Tożsamość zawodowa nauczycieli akademickich Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu a ich kompetencje do nauczania
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.3.4Słowa kluczowe:
Kształcenie nauczycieli, Tożsamość, Kształcenie zawodowe, Nauczanie, Szkolnictwo wyższe, Nauczyciele, Kwalifikacje zawodowe, Studenci, Kompetencje pracowniczeAbstrakt
Temat tożsamości zawodowej nauczyciela nie jest nowy, wielokrotnie był podejmowany w różnych pracach naukowych, wciąż jest jednak aktualny, zważywszy na zmieniającą się rzeczywistość społeczno-kulturowo-gospodarczą i wynikające z niej oczekiwania różnych interesariuszy uczelni. Celem artykułu było zaprezentowanie tożsamości zawodowej nauczycieli akademickich, ze szczególnym zwróceniem uwagi na kompetencje do nauczania, jakie deklarują eksperci merytoryczni (naukowi) oraz eksperci dydaktyczni. W związku z przyjętym celem w artykule omówiono klasyfikację ról zawodowych nauczyciela akademickiego, a także podjęto próbę przybliżenia aspektów tożsamości zawodowej oraz postaw nauczycieli wobec zadań wynikających z ich ról. Zamiarem autorki było także określenie, w jaki sposób obszary pracy naukowej i dydaktycznej wpływają na siebie oraz jakie kompetencje do nauczania (wyrażające się głównie w deklarowanych modelach prowadzenia zajęć) mają nauczyciele będący ekspertami merytorycznymi (naukowymi), a jakie podejście przy projektowaniu i prowadzeniu zajęć ze studentami preferują tzw. eksperci dydaktyczni. W realizacji powyższych celów wykorzystano wyniki badań przeprowadzonych wśród nauczycieli akademickich Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Pobrania
Bibliografia
Andrzejczak, A., 2012, "Sukcesy" i "porażki" w kształceniu studentów na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, w: Andrzejczak, A. (red.), Dylematy i wyzwania kształcenia ekonomistów w szkołach wyższych, Zeszyty Naukowe nr 240, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, s. 21-32.
Zobacz w Google Scholar
Andrzejczak, A., Wach-Kąkolewicz, A., 2010, Postawy i oczekiwania studentów I roku UEP wobec studiowania na uczelni wyższej, Edukacja Ekonomistów i Menedżerów. Problemy. Innowacje. Projekty, nr 2(16), s. 87-108.
Zobacz w Google Scholar
Appelgren, K., Giertz, B., 2010, Pedagogical Competence - A Key to Pedagogical Development and Quality in Higher Education, w: Ryegård, Å., Apelgre, K.N, Olsson, T., A Swedish Perspective on Pedagogical Competence, Uppsala University, Division for Development of Teaching and Learning, Uppsala.
Zobacz w Google Scholar
Arends, R.I., 1995, Uczymy się nauczać, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Aronson, E., Wilson, T.D., Akert, R.M., 1997, Psychologia społeczna. Serce i umysł, Zysk i S-ka, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Bauman, T., 2001, Uniwersytet wobec zmian społeczno-kulturowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.
Zobacz w Google Scholar
Beijaard, D., Verloop, N., Vermunt, J.D., 2000, Teachers' Perceptions of Professional Identity: An Exploratory Study from a Personal Knowledge Perspective, Teaching and Teacher Education, vol. 16, no. 7, s. 749-764.
Zobacz w Google Scholar
Biggs, J., Tang, C., 2007, Teaching for Quality Learning at University, Open University Press, Berkshire.
Zobacz w Google Scholar
Boyd, W.E., O'Reilly, M., Bucher, D., Fisher, K., Morton, A., Harrison, P.L., Nuske, E., Coyle, R., Rendall, K., 2010, Activating the Teaching - Research Nexus in Smaller Universities: Case Studies Highlighting Diversity of Practice, Journal of University Teaching & Learning Practice, vol. 7, no. 2.
Zobacz w Google Scholar
Boyd, W.E., O'Reilly, M., Rendell, K., Rowe, S., Wilson, E., Dimmock, K., Boyd, W., Nuske, E.M., Edelheim, J.R., Bucher, D.J., Fisher, K., 2012, "Friday Is My Research Day": Chance, Time and Desire in the Search for the Teaching-Research Nexus in the Life of a University Teacher, Journal of University Teaching and Learning Practice, vol. 9, no. 2.
Zobacz w Google Scholar
Christensen, R.C., Garvin, D.A., Sweet, A. (eds.), 1991, Education for Judgment: Education for Judgment: The Artistry of Discussion Leadership, Harvard Business School, Cambridge, MA.
Zobacz w Google Scholar
Christopher, D.A., 2003, Interactive Large Classes: The Dynamics of Teacher/Student Interaction, Journal of Business & Economics Research, vol. 1, no. 8, s. 81-98.
Zobacz w Google Scholar
Clarke, M., Hyde, A., Drennan, J., 2013, Professional Identity in Higher Education, w: Kehm, B.M., Teichler, U. (eds.), The Academic Profession in Europe: New Tasks and New Challenges, Series: The Changing Academy - The Changing Academic Profession in International Comparative Perspective, vol. 5, Springer, Netherlands.
Zobacz w Google Scholar
Coate, K., Barnett, R., Williams, G., 2001, Relationship between Teaching and Research in Higher Education in England, Higher Education Quarterly, vol. 55, no. 2, s. 158-174.
Zobacz w Google Scholar
Czerepaniak-Walczak, M., 1994, Kompetencje nauczyciela w kontekście założeń pedagogiki emancypacyjnej, w: Dudzikowa, M., Kostusiewicz, A.A. (red.), Z pogranicza idei i praktyki edukacji nauczycielskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Filia w Białymstoku, Białystok.
Zobacz w Google Scholar
Denek, K., 2011, Nauczyciel - jego tożsamość, role i kompetencje, Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne, nr 3.
Zobacz w Google Scholar
Dylak, S., 1995, Wizualizacja w kształceniu nauczycieli, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Dylak, S., 2009, Koniec "nauczania" czy nowy paradygmat dydaktyczny, w: Hurło, L., Klus-Stańska, D., Łojko, M. (red.), Paradygmaty współczesnej dydaktyki, Wydawnictwo Impuls, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Hejwosz, D., 2010, Edukacja uniwersytecka i kreowanie elit społecznych, Wydawnictwo Impuls, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Jaskot, K., Jazukiewicz, J., 2006, Role zawodowe nauczyciela akademickiego, w: Jaskot, J. (red.), Wprowadzenie do pedagogiki szkoły wyższej, Oficyna INplus, Szczecin.
Zobacz w Google Scholar
Komba, W.L., Anangisye, W.A.L., Katabaro, J.K., 2013, The Development of Teacher Professional Identity at the University of Dares Salaam: Perceptions and Influencing Factors, Journal of International Cooperation in Education, vol. 15, no. 3, s. 187-204.
Zobacz w Google Scholar
Kowzan, P., Zielińska, M., Kleina-Gwizdała, A., Prusinowska, M., 2015, "Nie zostaje mi czasu na pracę naukową". Warunki pracy osób ze stopniem doktora, zatrudnionych na polskich uczelniach. Raport NOU, Nowe Otwarcie Uniwersytetu, Gdańsk, Bydgoszcz, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Kwaśnica, R., 2004, Wprowadzenie do myślenia o nauczycielu, w: Kwieciński, Z., Śliwerski, B. (red.), Pedagogika, t. 2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Kyvik, S., 2013, The Academic Researcher Role: Enhancing Expectations and Improved Performance, Higher Education, vol. 65, iss. 4, s. 525-538.
Zobacz w Google Scholar
Malewski, M., 2010, Od nauczania do uczenia się. O paradygmatycznej zmianie w andragogice, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Marciniak, Ł., 2008, Stawanie się nauczycielem akademickim. Analiza symboliczno-interakcjonistyczna, Przegląd Socjologii Jakościowej, t. IV, nr 2.
Zobacz w Google Scholar
Martin, E., Prosser, M., Trigwell, K., Ramsden, P., Benjamin, J., 2000, What University Teachers Teach and How They Teach It?, Instructional Science, vol. 28, no. 5, s. 387-412.
Zobacz w Google Scholar
Mayson, S., Schapper, J., 2012, Constructing Teaching and Research Relations from the Top: An Analysis of Senior Manager Discourses on Research-led Teaching, Higher Education, vol. 64, iss. 4, s. 473-487.
Zobacz w Google Scholar
Michaelsen, L.K., 2004, Team-Based Learning in Large Classes, w: Michaelsen, L.K., Bauman, K.A., Fink, L.D. (eds.), Team-Based Learning. A Transformative Use of Small Groups in College Teaching, Stylus Publishing, LLC, Sterling.
Zobacz w Google Scholar
Morton, A., 2009, Lecturing to Large Groups, w: Fry, H., Ketteridge, S., Marshall, S. (eds.), A Handbook for Teaching and Learning in Higher Education. Enhancing Academic Practice, Routledge Taylor & Francis Group, New York - London.
Zobacz w Google Scholar
Noser, T.C., Manakyan, H., Tanner, J.R., 1996, Research Productivity and Perceived Teaching Effectiveness: A Survey of Economics Faculty, Research in Higher Education, vol. 37, no. 3, s. 291-321.
Zobacz w Google Scholar
Okoń, W., 1998, Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Wydawnictwo Akademickie "Żak", Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Prosser, M., Martin, E., Trigwell, K., Ramsden, P., Middleton, H., 2008, University Academics' Experience of Research and Its Relationship to Their Experience of Teaching, Instructional Science: An International Journal of the Learning Sciences, vol. 36, no. 1, s. 3-16.
Zobacz w Google Scholar
Prosser, M., Trigwell, K., 2014, Qualitative Variation in Approaches to University Teaching and learning in Large First-Year Classes, Higher Education, no. 67, iss. 6, s. 783-795.
Zobacz w Google Scholar
Ramsden, P., 1992, Learning to Teach in Higher Education, Routledge Falmer, London - New York.
Zobacz w Google Scholar
Ramsden, P., Moses, I., 1992, Associations between Research and Teaching in Australian Higher Education, Higher Education, vol. 23, iss. 3, s. 273-295.
Zobacz w Google Scholar
Sajdak, A., 2013, Paradygmaty kształcenia studentów i wspierania rozwoju nauczycieli akademickich. Teoretyczne podstawy dydaktyki akademickiej, Wydawnictwo Impuls, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Simons, M., Elen. J., 2007, The 'Research-Teaching Nexus' and 'Education through Research': An Exploration of Ambivalences, Studies in Higher Education, vol. 32, no. 5, s. 617-631.
Zobacz w Google Scholar
Sławecki, B., 2012, Rola uczelni ekonomicznych w kształtowaniu postaw wobec rynku pracy - od oczekiwań studentów do kształtowania potencjału do zatrudnienia, w: Andrzejczak, A. (red.), Dylematy i wyzwania kształcenia ekonomistów w szkołach wyższych, Zeszyty Naukowe nr 240, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, s. 63-78.
Zobacz w Google Scholar
Strykowski, W., 2003, Szkoła współczesna i zachodzące w niej procesy, w: Strykowski, W., Strykowska, J., Pielachowski, J., Kompetencje nauczyciela szkoły współczesnej, Wydawnicwto eMPi2, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Szempruch, J., 2011, Nauczyciel w warunkach zmiany społecznej i edukacyjnej, Wydawnictwo Impuls, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Trigwell, K., Prosser, M., 2004, Development and Use of the Approaches to Teaching Inventory, Educational Psychology Review, vol. 16, no. 4, s. 409-424.
Zobacz w Google Scholar
Trigwell, K., Prosser, M., Ginns, P., 2005, Phenomenograpic Pedagogy and a Revised Approches to Teaching Inventory, Higher Education Research & Development, vol. 24, no. 4, s. 349-360.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz.U. nr 164 poz. 1365.
Zobacz w Google Scholar
Vidal, J., Quintanilla, M.A., 2000, The Teaching and Research Relationship within an Institutional Evaluation, Higher Education, vol. 40, iss. 2, s. 217-229.
Zobacz w Google Scholar
Wach-Kąkolewicz, A., 2012, Umiejętność samoregulowanego uczenia się a postawy studentów wobec zdobywania wiedzy i zajęć na uczelni, w: Andrzejczak, A. (red.), Dylematy i wyzwania kształcenia ekonomistów w szkołach wyższych, Zeszyty Naukowe nr 240, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, s. 79-91.
Zobacz w Google Scholar
Wach-Kąkolewicz, A., 2013, Kompetencje pedagogiczne nauczycieli akademickich - potrzeby i działania, Neodidagmata, nr 35.
Zobacz w Google Scholar
Watkins, J., Mazur, E., 2010, Just-in-Time Teaching and Peer Instruction, w: Simkins, S., Maier, M., Just-in-time Teaching: Across the Disciplines, Across the Disciplines, Across the Academy, Stylus Publishing, Virginia.
Zobacz w Google Scholar
Wiśniewska, M., 2011, Tożsamość nauczyciela akademickiego, Forum Dydaktyczne, nr 7-8, s. 66-76.
Zobacz w Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2017 Anna Wach-Kąkolewicz (Author)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
