Działanie grup interesu na rynku pracy. Związki zawodowe w Polsce
DOI:
https://doi.org/10.18559/0a0v7f65Słowa kluczowe:
Teoria wyboru publicznego, Grupa interesu, Ekonomia instytucjonalna, Związki zawodowe, Rynek pracyAbstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie teorii grup interesu z perspektywy rynku pracy i zilustrowanie jej na przykładzie działania związków zawodowych w Polsce. Tłem teoretycznym prezentowanego opracowania są poglądy M. Olsona wpisujące się w szeroko rozumianą nową ekonomię instytucjonalną. Grupa interesu zdefiniowana została za Olsonem jako "pewna liczba jednostek mających wspólny interes" [Olson 2012, s. 16]. Przyjęto jednocześnie, że z założenia o racjonalności i zorientowaniu jednostki na interes własny nie wynika automatycznie, że grupa będzie działać w interesie ogółu, czego przykładem może być działalność związków zawodowych. W artykule przedstawiono założenia koncepcji grup interesu wpisującej się w teorię wyboru publicznego, przedstawiono kategorie grupy interesu w odniesieniu do polskiego rynku pracy, a na koniec scharakteryzowano związki zawodowe w Polsce na tle wybranych krajów OECD.
Pobrania
Bibliografia
Almond, G., Powell, G., Stram, K., Dalton, R., 2001, Comparative Politics (A Theoretical Framework), Longman, New York.
Zobacz w Google Scholar
Antoszewski, A., 2003, Grupy interesu w systemie politycznym, w: Machelski, Z., Rubisz, L. (red.), Grupy interesu. Teoria i działanie, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
Zobacz w Google Scholar
Arytoteles, 2007, Etyka nikomachejska, ks. VIII, 9, 1160a, tłum. Gromska, D., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Ciompa, P., 2006, Społeczeństwo bez-radne, Obywatel, nr 6(32).
Zobacz w Google Scholar
Commons, J.R., 1934, 1959, 1990, Institutional Economics. Its Place in Political Economy, vol. 1, Transaction Publishers, New Brunswick & London.
Zobacz w Google Scholar
Czapiński, J., 2013, Stan społeczeństwa obywatelskiego. Kapitał społeczny, w: Czapiński, J., Panek, T. (red.), Diagnoza społeczna 2013. Warunki i jakość życia Polaków, Contemporary Economics, vol. 7, Special Issue, September.
Zobacz w Google Scholar
Feliksiak, M., 2013, Członkostwo w związkach zawodowych i opinie o ich działalności, Komunikat z Badań, CBOS, BS/62/2013.
Zobacz w Google Scholar
Gardawski, J., Mrozowicki, A., Czarzasty, J., 2012, Historia i teraźniejszość związków zawodowych w Polsce, Dialo, nr 3.
Zobacz w Google Scholar
ICTWSS: Database on Institutional Characteristics of Trade Unions, Wage Setting, State Intervention and Social Pacts in 34 countries between 1960 and 2012.
Zobacz w Google Scholar
Jurkowski, R., 2000, Negocjacje zbiorowe: kiedy, o czym i jak rozmawia pracodawca z przedstawicielstwem pracowników, Difin, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Krueger, A., 1974, The Political of Rent-Seeking Society, American Economic Review, vol. LXIV.
Zobacz w Google Scholar
Leszczyński, A., 2013, Jeszcze nigdy związki zawodowe w Polsce nie były tak słabe http://wyborcza.pl/1,75478,13916820,Jeszcze_nigdy_zwiazki_zawodowe_w_Polsce_nie_byly_tak.html.
Zobacz w Google Scholar
Miklaszewska, J., 2001, Filozofia a ekonomia. W kręgu teorii publicznego wyboru., Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
OECD Database on Trade Union, 2012, Trade union density and membership in OECD countries.
Zobacz w Google Scholar
Olson, M., 1965, 1971, The Logic of Collective Action: Public Goods and the Theory of Groups, Harvard Economic Studies, vol. CXXIV, Harvard University Press, Cambridge.
Zobacz w Google Scholar
Olson, M., 1992, The Hidden Path to a Successful Economy, w: Clague, C., Rausser, G.C., (red.), The Emergnec of Market Economies in Eastern Europe, Blackwell, Cambridge.
Zobacz w Google Scholar
Olson, M., 2012, Logika działania zbiorowego. Dobra publiczne i teoria grup, tłum. S. Szymański, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Pańkow, W., 1999, Funkcje związków zawodowych w zakładach pracy, w: Gardawski, J. (red.), Rozpad bastionu? Związki zawodowe w gospodarce sprywatyzowanej, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
PKPP Lewiatan, 2008, Siedem grzechów związków zawodowych, Warszawa, 27 sierpnia, http://konfederacjalewiatan.pl/opinie/aktualnosci/2008/1/pkpp_lewiatan_o_siedmiu_grzechach_zwi261zkow_zawodowych [dostęp: 20.01.2014].
Zobacz w Google Scholar
Rybicka, E., 2013, Szwedzki model rokowań zbiorowych, Dialog. Pismo dialogu społecznego, nr 1(36).
Zobacz w Google Scholar
Sroka, J., 2000, Europejskie stosunki przemysłowe w perspektywie porównawczej, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Tłaczała, P., 2005, Podstawy ekonomicznej teorii biurokracji, w: Wilkin, J. (red.), Teoria wyboru publicznego. Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i funkcjonowania sfery publicznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Trójstronna Komisja ds. Społeczno-Gospodarczych https://www.gov.pl/web/dialog/trojstronna-komisja-ds-spoleczno-gospodarczych [dostęp: 20.01.2014].
Zobacz w Google Scholar
Tullock, G., 1967, The Welfare Cost of Tariff s, Monopolies and Theft , Western Economic Journal, vol. 5, no. 3, June.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, Dz.U., nr 55, poz. 234.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego, Dz.U., nr 100, poz. 1080 z późn. zm.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Dz.U., nr 99, poz. 1001.
Zobacz w Google Scholar
Wilkin, J., 2005, Teoria wyboru publicznego - homo oeconomicus w sferze polityki, w: Wilkin, J. (red.), Teoria wyboru publicznego. Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i funkcjonowania sfery publicznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Worker Participation, Trade Unions, http://www.worker-participation.eu/National-Industrial-Relations/Across-Europe/Trade-Unions2 [dostęp: 20.01.2014].
Zobacz w Google Scholar
Woźniak, M.G., 2005, Fundamentalne problemy aksjologiczne ładu instytucjonalnego współczesnej gospodarki, w: Polaszkiewicz, B., Boehlke, J. (red.), Ład instytucjonalny w gospodarce, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
Zobacz w Google Scholar
Woźniak-Jęchorek, B., 2013, Struktura rynku pracy w świetle ekonomii instytucjonalnej, Gospodarka Narodowa, vol. 9(265).
Zobacz w Google Scholar
Zientara, P., 2009, Związki zawodowe w największych gospodarkach Europy a przemiany strukturalne i ewolucja modelu społeczno-ekonomicznego, Pomorskie Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Gdańsk.
Zobacz w Google Scholar
