W kierunku stagnacji gospodarczej? Polityka fiskalna Węgier rządów v. Orbana
DOI:
https://doi.org/10.18559/zqy5t609Słowa kluczowe:
Wydatki państwa, Zatrudnienie, Wzrost gospodarczy, Konsolidacja, System emerytalny, Polityka gospodarcza, Dług publicznyAbstrakt
Artykuł prezentuje krytyczną analizę najważniejszych reform fiskalnych wprowadzonych przez dwa gabinety Viktora Orbána na Węgrzech w latach 1998-2002 i 2010-2014 oraz płynące z niej wnioski dla Polski. Pomimo wysokiej relacji długu publicznego do PKB narzędzia zastosowane w okresie kryzysu gospodarczego celem wyciągnięcia gospodarki węgierskiej z recesji noszą silne znamiona popytowej polityki stymulowania koniunktury. Ważne jest przy tym ich zestawienie z wprowadzanymi równocześnie typowymi reformami ograniczającymi zakres działania sektora publicznego, tzw. konsolidacjami fiskalnymi, które także - choć w mniejszym stopniu - zostały na Węgrzech wprowadzone. Wyjątkowość podejścia węgierskiego odznacza się zatem połączeniem zastosowania narzędzi popytowego stymulowania koniunktury (zwiększenie wydatków publicznych) oraz narzędzi typowych dla konsolidacji fiskalnych (zwiększenie dochodów publicznych oraz zmniejszenie wydatków). Nieortodoksyjność węgierskiego podejścia do sanacji finansów publicznych - odzwierciedlona m.in. w niewłaściwej proporcji pomiędzy zwiększeniem wpływów i ograniczeniem wydatków (konsolidacja) a zwiększeniem wydatków (popytowe stymulowanie koniunktury) - rodzi przy tym uzasadnione obawy o długookresowe skutki makroekonomiczne takiej polityki.
Pobrania
Bibliografia
Alesina, A., Ardagna, S., 2009, Large Changes in Fiscal Policy: Taxes vs. Spending, NBER Working Paper Series, WP 15438, Cambridge.
Zobacz w Google Scholar
Alesina, A., Ardagna, S., 2012, The Design of Fiscal Adjustments, NBER Working Paper Series, WP 18423, Cambridge.
Zobacz w Google Scholar
Baker, D., 2010, The Myth of Expansionary Fiscal Austerity, Center for Economic and Policy Research, October.
Zobacz w Google Scholar
Bönker, F., 2006, The Political Economy of Fiscal Reform in Central-Eastern Europe: Hungary, Poland and the Czech Republic from 1989 to EU Accession, Edward Elgar Pub., Cheltenham, UK.
Zobacz w Google Scholar
EBRD, Transition Report, edycje 1998-2002, London.
Zobacz w Google Scholar
Eurostat http://ec.europa.eu/eurostat [dostęp: 08.04.2014].
Zobacz w Google Scholar
Guichard, S., Kennedy, M., Wurzel, E., André, C., 2007, What Promotes Fiscal Consolidation: OECD Country Experiences, OECD Economics Department Working Paper, no. 553.
Zobacz w Google Scholar
Guzikowski, M., Ambroży A., 2013, Wnioski płynące dla Polski z doświadczeń szwedzkich w prowadzeniu aktywnych polityk rynku pracy (ALMP), Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów, Zeszyt Naukowy, 134, s. 95-116.
Zobacz w Google Scholar
Hajnal, G. 2014, Unorthodoxy at Work: an Assessment of Hungary's Post-2010 Governance Reforms, IRSPM XVIII, Annual Conference, 9-11 April, Ottawa.
Zobacz w Google Scholar
Hungary Premier Credits His 'Unorthodox' Course for Economic Rebound, wywiad The Wall Street Journal z premierem Węgier, http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424-127887324263404578613861507944932 [dostęp: 08.04.2014].
Zobacz w Google Scholar
Kozieł, H., 2013, Reformy Orbána niewiele dały, http:// archiwum.rp.pl/artykul/1216988-Reformy-Orbána-niewiele-daly.html [dostęp: 10.04.2014].
Zobacz w Google Scholar
Központi Statisztikai Hivatal - KSH (Główny Urząd Statystyczny Węgier ) http://ksh.hu [dostęp: 09.04.2014].
Zobacz w Google Scholar
Molnar, M., 2012, Fiscal Consolidation: Part 5. What Factors Determine the Success of Consolidation Efforts?, OECD Economics Department Working Papers, no. 936, OECD Publishing.
Zobacz w Google Scholar
Perotti, R., 2011, The "Austerity Myth": Gain Without Pain?, NBER Working Paper Series, WP 17571, Cambridge.
Zobacz w Google Scholar
von Hagen, J., Strauch, R., 2001, Fiscal Consolidations: Quality, Economic Conditions, and Success, Public Choice, vol. 109(3-4), s. 327-346.
Zobacz w Google Scholar
