecin, 11 grudnia 2006, Uniwersytet Szczeciński - Master of Business Administration, Buchalter, Szczecin, s. 95-107.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Meyer, B., 2015, Możliwości wykorzystania przestrzeni wodnej (i nadwodnej) w procesie konkurencji regionów miejskich, na przykładzie Szczecina, w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Przedsiębiorstwo. Samorząd. Współpraca, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 379, s. 218-226. DOI: https://doi.org/10.15611/pn.2015.379.21
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Meyer, B., Rab-Przybyłowicz, J., 2011, Koncepcja klastrowa jako jeden z czynników rozwoju turystyki w Polsce i na świecie, w: Namyślak, B. (red.), Przekształcenia regionalnych struktur funkcjonalno-przestrzennych (t. 1). Współczesne kierunki przemian społeczno-ekonomicznych, Rozprawy Naukowe Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego, nr 19, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław, s. 93-105.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Migdal, M., 2008, Ewaluacja regionalnych i lokalnych organizacji turystycznych, Instytut Wspierania Turystyki - Doradztwo, Szkolenia, Badania, Forum Turystyki Regionów, Szczecin.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Migdal, M., 2012, Nie marnujmy unijnych dotacji, Wiadomości Turystyczne, nr 21 (267), Warszawa, s. 14.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Migdal, M., 2013, Poradnik. Lokalna Organizacja Turystyczna, Forum Turystyki Regionów, Szczecin.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Mileska, M.I., 1963, Regiony turystyczne Polski. Stan obecny i potencjalne warunki rozwoju, Prace Geograficzne, nr 43, IGiPZ PAN, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Molenda, M., 2011, Regionalny produkt turystyczny i jego kreatorzy, w: Rakowski, W. (red.), "Rocznik Żyrardowski". Poświęcony sprawom globalnym, regionalnym i lokalnym, Wyższa Szkoła Rozwoju Lokalnego w Żyrardowie, Mazowieckie Towarzystwo Naukowe, t. 9, s. 293-304.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Müller, H., Berger, P., 2012, Benchmarking for Destination Management Organizations: The Case of Swiss Cities and Alpine Destination Management, Tourism Review, vol. 67, iss. 4, s. 26-39. DOI: https://doi.org/10.1108/16605371211277795
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Nawrocka, E., 2013, Wizerunek obszaru recepcji turystycznej. Podstawy konceptualizacji i czynniki jego kreowania, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Osbert-Pociecha, G., 2010, Zdolność organizacji do zmian - w ujęciu modelowym, w: Dudycz, T., Osbert-Pociecha, G. (red.), Efektywność - rozważania nad istotą i pomiarem, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 144, s. 373-386.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Panasiuk, A., 2006, Integracja działań samorządu terytorialnego i podmiotów sektora turystycznego jako warunek rozwoju gospodarki turystycznej, w: Wodejko, S. (red.), Gospodarka turystyczna a grupy interesu, Oficyna Wydawnicza SGH w Warszawie, Warszawa, s. 98-107.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Panasiuk, A., 2008, Struktura podmiotowa gospodarki turystycznej, w: Panasiuk, A. (red.), Gospodarka turystyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 5-33.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Panasiuk, A., 2009, Instrumenty polityki turystycznej w regionie, w: Rapacz A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Przedsiębiorstwo. Samorząd. Współpraca, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 50, Wrocław, s. 15-23.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Panasiuk, A. (red.), 2010, Potencjał turystyczny. Zagadnienia ekonomiczne, Zeszyty Naukowe, nr 591, Ekonomiczne Problemy Usług, nr 53, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin, s. 93-102.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Panasiuk, A., 2014, Relacje na rynku turystycznym, w: Meyer, B. (red.), Podstawy funkcjonowania rynku turystycznego, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (25), Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 805, s. 101-114.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Pike, S., 2007, Consumer-Based Brand Equity for Destination; Practical DMO Performance Measures, Journal of Travel & Tourism Marketing, vol. 22, iss. 1, s. 51-61. DOI: https://doi.org/10.1300/J073v22n01_04
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Pike, S., Page, S.J., 2014, Destination Marketing Organizations and Destination Marketing. A Narrative Analysis of the Literature, Tourism Management, vol. 41, s. 202-227. DOI: https://doi.org/10.1016/j.tourman.2013.09.009
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Presenza, A., Sheehan, L., Ritchie, J.R.B., 2005, Towards a Model of the Roles and Activities of Destination Management Organizations, Journal of Hospitality, Tourism and Leisure Science, vol. 3, s. 1-16.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Problemy i przyszłość polskich LOT-ów - VI Gremium Ekspertów Turystyki we Wrocławiu, 2012, Turystyczne Mazowsze, 29 grudnia, http://www.turystycznemazowsze.pl/article.php?aid=249 [dostęp: 8.08.2013].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Program rozvoje cestovního ruchu turistické oblasti Krkonoše, GaREP - Společnost pro regionální ekonomické poradenství, Brno 2003.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Rapacz, A., 2008, Rola klastrów w kształtowaniu struktury i jakości produktu turystycznego regionu, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu nr 29, Gospodarka a Środowisko, nr 10, s. 106-117.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Rapacz, A., Gryszel, P., Jaremen, D., 2010, Klaster turystyczny jako forma kooperacji w obszarze recepcji turystycznej, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 706-721.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Rapacz, A., Jaremen, D., 2007, Regionalne organizacje turystyczne jako przejaw partnerstwa w gospodarce turystycznej. Przypadek Dolnego Śląska, w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Wybrane zagadnienia jej funkcjonowania, Jaremen Press, Jelenia Góra, s. 222-233
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Sala, J. (red.), 2010, Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Stasiak, A., 2007, Klaster turystyczny - nowe wyzwanie dla ROT-ów i LOT-ów? Rocznik Naukowy Wyższej Szkoły Turystyki i Rekreacji w Warszawie, t. 6, Warszawa, s. 183-196.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Survey of Destination Management Organizations. Report, 2004, World Tourism Organization, Madrid.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Staszewska, J., 2009, Klaster perspektywą dla przedsiębiorców na polskim rynku turystycznym, Difin, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Tatuśko, A., 2002, Sposoby pomiaru konkurencyjności miast, w: Sobczak, E. (red.), Gospodarka lokalna w teorii i praktyce, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, nr 939, s. 122–134.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o Polskiej Organizacji Turystycznej, Dz.U. nr 62, poz. 689, z późn. zm.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Vystoupil, J., Holešinská, A., Kunc, J., Šauer, M., 2007, Návrh nové rajonizace cestovního ruchu ČR, Masarykova univerzita, Brno.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Walas, B., 2007, Kierunki ewolucji regionalnych i lokalnych organizacji turystycznych w kontekście polityki turystycznej - mocne i słabe strony, Rocznik Naukowy Wyższej Szkoły Turystyki i Rekreacji im. M. Orłowicza w Warszawie, t. 6.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Walas, B. (red.), 2012, Marketingowa strategia rozwoju turystyki POT 2012-2020, Polska Organizacja Turystyczna, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Walas, B., Olszewski, J., 2012, Diagnoza strategiczna budowy turystycznego konsorcjum produktowego w obszarze uzdrowisk, spa i wellness, w: Borkowski, K., Łabaj, M., Sondel-Cedermas, J. (red.), Studia i materiały, Zeszyty Naukowe nr 2, Wyższa Szkoła Turystyki i Ekologii w Suchej Beskidzkiej, Sucha Beskidzka, s. 5-18.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Wanagos, M., 2011, Regionalne i lokalne organizacje turystyczne - system relacji i powiązań marketingu wewnętrznego regionu, w: Rosa, G., Smalec, A. (red.), Marketing przyszłości. Trendy. Strategie. Instrumenty. Wybrane aspekty marketingu terytorialnego, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 663, Ekonomiczne Problemy Usług, nr 75, s. 284-285.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Warszyńska, J., Jackowski, A., 1979, Podstawy geografii turyzmu, PWN, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Włodarczyk, B., 2009, Przestrzeń turystyczna. Istota, koncepcje, determinanty rozwoju, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Wojciechowska, J., 2012, Ścieżki rozwoju organizacyjnego turystyki w Polsce - od rewolucji po ewolucyjny system, w: Rapacz, A. (red.), Wyzwania współczesnej polityki turystycznej. Problemy funkcjonowania rynku turystycznego, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 258, s. 89-101.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Wolna-Samulak, A., Bordun, M., 2013, Funkcje i zadania regionalnej oraz lokalnej organizacji turystycznej w aspekcie rozwoju turystyki w regionie na przykładzie województwa zachodniopomorskiego, w: Meyer, B. (red.), Środki unijne w gospodarce turystycznej województwa zachodniopomorskiego i lubuskiego, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 2 (22), Środki unijne w gospodarce turystycznej, t. 1, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 783, s. 75-91.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Wyrzykowski, J., 1975, Walory wypoczynkowe środowiska przyrodniczego Polski w świetle stanu badań, Zeszyty Naukowe Instytutu Turystyki, nr 2/3.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Wyrzykowski, J., 1986, Geograficzne uwarunkowania rozwoju urlopowej turystyki wypoczynkowej w Polsce, Acta Universitatis Wratislaviensis, nr 935, Studia Geograficzne XLIV, Wrocław.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Zajadacz, A., Śniadek, J., 2010, Klaster turystyczny jako forma współpracy podmiotów gospodarki turystycznej w powiecie leszczyńskim, w: Bosiacki, S. (red.), Gospodarka turystyczna w XXI wieku, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Handlu i Usług w Poznaniu, nr 19, s. 169-181.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Zins, A.H., 2014, Internal Benchmarking for Regional Tourism Organizations: A Case Example, Tourism Analysis, vol. 19, iss. 4, s. 413-424. DOI: https://doi.org/10.3727/108354214X14090817030991
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Ziółkowski, R., 2012, Turystyczna sieć współpracy - doświadczenia w zakresie budowy klastrów turystycznych, w: Rapacz, A. (red.), Wyzwania współczesnej polityki turystycznej. Problemy funkcjonowania rynku turystycznego, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 258, s. 240-250.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Zmyślony, P., 2013, Konieczne korekty systemu, Aktualności Turystyczne, http://www.aktualnosciturystyczne.pl/wiadomoci-rot-i-lot/konieczne-korekty-systemu[dostęp: 8.12.2013].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Zmyślony, P., 2014, Realizator, partner czy przywódca - funkcje i relacje. Model współpracy JST - ROT - LOT - LGD, VII Gremium Ekspertów Turystyki, 10-12.12.2014 r., Kraków-Sucha Beskidzka [materiał niepublikowany], http://turystykawmiescie.org/2014/12/12/realizator-partner-czy-przywodca-o-modeluwspolpracy-jst-rot-lot-lgd-relacja/ [dostęp: 14.12.2014].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Żabińska, T., 2010, Klastry turystyczne jako forma współpracy sieciowej i ich rola w budowaniu konkurencyjności regionu, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 733-752.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Żemła, M., 2010a, Wartość dla klienta w procesie kształtowania konkurencyjności obszaru recepcji turystycznej, Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa im. Wojciecha Korfantego, Katowice.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
Żemła, M., 2010b, Możliwości i ograniczenia pełnienia roli przywódcy w kooperacyjnym kreowaniu potencjału turystycznego obszaru recepcji przez lokalne i regionalne organizacje turystyczne, w: Panasiuk, A. (red.), Potencjał turystyczny. Zagadnienia ekonomiczne, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 591, Ekonomiczne Problemy Usług, nr 53, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin, s. 93-102.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##
