Profesja księgowa w systemie kastowym Indii

Abstrakt

Artykuł wpisuje się w nurt badawczy poświęcony kulturze jako jednej z determinant ewolucji rachunkowości. Ma zatem charakter po części ekonomiczny, po części socjologiczny. Indie stanowią rzadki przykład nowoczesnego społeczeństwa, które strukturalnie nawiązuje do tradycji przebrzmiałej już w państwach zachodnich - sztywnego podziału określonych grup społecznych na określone kasty, podczas gdy w odniesieniu do innych krajów można mówić co najwyżej o klasach lub warstwach społecznych. Podział ten, jak dowodzą stosunkowo nieliczne opracowania, przekłada się znacząco na rozwój gospodarczy Indii. Tradycyjnie większość profesji w Indiach jest związana z określoną kastą; jednak zawód księgowego jest stosunkowo nowy na tle wielowiekowej tradycji. Celem artykułu jest znalezienie odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób czynniki kulturowe mogły zdeterminować rozwój profesji księgowego w Indiach. Skupiono się na wykazaniu zależności pomiędzy zawodem księgowego we współczesnych Indiach a obowiązującym nadal w tym kraju systemem kastowym społeczeństwa, jako swoistej determinancie kulturowej, na podstawie badań dostępnej literatury i jej krytycznej analizy. Bardziej szczegółowo podjęto próbę ustalenia, gdzie w sztywnej hierarchii kastowej uplasowała się ta profesja i czy umożliwia ona obecnie osobom wykonującym ten zawód awans społeczny, rozumiany nie jako sukces ekonomiczny i edukacyjny, lecz możliwość zmiany przynależności kastowej.