Koncepcje integracji środowiskowej oceny cyklu życia oraz kosztów cyklu życia w świetle zrównoważonego przedsiębiorstwa
DOI:
https://doi.org/10.18559/dkpt6m54Słowa kluczowe:
Zrównoważone przedsiębiorstwo, Ocena cyklu życia, Koszty, Rozwój zrównoważony przedsiębiorstwaAbstrakt
Przedsiębiorstwa odgrywają kluczową rolę w utrwalaniu oraz promowaniu zrównoważonego rozwoju. U podstaw tej idei leży zarządzanie cyklem życia świadczonych usług oraz oferowanych wyrobów. W praktyce oznacza to integrację technik uwzględniających perspektywę cyklu życia, między innymi środowiskowej oceny cyklu życia (Life Cycle Assessment- LCA) oraz oceny kosztów cyklu życia (Life Cycle Costing - LCC) i jest to działanie mające na celu scalenie elementów procedury badawczej przy zachowaniu zasadniczych cech metodycznych obu tych technik. W niniejszym artykule dokonano przeglądu występujących w literaturze przedmiotu koncepcji integracji technik cyklu życia. Przedstawiono ich główne założenia oraz zweryfikowano przydatność z punktu widzenia zrównoważonego przedsiębiorstwa. Ostatecznie oceniono szanse stosowania technik oceny cyklu życia w kontekście środowiskowej rachunkowości zarządczej oraz poddano dyskusji stawiane im wyzwania. Na podstawie przeprowadzonych studiów literaturowych uznano, że na arenie międzynarodowej znanych jest wiele podejść do integracji technik oceny cyklu życia, które wspierają zrównoważone przedsiębiorstwa. Możliwości ich wykorzystania zależą od kontekstu decyzyjnego. Zrównoważone przedsiębiorstwa powinny być szczególnie zainteresowane rozszerzaniem typowych kalkulacji opłacalności o badanie efektywności środowiskowej wyrobu. Cel ten może być osiągnięty dzięki paralelnej integracji LCA oraz LCC w ramach zrównoważonej oceny cyklu życia.
Pobrania
Bibliografia
Bernier, E., Maréchal, F., Samson, R., 2013, Life Cycle Optimization of Energy-Intensive Processes Using Eco-costs, The International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 18, no. 9, s. 1747-1761.
Zobacz w Google Scholar
Borys, G. 2001, Tradycyjna rachunkowość przedsiębiorstwa a rachunkowość ekologiczna, w: Micherda, B. (red.), Ewolucja polskiej rachunkowości na tle rozwiązań światowych, Materiały Ogólnopolskiej Konferencji Katedr Rachunkowości, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Bovea, M.D, Vidal, R., 2004, Increasing Product Value by Integrating Environmental Impact, Costs and Customer Valuation, Resources, Conservation and Recycling, vol. 41, no. 2, s. 133-145.
Zobacz w Google Scholar
Deng, Ch., Wu, J., Shao, X,. 2013, Research on Eco-balance with LCA and LCC for Mechanical Product Design, International Journal Advanced Manufacturing Technology, March, DOI: 10.1007/s00170-013-4887-z.
Zobacz w Google Scholar
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 285 31.10.2009.
Zobacz w Google Scholar
Elkington, J., 2004, Enter the Triple Bottom Line, w: Henriques, A., Richardson, J. (eds.), The Triple Bottom Line, Does It All Add Up? Assessing the Sustainability of Business and CRS, Routledge London.
Zobacz w Google Scholar
European Council 2001, The European Sustainable Development Strategy, Göteborg, Sweden (renewed in June 2006 for the enlarged EU 10917/06); http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL [dostęp: 8.05.2014].
Zobacz w Google Scholar
Europump and Hydraulic Institute, 2001, Pump Life Cycle Cost: A Guide to LCC Analysis for Pumping Systems. Executive Summary, Brussels.
Zobacz w Google Scholar
Famielec, J., Stępień, M., 2005, Informacja ekologiczna w ujęciu finansowym; Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Gabrusewicz, T., 2012, Accounting in Sustainable Development - Finding a Common Concept for Value Measurement, Proceedings of the International Scientific Conference on MMK 2012, International Masaryk Conference for Ph.D. Students and Young Researchers, vol. III, December 10-14, 2012, Hradec Králové, s. 1813-1823.
Zobacz w Google Scholar
Gabrusewicz, T., 2013, Sustainability Accounting Definition and Trends, w: Borys, G., Solarz, M. (eds.), Finance and Accountancy for Sustainable Developmen. Sustainable Finance, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu 302, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Gluch, P. Baumanna H., 2004, The Life Cycle Costing (LCC) Approach: A Conceptual Discussion of Its Usefulness for Enviromental Decision Making; Building and Environment, vol. 39, s. 571-580.
Zobacz w Google Scholar
Heijungs, R., Settanni, E., Guinée, J., 2013, Toward a Computational Structure for Life Cycle Sustainability Analysis: Unifying LCA and LCC, The International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 18, no. 9, s. 1722-1733.
Zobacz w Google Scholar
Horn, S., 2014, Sustainability Strategies for Business. An Integrated Approach with a Life Cycle Perspective, praca doktorska, University of Jyväskylä.
Zobacz w Google Scholar
Jensen, A., Remmen A. (eds.), 2004, Background Report for a UNEP Guide to Life Cycle Management - A Bridge to Sustainable Products, http://www.lifecycleinitiative.org [dostęp: 3.05.2014].
Zobacz w Google Scholar
Jørgensen, A., Hermann, I.T., Mortensen, J.B., 2010, Is LCC Relevant in a Sustainability Assessment? The International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 19, no. 6, s. 531-532.
Zobacz w Google Scholar
International Federation of Accountants, 2004, International Guidelines on Environmental Management Accounting (EMA), http://www.institutopharos.org [dostęp: 3.05.2014].
Zobacz w Google Scholar
Kara, S., Manmek, S., Kaebernick, H., 2007, An Integrated Methodology to Estimate the External Environmental Costs of Products, Manufacturing Technology, vol. 56, no. 1, s. 9-11.
Zobacz w Google Scholar
Kloepffer, W., 2008, Life Cycle Sustainability Assessment of Products, The International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 13, no. 2.
Zobacz w Google Scholar
Kloepffer, W., Cirtoh, A., 2011, Is LCC Relevant in a Sustainability Assessment?, The International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 16, no. 2, s. 99-101.
Zobacz w Google Scholar
Kobalski, P., 2010, Aspekt ekologiczny, w: Sobańska, I. (red.), Rachunkowość zarządcza. Podejście operacyjne i strategiczne, C.H. Beck, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Kowalski, Z., Kulczycka, J., Góralczyk, M., 2007, Ekologiczna oceny cyklu życia procesów wytwórczych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Kruk, H., 2010, Zrównoważone przedsiębiorstwo - ujęcie teoretyczne, Zarządzanie i Marketing, z. 17 (3/10), Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, nr 272.
Zobacz w Google Scholar
Kulczycka, J., 2011, Ekoefektywność projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem koncepcji cyklu życia produktu, Wydawnictwo Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Martinez, S., Hassanzadeh, M., Bouzidi, Y., Antheaume, N., 2011, Life Cycle Costing Assessment with both Internal and External Costs Estimation, w: Hesselbach, J., Herrmann, C. (eds.), Glocalized Solutions for Sustainability in Manufacturing, 18th CIRP International Conference on Life Cycle Engineering, Technische Universitat Braunschweig, Germany.
Zobacz w Google Scholar
Norwegian Minister of the Environment, 1994, The Soria Moria Symposium "Sustainable Consumption and Production", Oslo, Norway, http://www.iisd.ca [dostęp: 8.05.2014].
Zobacz w Google Scholar
PKN, 2006, PN-EN 60300-3-3, Zarządzanie niezawodnością. Przewodnik zastosowań. Szacowanie kosztu cyklu życia, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa .
Zobacz w Google Scholar
PKN, 2009, PN-EN ISO 14040, Zarządzanie środowiskowe. Ocena cyklu życia. Zasady i struktura, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Raftowicz-Filipkiewicz, M., 2013, Konkurencyjność przedsiębiorstw ukierunkowanych na zrównoważony rozwój w warunkach kryzysu gospodarczego, Ekonomia - Wroclaw Economic Review, vol. 19, no. 1, Acta Universitatis Wratislaviensis no. 3534.
Zobacz w Google Scholar
Reich, M.C., 2005, Economic Assessment of Municipal Waste Management Systems-case Studies Using a Combination of Life Cycle Assessment (LCA) and Life Cycle Costing (LCC), Journal of Clean Production, vol. 13, s. 53-263.
Zobacz w Google Scholar
Rogowski, W., 2008, Rachunek efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych, Oficyna Ekonomiczna, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Senthil, K.D., Ong, S.K., Nee, A.Y.C., Tan, R.B.H., 2003, A Proposed Tool to Integrate Environmental and Economical Assessments of Products, Environmental Impact Assessment Review, vol. 23, s. 51-72.
Zobacz w Google Scholar
Shapiro, K.G., 2001, Incorporating Costs in LCA, International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 6, no. 2, s. 121-123.
Zobacz w Google Scholar
Steen, B., 2005, Environmental Cost and Benefits in Life Cycle Costing, International Journal Management of Environment, vol. 16, no. 2, s. 107-117.
Zobacz w Google Scholar
Swarr, T.E., Hunkeler, D., Klopff er, W., Pesonen, H.L., Ciroth, A., Brent, A.C., Pagan, R., 2011, Environmental Life Cycle Costing: A Code of Practice, SETAC, New York.
Zobacz w Google Scholar
Szadziewska, A., 2006, Środowiskowa rachunkowość zarządcza jako źródło danych na potrzeby zarządzania przedsiębiorstwem, w: Nowicka-Skowron, M. (red.), Koszty w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Standardy Międzynarodowe, Wydawnicwto AGH, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Szczypa, P., 2012, Narzędzia rachunkowości wspomagające działalność proekologiczną przedsiębiorstw w Polsce, CeDeWu, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
United Nations, 2002, World Summit on Sustainable Development, 26 August - 4 September, Johannesbur, South Africa, http://ww.un.org/jsummit/html/documents/summit_docs [dostęp: 8.05.2014].
Zobacz w Google Scholar
Wood, R., Herwich, E.G., 2012, Economic Modelling and Indicators in Life Cycle Sustainability Assessment, International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 18, no. 9, s. 1710-1721.
Zobacz w Google Scholar
Zamagni, A., Pesonen, H.L. Swarr, T.E, 2013, From LCA to Life Cycle Sustainability Assessment: Concept, Practice and Future Directions, International Journal of Life Cycle Assessment, vol. 18, no. 9, s. 1637-1641.
Zobacz w Google Scholar
