Polityka aktywizacji zawodowej seniorów w Szwecji

Abstrakt

Odwołując się do podziału na kraje reprezentujące kulturę "wczesnego" lub "późnego" wyjścia z rynku pracy [Hult i Edlund 2008], przypadek Szwecji jest omówiony jako modelowy przykład kultury "późnego wyjścia" oraz kraj wyróżniający się na arenie międzynarodowej skuteczną polityką aktywizacji osób starszych. Szwecja reprezentuje kulturę późnego wyjścia z rynku pracy, ponieważ wskaźnik zatrudnienia osób starszych zarówno w wieku przedemerytalnym, jak i emerytalnym należy do najwyższych w Europie. Szukając przyczyn imponującej aktywności szwedzkich seniorów, dokonałam przeglądu różnych instrumentów polityki aktywizacji zawodowej osób starszych w Szwecji. Analiza uwzględnia: politykę zatrudnienia, reformę systemu emerytalnego, przepisy antydyskryminacyjne, politykę fiskalną, popularyzację koncepcji kształcenia ustawicznego oraz inne obszary. Badanie ma charakter teoretyczny, a dominującą metodologią jest przegląd polityki publicznej (policy review) oraz przegląd literatury (literature review). Analiza głównych instrumentów polityki aktywizacji zawodowej seniorów prowadzi do konkluzji, że wysoki wskaźnik aktywności zawodowej osób starszych w Szwecji jest wypadkową kilku czynników charakterystycznych dla nordyckiego modelu państwa dobrobytu, takich jak realizacja polityki pełnego zatrudnienia, przywiązanie do idei równości szans oraz wysokie inwestycje w kapitał ludzki. Oprócz zachęt typowo legislacyjnych, odkładanie decyzji o przejściu na emeryturę na później to również kwestia kultury, mentalności i aktywności społecznej Szwedów.