Ocena presji działalności gospodarczej na środowisko przyrodnicze w gminach aglomeracji poznańskiej
DOI:
https://doi.org/10.18559/hkk62d69Słowa kluczowe:
Rozkład przestrzenny, Działalność gospodarcza, Ekosystem, Środowisko przyrodnicze, Aglomeracje miejskieAbstrakt
W artykule podjęto próbę identyfikacji i oceny negatywnych oddziaływań działalności gospodarczej na środowisko przyrodnicze w gminach aglomeracji poznańskiej. Punktem wyjścia do podjętych rozważań jest koncepcja świadczeń ekosystemów, których jakość i ilość pod wpływem presji zostaje ograniczona. Na wstępie przedstawiono stan badań nad tym zagadnieniem oraz dokonano przeglądu literatury przedmiotu. Następnie przeprowadzono analizę oddziaływania systemu gospodarczego na otoczenie przyrodnicze pod kątem przestrzennego zróżnicowania formy i intensywności presji. Badaniem objęto 17 gmin powiatu poznańskiego oraz miasto Poznań. W efekcie opisano rozkład przestrzenny wywieranej presji oraz wyróżniono komponenty środowiska szczególnie narażone na presję działalności gospodarczej. Wskazano także prawidłowości, jakie zachodzą w zakresie skali wywieranej presji w zależności od struktury lokalnej gospodarki (jej największych podmiotów).
Pobrania
Bibliografia
Aghion, P., Howitt, P., 1998, Endogenous Growth Theory, MIT Press, Cambridge.
Zobacz w Google Scholar
Barbier, E.B., 2007, Valuing Ecosystem Services as Productive Inputs, Economic Policy, vol. 22.
Zobacz w Google Scholar
Brock, W.A., 1977, Polluted Golden Age, w: Smith, V.L. (ed.), Economics of Natural and Environmental Resources, Gordon & Breach, New York.
Zobacz w Google Scholar
Brock, W.A., Taylor, M.S., 2005, Economic Growth and the Environment. A Review of Theory and Empirics, w: Aghion, P., Durlauf, S.N. (eds.), Handbook of Economic Growth, vol. 1B, Elsevier B.V., Amsterdam.
Zobacz w Google Scholar
Costanza, R. i in., 1997, The Value of the World's Ekosystem Services and Natural capital, Nature, vol. 387.
Zobacz w Google Scholar
Daily, G.C., 1999, Developing a Scientific Basis for Managing Earth's life Support Systems, Conservation Ecology, vol. 3.
Zobacz w Google Scholar
Degórski, M., 2010, Wykorzystanie świadczeń ekosystemów w rozwoju regionów, Ekonomia i Środowisko, vol. 1(37), Białystok.
Zobacz w Google Scholar
Drzazga, D., 2007, Planowanie przestrzenne jako instrument wdrażania zrównoważonego rozwoju w Polsce - próba oceny, w: Graczyk, A. (red.), Zrównoważony rozwój w teorii ekonomii i w praktyce, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Drzazga, D., 2009, System przyrodniczy w zarządzaniu rozwojem obszarów metropolitarnych (próba konkluzji), w: Markowski, T., Drzazga, D. (red.), System przyrodniczy w zarządzaniu rozwojem obszarów metropolitarnych, Studia KPZK, vol. CXXIII, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Drzazga, D., Markowski, T., 2005, Ogólna koncepcja zarządzania procesami suburbanizacji w obszarach metropolitalnych, w: Lorens, P. (red.), Problem suburbanizacji, Biblioteka Urbanisty, vol. 7, Wydawnictwo Urbanista, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Dubel, K., 1996, Przyrodnicze uwarunkowania rozwoju zrównoważonego na przykładzie regionu, w: Wrzosek, S. (red.), Mechanizmy i uwarunkowania ekorozwoju, vol. II, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej, Białystok.
Zobacz w Google Scholar
Engle, V.D., 2011. Estimating the Provision of Ecosystem Services by Gulf of Mexico Coastal Wetlands, Wetlands, vol. 31.
Zobacz w Google Scholar
Ejdys, J., 1996, Programowanie przedsięwzięć ekorozwojowych w gminie, w: Wrzosek, S. (red.), Mechanizmy i uwarunkowania ekorozwoju, vol. III, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej, Białystok.
Zobacz w Google Scholar
Forster, B.A., 1973, Optimal Consumption Planning in a Polluted Environment, Economic Record, vol. 49.
Zobacz w Google Scholar
Gołąb-Korzeniowska, M., 2005, Problemy przekształceń terenów otwartych strefy podmiejskiej, Czasopismo Techniczne Politechniki Krakowskiej, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Gołąb-Korzeniowska, M., 2009, Tereny otwarte krakowskiego obszaru metropolitarnego (potencjał a realia planistyczne), w: Markowski, T., Drzazga, D. (red.), System przyrodniczy w zarządzaniu rozwojem obszarów metropolitarnych, Studia KPZK, vol. CXXIII, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Jones, L.E., Manuelli, R.E., 2001, Endogenous Policy Choice: The Case of Pollution and Growth, Review of Economic Dynamics, vol. 4
Zobacz w Google Scholar
Konwencja o różnorodności biologicznej, Dz.U. 2002, nr 184, poz. 1532.
Zobacz w Google Scholar
Korol, J., 2007, Wskaźniki zrównoważonego rozwoju w modelowaniu procesów regionalnych, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
Zobacz w Google Scholar
Kistowski, M., Korwel-Lejkowska, B., 2009, Zmiany w systemie przyrodniczym metropolii trójmiejskiej (stan i wskazania dla przyszłego rozwoju), w: Markowski, T., Drzazga, D. (red.), System przyrodniczy w zarządzaniu rozwojem obszarów metropolitarnych, Studia KPZK, vol. CXXIII, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Kistowski, M., Staszek, W., 1999, Poradnik do opracowania gminnego i powiatowego programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, PUW, WOSiR, Gdańsk.
Zobacz w Google Scholar
Kupiec, L., 1996, Zasady gospodarowania w regionach przyrodniczo cennych, w: Wrzosek, S. (red.), Mechanizmy i uwarunkowania ekorozwoju, vol. III, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej, Białystok.
Zobacz w Google Scholar
Mizgajski, A., 2010, Świadczenia ekosystemów jako rozwijające się pole badawcze i aplikacyjne, Ekonomia i Środowisko, vol. 1(37), Białystok.
Zobacz w Google Scholar
Paprzycka, A., 2005, Kryteria typologii i oceny krajobrazu kulturowego, w: Szponar, A., Horska-Schwarz, S. (red.), Struktura przestrzenno-funkcjonalna krajobrazu, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Poskrobko, B., 2010, Usługi środowiska jako kategoria ekonomii zrównoważonego rozwoju, Ekonomia i środowisko, vol. 1(37), Białystok.
Zobacz w Google Scholar
Potocki, J., Szczęśniak, E. 2009, Rozwój przestrzenny wałbrzyskiego zespołu miejskiego i jego wpływ na przemiany systemu przyrodniczego, w: Markowski, T., Drzazga, D. (red.), System przyrodniczy w zarządzaniu rozwojem obszarów metropolitalnych, Studia KPZK, CXXIII, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Raszka, B., Kasprzak, K., 2009, Poznański obszar metropolitalny w systemie przyrodniczym regionu, w: Markowski, T., Drzazga, D. (red.), System przyrodniczy w zarządzaniu rozwojem obszarów metropolitarnych, Studia KPZK, vol. CXXIII, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Report to the European Environment Agency, 2013, Common International Classification of Ecosystem Services (CICES).
Zobacz w Google Scholar
Sołtys, J., 2009, Wybrane problemy respektowania struktury przyrodniczej w zarządzaniu rozwojem obszarów metropolitarnych, w: Markowski, T., Drzazga, D. (red.), System przyrodniczy w zarządzaniu rozwojem obszarów metropolitarnych, Studia KPZK, vol. CXXIII, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Stiglitz, J., 1974, Growth with Exhaustible Natural Resources: Efficient and Optimal Growth, Review of Economic Studies, vol. 41.
Zobacz w Google Scholar
Stokey, N., 1998, Are there Limits of Growth, International Economic Review, vol. 39, no 1, s. 1-31.
Zobacz w Google Scholar
Śleszyński, J., 2000, Ekonomiczne problemy ochrony środowiska, Aires, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, tj. Dz.U. 2013 r., poz.1235, ze zm.
Zobacz w Google Scholar
The Millenium Ecosystem Assessment, Ecosystem and Human Well-being: Synthesis, 2005, World Resources Institute, Island Press, Washington DC.
Zobacz w Google Scholar
