Opodatkowanie przychodów (dochodów) ze źródeł nieujawnionych jako instrument przeciwdziałania uchylaniu się od podatków w Polsce
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2016.4.4Słowa kluczowe:
Podatki, Przychody, Prawo podatkowe, Kontrola skarbowaAbstrakt
Uchylanie się od obowiązku podatkowego jest konsekwencją ingerencji władz publicznych w wysokość prywatnych środków finansowych. Celem artykułu jest przedstawienie zjawiska uchylania się od opodatkowania oraz ocena skuteczności kontroli skarbowych w zakresie wykrywania przychodów (dochodów) nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w Polsce w latach 2006-2013. Najpierw zdefiniowano pojęcie nieujawnionych przy- chodów i przedstawiono przyczyny ich powstawania. Następnie omówiono procedurę wymiaru i poboru podatku od tych przychodów. Przedstawiono również planowane w polskim prawie podatkowym zmiany w zakresie nie- ujawnionych źródeł opodatkowania będące konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał obecne regulacje za niezgodne z Konstytucją. W kolejnej części artykułu przeprowadzono analizę i ocenę skuteczności kontroli skarbowych w zakresie wykrywania nieujawnionych przychodów w Polsce w badanym okresie. W tym celu posłużono się wskaźnikami skuteczności i efektywności kontroli podatkowych.
Pobrania
Bibliografia
Bouvier, M., 1998, Wprowadzenie do prawa podatkowego i teorii podatku, KiK Konieczny i Kruszewski, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Bożyk, S., 2009, Prawo, parlament i egzekutywa we współczesnych systemach rządów, Temida2, Białystok.
Zobacz w Google Scholar
Brzeziński, B., 2002, Szkice z wykładni prawa podatkowego, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr, Gdańsk.
Zobacz w Google Scholar
Brzeziński, B., 2008, Wprowadzenie do prawa podatkowego, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa "Dom Organizatora", Toruń.
Zobacz w Google Scholar
Działocha, K., Zalasiński, T., 2006, Zasada prawidłowej legislacji jako podstawa kontroli konstytucyjności prawa, Przegląd Legislacyjny, nr 3, Warszawa, s. 5-17.
Zobacz w Google Scholar
Etel, L., 2008, Prawo podatkowe, Difin, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Hybka, M.M., 2008, Skuteczność kontroli podatkowej prowadzonej przez urzędy skarbowe, Ekonomia i Prawo, t. 4, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Karpowicz, E., 2008, Podatek dochodowy w opinii Polaków, w: Tendencje w opodatkowaniu dochodów osób fizycznych w państwach UE, t. 1, Biuro Analiz Sejmowych, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
KE (Komisja Europejska), 2013, Walka z oszustwami podatkowymi i uchylaniem się od opodatkowania, http://ec.europa.eu/europe2020/pdf/tax_pl.pdf [dostęp: 10.08.2015].
Zobacz w Google Scholar
Koksanowicz, G., 2014, Zasada określoności przepisów w procesie stanowienia prawa , Studia Iuridica Lublinensia, nr 22, Lublin, s. 471-478, DOI: 10.17951/sil.2014.22.0.471.
Zobacz w Google Scholar
Kulicki, J., 2005, Opodatkowanie dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów , http://biurose.sejm.gov.pl/teksty_pdf_05/i-1139.pdf [dostęp: 10.08.2015].
Zobacz w Google Scholar
Kulicki, J., 2006, Podatek dochodowy w państwach UE. Analiza porównawcza z symulacją obciążeń fiskalnych w Polsce,Prace Studialne, Biuro Studiów i Ekspertyz, Kancelaria Sejmu, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Leoński, W., 2013, Zjawisko uchylania się od opodatkowania w grupach społeczno-zawodowych , Zeszyty Naukowe Wydziału Nauk Ekonomicznych Politechniki Koszalińskiej, nr 17, s. 157-167.
Zobacz w Google Scholar
Mariański, A., 2007, Wybrane zagadnienia dowodowe w postępowaniu w sprawie opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów, Przegląd Podatkowy, nr 7, s. 7-13.
Zobacz w Google Scholar
Mastalski, R., 2012, Prawo podatkowe, C.H. Beck, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Mastalski, R., 2008, Stosowanie prawa podatkowego, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
MF (Ministerstwo Finansów), 2014, Krajowy Plan Działania Administracji Podatkowej , MF, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Mączyński, D., Sowiński R., 2005, Jasność prawa podatkowego jako warunek poprawnej legislacji podatkowej, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, z. 3, Warszawa, s. 35-45.
Zobacz w Google Scholar
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 29 marca 1994 r., sygn. akt. K.13/93.
Zobacz w Google Scholar
Pietrasz, P., 2007, Opodatkowanie dochodów nieujawnionych, Wolters Kluwer Polska, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Sokolewicz, W., 2007, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Sowiński, R., 2005, Opodatkowanie dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny, z. 1, s. 135-182.
Zobacz w Google Scholar
Szulc, M., 2015, Polska przyjazna dla skruszonych przestępców podatkowych, Gazeta Prawna, nr 156 (4049), Warszawa, s. 2.
Zobacz w Google Scholar
Ślesicka, A., 2008, Stosowanie ulg i zwolnień w podatku dochodowym od osób fizycznych w państwach UE, w: Korolewska, M. (red.), Tendencje w opodatkowaniu dochodów osób fizycznych w państwach UE, t. 1, Biuro Analiz Sejmowych, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U., nr 80, poz. 350, ze zm.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz.U., nr 137, poz. 926, ze zm.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, Dz.U., nr 86, poz. 959.
Zobacz w Google Scholar
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 listopada 1998 r., sygn. K 39/97.
Zobacz w Google Scholar
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r., sygn. SK 18/09.
Zobacz w Google Scholar
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 lipca 2014 r., sygn. P 49/13.
Zobacz w Google Scholar
Zaleśny, J., 2011, Określoność przepisów prawa na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego , Przegląd Prawa Konstytucyjnego, nr 1, s. 159-178.
Zobacz w Google Scholar
