Wielowymiarowość sprawozdawczości zakładów ubezpieczeń (prawo bilansowe, Wypłacalność II, BION, GUS)

Abstrakt

Zakłady ubezpieczeń, jako instytucje finansowe, sporządzają różnorodne sprawozdania dla wielu użytkowników. W związku z tym celem artykułu jest analiza sporządzania różnych sprawozdań i wskazanie, jakie wymagania stoją w tym zakresie przed zakładami ubezpieczeń. Podstawowym obowiązkiem zakładów jest sporządzanie sprawozdań dla potrzeb prawa bilansowego, których zakres wynika bezpośrednio z Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości i Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej. Istotnych zmian w tym zakresie należy się spodziewać po wprowadzeniu w życie MSSF 4 faza II "Umowy ubezpieczeniowe" i MSSF 9 "Instrumenty finansowe". W związku z wprowadzeniem w życie dyrektywy Wypłacalność II zakłady ubezpieczeń muszą dodatkowo sporządzać sprawozdania o ich wypłacalności i publicznie je ujawniać. Zagadnienia te stanowią zakres trzeciego filaru dyrektywy i są niezbędne do przeprowadzenia przez organ nadzoru oceny systemu zarządzania obowiązującego w danym zakładzie. Informacje, które zakład ubezpieczeń przekazuje organowi nadzoru, muszą spełniać kryteria dostępności, kompletności, porównywalności, a także istotności, wiarygodności i zrozumiałości. Dodatkowo organ nadzoru w ramach badania i oceny nadzorczej (BION) na podstawie dostępnych informacji dokonuje oceny ryzyka w zakładzie oraz jakości procesu zarządzania ryzykiem przez daną instytucję. Wymaga to często wypełniania dodatkowych kwestionariuszy bądź ankiet. Kolejną instytucją, co do której zachodzi wymóg sporządzania odpowiedniej sprawozdawczości, jest Główny Urząd Statystyczny. Niezależnie od tego zakłady ubezpieczeń są zobowiązane z punktu widzenia prawa podatkowego do sporządzania odpowiednich deklaracji podatkowych (CIT, VAT) i przekazywania określonych zestawień (np. w zakresie cen transferowych).