Etapy rozwoju regionalnych portów lotniczych w Polsce i innych państwach Europy środkowo-wschodniej po akcesji do Unii Europejskiej
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2016.7.1Słowa kluczowe:
Transport lotniczy, Lotnictwo, Porty lotnicze, Tanie linie lotnicze, RozwójAbstrakt
Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej i związana z tym liberalizacja transportu lotniczego spowodowały szereg zmian na rynku przewozów pasażerskich, wśród nich rozwój portów regionalnych. Celem artykułu jest pokazanie zmian w polskich portach regionalnych na tle zmian w portach regionalnych w innych państwach Europy Środkowo-Wschodniej, które wraz z Polską (Czechy, Słowacja, Węgry, Litwa, Łotwa, Estonia) lub nieco później (Rumunia, Bułgaria) przystąpiły do Unii Europejskiej. Poszukiwana jest odpowiedź na pytanie, na ile przebieg tych zmian w rożnych państwach był podobny, a jakie są różnice między nimi. W analizie porównawczej wykorzystano dane Eurostat, dane urzędów lotnictwa cywilnego oraz portów lotniczych. W analizie sieci połączeń oparto się na aktualnych i archiwalnych rozkładach lotów. Z przeprowadzonych analiz wynika, że mimo różnic ilościowych, głownie wynikających z wielkości państwa, można mówić o pewnych prawidłowościach i wyróżnić trzy wspólne fazy rozwoju - ekspansji, kryzysu i konsolidacji. Są one charakterystyczne nie tylko dla Europy Środkowo-Wschodniej, ale również dla wcześniej zderegulowanych rynków, przy czym długość poszczególnych faz rozwojowych była wyraźnie krótsza w analizowanych państwach.
Pobrania
Bibliografia
Bjelicic, B., 2007, The Business Model of Low Cost Airlines - Past, Present, Future, w: Groβ, S., Schroder, A. (eds.), Handbook of Low Cost Airlines, Erich Schmidt Verlag, Berlin, s. 11-31.
Zobacz w Google Scholar
Bjelicic, B., 2013, Low Cost Carriers in Eastern Europe, w: Gross, S., Luck, M. (eds.), The Low Cost Carrier Worldwide, Ashgate, Farnham, s. 39-58.
Zobacz w Google Scholar
Bojczuk, J., 2007, Wpływ tanich przewoźników lotniczych na rynek autokarowy między Polską a Wielką Brytanią, Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, XIV, s. 87-105.
Zobacz w Google Scholar
Burrell, K., 2010, Going Steerage on Ryanair: Culture of Migrant Air Travel between Poland and the UK, Journal of Transport Geography, 19, s. 1023-1030, https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2010.09.004 [dostęp: 4.09.2010].
Zobacz w Google Scholar
Debbage, K.G., 2005, Airlines, Airports and International Aviation, w: Pender, L., Sharpley, R. (eds.), The Management of Tourism, Sage Publication, London, s. 28-46.
Zobacz w Google Scholar
Dennis, N., 2007, End of the Free Lunch? The Responses of Traditional European Airlines to the Low-cost Carrier Threat, Journal of Air Transport Management, 13, s. 311-321, https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2007.04.005 [dostęp: 5.04.2007].
Zobacz w Google Scholar
Dobruszkes, F., 2009, New Europe, New Low-cost Services, Journal of Transport Geography, 17, s. 423-432, https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2009.05.005 [dostęp: 5.05.2009].
Zobacz w Google Scholar
Dobruszkes, F., 2014, Geographies of European Air Transport, w: Goetz, A.R., Budd, L. (eds.), The Geographies of Air Transport, Ashgate, Farnham, s. 167-186.
Zobacz w Google Scholar
Doganis, R., 2006, The Airline Business, Routledge, London - New York.
Zobacz w Google Scholar
Dziedzic, T., 2008, Rynek lotniczy 2008, Instytut Turystyki, Wiadomości Turystyczne, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Gross, S., Schroder, A. (eds.), 2007, Handbook of Low Cost Airlines, Erich Schmidt Verlag, Berlin.
Zobacz w Google Scholar
Gross, S., Luck, M. (eds.), 2013, The Low Cost Carrier Worldwide, Ashgate, Farnham.
Zobacz w Google Scholar
Gabor, D., 2010, Low-cost Airlines in Europe: Network Structures after the Enlargement of the European Union, Geographica Pannonica, 14(2), s. 49-58.
Zobacz w Google Scholar
Hanlon, P., 2007, Global Airlines. Competition in a Transnational Industry, Elsevier, Oxford.
Zobacz w Google Scholar
Hawlena, J., 2012, Rynek niskokosztowych przewozów lotniczych a rozwój sektora turystyki, Instytut Naukowo-Wydawniczy Spatium, Radom.
Zobacz w Google Scholar
Holloway, S., 2008, Straight and Level: Practical Airline Economics, Ashgate, Aldershot.
Zobacz w Google Scholar
Huderek-Glapska, S., Jankiewicz, J., 2011, Miejsce i rola portów regionalnych na polskim rynku usług lotniczych, w: Rekowski, M. (red.), Regionalne porty lotnicze w Polsce - charakterystyka i tendencje rozwojowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań, s. 107-131.
Zobacz w Google Scholar
Knorr, A., 2007, Southwest Airlines: The Low Cost Pioneer at 35, w: Groβ, S., Schroder, A. (eds.), Handbook of Low Cost Airlines, Erich Schmidt Verlag, Berlin, s. 77-110.
Zobacz w Google Scholar
Pijet-Migoń, E., 2008, The Development of Regional Airports in Central and Eastern Europe as an Opportunity for Inbound Tourism, w: Conditions of the Foreign Tourism Development in Central and Eastern Europe, vol. 10, Tourism in Geographical Environment, Institute of Geography and Regional Development, University of Wrocław, Wrocław, s. 345-356.
Zobacz w Google Scholar
Pijet-Migoń, E., 2012, Zmiany rynku lotniczych przewozów pasażerskich w Polsce po akcesji do Unii Europejskiej, Rozprawy Naukowe Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego 25, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Strobach, D., 2010, Competition among Airports and Overlapping Catchment Areas: An Application to the State of Baden-Württemberg, w: Forsyth, P., Gillen, D., Muller, J., Niemeier, H.-M. (eds.), Airport Competition. The European Experience, Ashgate, Farnham, s. 261-277.
Zobacz w Google Scholar
Rekowski, M. (red.), 2011, Regionalne porty lotnicze w Polsce - charakterystyka i tendencje rozwojowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Reynolds-Feighan, A., 1998, The Impact of U.S. Airline Deregulation on Airport Traffic Patterns, Geographical Analysis, 30, s. 234-253.
Zobacz w Google Scholar
Reynolds-Feighan, A., 2001, Traffic Distribution in Low-cost and Full-service Carrier Networks in the US Air Transportation Market, Journal of Air Transport Management, 7, s. 265-275, http://dx.doi.org/10.1016/s0969-6997(01)00021-7.
Zobacz w Google Scholar
Rucińska, D. (red.), 2012, Polski rynek usług transportowych. Funkcjonowanie - przemiany - rozwój, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Rucińska, D., Ruciński, A., Tłoczyński, D., 2012, Transport lotniczy. Ekonomika i organizacja, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.
Zobacz w Google Scholar
Ruciński, A., 2006, Porty lotnicze wobec polityki otwartego nieba, Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.
Zobacz w Google Scholar
Tierney, S., 2014, Geographies of Air Transport in North America, w: Goetz, A.R., Budd, L. (eds.), The Geographies of Air Transport, Ashgate, Farnham, s. 143-165.
Zobacz w Google Scholar
Vowles, T.M., Luck, M., 2013, Low Cost Carriers in the USA and Canada, w: Gross, S., Luck, M. (eds.), The Low Cost Carrier Worldwide, Ashgate, Farnham, s. 61-78.
Zobacz w Google Scholar
