Metodyka opracowywania, tryb zatwierdzania oraz wykonanie budżetów przez polskie gminy

Abstrakt

Funkcjonowanie gmin jako jednostek wykonujących zadania publiczne na rzecz społeczności lokalnych oparte zostało na planowaniu finansowym, którego zasady szczegółowo określają przepisy prawa. W artykule przedstawiono planowanie finansowe jako podstawę działalności finansowej gmin. W gminach opracowuje się dwa rodzaje planów finansowych - roczny plan (budżet) oraz wieloletnią prognozę finansową obejmującą rok budżetowy oraz co najmniej trzy kolejne okresy roczne. Budżet, opracowywany przez organ wykonawczy, a zatwierdzany (uchwalany) przez organ stanowiący, zawiera zestawienie łącznych dochodów i wydatków, przychodów i rozchodów gminy związanych z wykonywaniem zadań własnych i zleconych, pogrupowanych zgodnie z zasadami klasyfikacji budżetowej. Przed zatwierdzeniem jest on opiniowany przez organ sprawujący nadzór nad działalnością finansową gmin. Rzeczywista realizacja zadań musi przebiegać zgodnie z planem. Oznacza to, że realizacji podlegają tylko zaplanowane zadania, o wartości nieprzekraczającej planowanych wydatków. Wykonywanie zadań na poziomie powyżej planu wymaga zatwierdzenia zmiany budżetu przez organ stanowiący. Stopień realizacji planu jest sprawozdawany nie tylko organowi stanowiącemu, ale również organom sprawującym nadzór nad działalnością finansową gmin i wykonywaniem zadań zleconych. Nieprzestrzeganie zasad w realizacji budżetu i obowiązków sprawozdawczości budżetowej stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych i może być przeanalizowane.