Dotacje wynikowe dla jednostek samorządu terytorialnego - wartość dodana budżetu zadaniowego
DOI:
https://doi.org/10.18559/t2e88947Słowa kluczowe:
Sektor publiczny, Sektor finansowy, Dotacje, Budżet zadaniowy, Samorząd terytorialny, Sektor finansów publicznych, Jednostki samorządu terytorialnego (JST)Abstrakt
Dotacje celowe, jako źródło dochodów jednostek samorządu terytorialnego (jst), są oceniane krytycznie. Zarzuca im się między innymi to, że: ograniczają samodzielność finansową jst oraz nie stwarzają odpowiednich bodźców do zwiększenia przez nie wysiłku dochodowego, poprawy efektywności gospodarowania środkami publicznymi i wzrostu odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Remedium na niedostatki tych dotacji jest zmiana podejścia do konstrukcji dotacji. W literaturze postuluje się dofi nansowywanie działalności jst w formie dotacji zorientowanych na sprawność/rezultaty, czyli dotacji wynikowych. Ich istota polega na uzależnieniu otrzymania dotacji i jej wysokości od osiągnięcia przez jst określonych wyników, przy jednoczesnym pozostawieniu benefi cjentowi pełnej swobody w defi niowaniu sposobu wykonania zadania i uzyskania tych wyników. Rozliczanie jst za uzyskane wyniki, a nie za wydatkowanie środków, przywodzi na myśl koncepcję budżetu zadaniowego. Zbieżność pomiędzy tym budżetem a wymienionymi dotacjami jest podstawą do postawienia tezy, zgodnie z którą upowszechnienie budżetowania zadaniowego w sektorze fi nansów publicznych w Polsce będzie bodźcem do racjonalizacji systemu dotacji budżetowych dla jst. Jeżeli tak się stanie, wprowadzenie dotacji wynikowych będzie wartością dodaną budżetu zadaniowego.
Pobrania
Bibliografia
Boadway, R., Shah, A., 2009, Fiscal Federalism. Principles and Practice of Multiorder Governance, Cambridge University Press.
Zobacz w Google Scholar
Filipiak, B., 2011, Efektywność w zarządzaniu finansami samorządowymi. Skutek kryzysu czy obiektywna konieczność?, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, Zeszyty Naukowe nr 10, Kraków, s. 223-236.
Zobacz w Google Scholar
Guziejewska, B., 2008, Zewnętrzne źródła finansowania samorządu terytorialnego. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Zobacz w Google Scholar
Kańduła, S., 2012, Dotacje dla jednostek samorządu terytorialnego w świetle teorii federalizmu fiskalnego, w: Hybka, M.M., Juja, T. (red.) Studia z zakresu finansów i polityki podatkowej, Zeszyty Naukowe, nr 232, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań, s. 74-97.
Zobacz w Google Scholar
Kańduła, S., Kijek, I., 2008, Budżet zadaniowy w gospodarce jednostek samorządu terytorialnego, w: Filipiak, B. (red.), Ekonomiczne i organizacyjne instrumenty wspierania rozwoju lokalnego i regionalnego. Przedsiębiorczość, instytucje wsparcia i gospodarka finansowa, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 500, Ekonomiczne problemy usług nr 21, Szczecin, s. 329-338.
Zobacz w Google Scholar
Lubińska, T. (red.), 2007, Budżet zadaniowy w Polsce. Reorientacja z wydatkowania na zarządzanie pieniędzmi publicznymi, Difin, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Lubińska, T. (red.), 2009, Nowe zarządzanie publiczne - skuteczność i efektywność. Budżet zadaniowy w Polsce, Difin, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Marchewka-Bartkowiak, K., Szpringer, Z. (red.), 2013, Budżet zadaniowy, Biuro Analiz Sejmowych, Studia BAS nr 1(33), Wydawnicwto Kancelarii Sejmu, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Owsiak, S. (red.), 2002, Budżet władz lokalnych, PWE, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Owsiak, S., 2005, Finanse publiczne. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Owsiak, S., Stabryła-Chudzio, K., 2010, Budżet zadaniowy jako narzędzie poprawy alokacji środków publicznych, w: Postuła, M., Perczyński, P. (red.), Budżet zadaniowy w administracji publicznej, wyd. 2 popr., Ministerstwo Finansów, Warszawa, s. 45-80.
Zobacz w Google Scholar
Patrzałek, L., 2010, Finanse samorządu terytorialnego, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Pogoda, A., Chrzanowski, M., Marczewski, K., 2010, Fundamentalne znaczenie miernika jako elementu ściśle skorelowanego z celami w ramach budżetu zadaniowego, w: Postuła, M., Perczyński, P. (red.), Budżet zadaniowy w administracji publicznej, wyd. 2 popr., Ministerstwo Finansów, Warszawa, s. 115-172.
Zobacz w Google Scholar
Postuła, M., Perczyński, P. (red.), Budżet zadaniowy w administracji publicznej, wyd. 2 popr., Ministerstwo Finansów, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Rada Ministrów, 2012, Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2011 r. Informacja o wykonaniu budżetów jednostek samorządu terytorialnego, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 marca 2009 r. w sprawie udzielania dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego na przebudowę, budowę lub remonty dróg powiatowych i gminnych, Dz.U. nr 53, poz. 435.
Zobacz w Google Scholar
Shah, A., 2006, A Practioner's Guide to Intergovernmental Fiscal Transfers, Policy Research Working Paper, World Bank, http://elibrary.worldbank.org/docserver/download/4039.pdf?expires= 1359105645&id=id&accname=guest&checksum=BD60729A8F10A9A586 DD8D851897A1C4 [dostęp: 15.11.2012].
Zobacz w Google Scholar
Shah, A., 2008, Fiscal Need Equalization: Is it Worth Doing? Lessons from International Practices, w: Kim, J., Lotz, J. (eds.) Measuring Local Government Expenditure Needs, The Korea Institute of Public Finance and The Danish Ministry of Social Welfare, s. 35-60.
Zobacz w Google Scholar
Shah, A., 2010, Autonomy with Accountability: The Case for Performance-oriented Grants, w: Kim, J., Lotz, J., Mau, N.J. (eds.) General Grants versus Earmarked Grants. Theory and Practice, The Korea Institute of Public Finance and The Danish Ministry of Social Welfare, s. 74-106.
Zobacz w Google Scholar
Steff ensen, J., Larsen, H.F., 2005, Conceptual Basis for Performance Based Grant Systems and Selected International Experiences, National Stakeholder Workshop in Nepal, Kathmandu, 31 May 2005, Background Paper, http://www.polypixel.de/testsite/inwent_lg/download_05/ AssessmentsInformingGrantBasedSystemsUNCDF.pdf [dostęp: 20.01.2013].
Zobacz w Google Scholar
Surówka, K., 2013, Samodzielność finansowa samorządu terytorialnego w Polsce, PWE, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Swianiewicz, P., 2011, Finanse samorządowe. Koncepcje, realizacja, polityki lokalne, Municipium, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Timofeev, A., 2011, The Design of a Performance-Oriented Fiscal Transfer in West Bengal, Andrew Young School of Policy Studies, Georgia State University, International Studies Program, Working Paper no. 11-17.
Zobacz w Google Scholar
UNCDF, 2010, Performance-based Grant Systems. Concept and International Experience, United Nations Capital Development Fund, New York, http://www.uncdf.org/sites/default/files/Download/pgbs.pdf [dostęp: 15.11.2012].
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2003, Dz.U. nr 150, poz. 983, ze zm.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz.U. nr 157, poz. 1240 ze zm.
Zobacz w Google Scholar
Wernik, A., 2007, Finanse publiczne (cele, struktury, uwarunkowania), PWE, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Zalewski, A. (red.), 2007, Nowe zarządzanie publiczne w polskim samorządzie, Oficyna Wydawnicza SGH w Warszawie, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
