Wybrane aspekty dodatkowego oszczędzania emerytalnego perspektywa behawioralna

Autor

  • Sylwia Pieńkowska-Kamieniecka Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

DOI:

https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.10.1

Słowa kluczowe:

Emerytury, Fundusze emerytalne, System emerytalny, Oszczędności, Ekonomia behawioralna, Programy emerytalne, Ograniczona racjonalność

Abstrakt

Celem artykułu jest przedstawienie podstaw i założeń behawioralnej teorii oszczędzania oraz ich wpływu na podejmowane przez jednostki decyzje finansowe w zakresie gromadzenia oszczędności na starość. Ponadto wykorzystując wiedzę na temat czynników behawioralnych determinujących decyzje oszczędnościowe, wskazano możliwe rozwiązania ułatwiające jednostkom, w warunkach ograniczonej racjonalności i samokontroli, dokonywanie odpowiednich wyborów w zakresie oszczędzania emerytalnego. Opierając się na założeniach ekonomii behawioralnej, wskazano, że w przeciwieństwie do ekonomii neoklasycznej, ludzie, mając niepełną wiedzę i niepełne informacje, nie postępują racjonalnie. W związku z tym istnieje uzasadniona obawa przed brakiem czy też niedostatecznym lub nieadekwatnym działaniem w zakresie podejmowanych decyzji oszczędnościowych. Decyzje te powinny być zatem wspierane w taki sposób, aby za pomocą odpowiednich rozwiązań i prezentacji wyboru ułatwić dokonywanie odpowiednich wyborów. W ostatnich czasach, jak wskazują doświadczenia międzynarodowe, szczególnie skuteczne jest w tym zakresie projektowanie automatyzmu w programach emerytalnych.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Bańbuła, P., 2006, Oszczędności i wybór międzyokresowy - podejście behawioralne, Materiały i Studia, nr 208, Narodowy Bank Polski, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Benartzi, S., Thaler, R.H., 2013, Behavioral Economics and the Retirement Savings Crisis, Policy Forum, Science, vol. 339, s. 1152, www.sciencemag.org [dostęp: 13.12.2016].
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Beshears, J., Choi, J.J., Laibson, D., Madrian, B.C., 2011, Behavioral Economics Perspectives on Public Sector Pension Plans, NBER Working Paper Series, no. 16728, Massachusetts.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Beverly, S., Sherraden, M., Zhan, M., Williams Shanks, T.R., Nam, Y., Cramer, R., 2008, Determinants of Assets Building, A Report in the Series Poor Finances: Assets and Low-Income Households, s. 2.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Blake, D., 2006, Pension Economics, John Willey and Sons Ltd, Chichester, s. 237.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Blake, D., Bordman, T., 2012, Spend More Today Safely: Using Behavioural Economics to Improve Retirement Expenditure Decisions, Discussion Paper PI-1014, The Pensions Institute, London.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Chłoń-Domińczak, A., Kawiński, M., Stańko, D., 2013, System oceny i prezentacji wyników inwestycyjnych kapitałowych systemów emerytalnych, Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Choi, J.J., Laibson, D., Madrian, B.C., Metrick, A., 2001, Defined Contribution Pensions: Plan Rules, Participant Decisions, and the Path of Least Resistance, NBER Working Paper 8655, Massachusetts.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Choi, J.J., Laibson, D., Madrian, B.C. and Metrick, A., 2006, Saving for Retirement on the Path of Least Resistance, w: McCaffrey, E., Slemrod, J. (Eds.), Behavioral Public Finance: Toward a New Agenda, Russell Sage Foundation, New York.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Crossley, T.F., Emmerson, C., Leicester, A., 2012, Raising Household Saving, Institute for Fiscal Studies, London.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Hardcastle, R., 2012, How Can We Incentivize Pension Savings? A Behavioural Perspective, Working Paper, no. 109, DWP, London.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Iyengar, S.S., Huberman, G., Jinag, W., 2004, How Much Choice Is too Much?, w: Pension Design and Structure. New Lessons from Behavioral Finance, Mitchell, O.S., Utkus, S.P. (Eds.), Oxford University Press, New York, s. 83-96.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

KiwiSaver and the Wealth of New Zealanders, NZIER Perspective on the Joint Agency Evaluation Report, 2015, NZIER Report to the Financial Services Council.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Knoll, M.A.Z., 2010, The Role of Behavioral Economics and Behavioral Decision Making in Americans' Retirement Savings Decision, Social Security Bulletin, vol. 70, no. 4.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Madrian, B.C., Shea, D.F., 2001, The Power of Suggestion: Inertia in 401(k) Participation and Saving Behavior, Quarterly Journal of Economics, vol. 116, s. 1149-1189.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

de Meza, D., Irlenbusch, B., Reyniers, D., 2008, Financial Capability: A Behavioural Economics Perspective, Financial Services Authority, Consumer Research, no. 69.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Munnell, A.H., Webb, A., Golub-Sass, F., 2009, The National Retirement Risk Index: After the Crash, Center for Retirement Research at Boston College, no. 9-22.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

O'Brien, C., Fenn, P., Diacon, S., 2005, How Long Do People Expect to Live? Results and Implications, Centre for Risk and Insurance Studies, Nottingham University Business School, CRIS Research report 2005-1.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

OECD Pension Outlook 2014, Paris 2014, OECD.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Pieńkowska-Kamieniecka, S., Walczak, D., 2016, Willingness of Polish Households to Save for Retirement, European Financial Systems 2016, Proceedings of the 13th International Scientific Conferences, Brno, 27-28 June.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Pitacco, E., Denuit, M., Haberman, S., Olivieri, A., 2009, Modelling Longevity Dynamics for Pensions and Annuity Business, Oxford University Press, New York.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Private Pension Plan Bulletin. Abstract of 2011 form 5500 Annual Reports, 2013, U.S. Department of Labor Employee Benefit Security Administration.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Rhee, N., Boivie, I., 2015, The Continuing Retirement Savings Crisis, National Institute on Retirement Security.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Rutecka, J., 2014, Wypłata świadczeń emerytalnych z kapitałowej części systemu emerytalnego, Wiadomości Ubezpieczeniowe, nr 4, PIU, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Rutecka, J., Bielawska, K, Petru, R., Pieńkowska-Kamieniecka, S., Szczepański, M., Żukowski, M., 2014, Dodatkowy system emerytalny - diagnoza i rekomendacje zmian, TEP, Warszawa.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Sieczkowski, W., 2015, Decyzje oszczędnościowe w systemie zabezpieczenia emerytalne-go, w: Kawiński, M. (red.), Doubezpieczenie społeczne. Idea i kontynuacja, Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa, s. 90-100.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Simon, H., 1986, Rationality in Psychology and Economics, The Journal of Business, vol. 59, no 4, part 2: The Behavioural Foundations of Economic Theory.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Swacha-Lech, M., 2012, Wpływ skłonności behawioralnych na decyzje dotyczące dobrowolnego gromadzenia oszczędności emerytalnych, Nauki o Finansach, Financial Sciences, nr 3(12), Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Szczepański, M., 2014, Zarządzanie ryzykiem długowieczności w polskim systemie emerytalnym, Finanse. Rynki Finansowe. Ubezpieczenia, nr 65, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 802, Szczecin.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Thaler, R.H., 2000, From Homo Economicus to Homo Sapiens, Journal of Economic Pespectives, 14(1), s. 133-141.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Thaler, R.H., Benartzi, S., 2004, Save More Tomorrow: Using Behavioral Economics to Increase Employee Saving, Journal of Political Economy, vol. 112, no.1, p. 2, University of Chicago.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Thaler, R.H., Benartzi, S., 2007, The Behavioral Economics of Retirement Savings Behavior, AARP Public Policy Institute, Washington.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Thaler, R.H., Shefrin, H.M., 1981, An Economic Theory of Self-Control, Journal of Political Economy, vol. 89, no. 2, University of Chicago, s. 399-401.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Thaler, R.H., Sunstein, C., 2008, Nudge: Improving Decisions about Health, Wealth and Happiness, Yale University Press, New Haven.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Tversky, A., Kahneman, D., 1974, Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases, Science, New Series, vol. 185, no. 4157, JSTOR.
##plugins.generic.googleScholarLinks.settings.viewInGS##

Pobrania

Opublikowane

2017-10-31

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Pieńkowska-Kamieniecka, S. (2017). Wybrane aspekty dodatkowego oszczędzania emerytalnego perspektywa behawioralna. Studia Oeconomica Posnaniensia, 5(10), 9-22. https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.10.1