Skutki ekonomiczne realizacji umowy społecznej jako podstawy raportów CSR

Autor

  • Aldona Kamela-Sowińska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu

DOI:

https://doi.org/10.18559/c526x991

Słowa kluczowe:

Społeczna odpowiedzialność biznesu, Rachunkowość, Sprawozdawczość finansowa

Abstrakt

Cel artykułu: Artykuł ma na celu udowodnienie, że podstawą teoretyczną zmian w rachunkowości - od rachunkowości klasycznej w kierunku raportowania gospodarczego - jest umowa społeczna stanowiąca z kolei podstawę teorii legitymizacji w sprawozdawczości odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw. Za tak sformułowanym celem stoi znacznie ważniejsza teza mówiąca o tym, że społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw jest jedną z przyczyn utraty ich przewagi konkurencyjnej i tylko przyzwolenie społeczne w postaci umowy społecznej legitymizowanej w postaci dopuszczalnych do publicznej wiadomości raportów ze społecznej odpowiedzialności (raporty CSR) zwalnia zarządy tych przedsiębiorstw od zarzutu działania na szkodę firmy poprzez upubliczniane informacji chronionych tajemnicą kupiecką. W artykule sformułowano tezę pomocniczą, że rachunkowość jest nauką społeczną. Założenia: Teza sformułowana powyżej stoi w sprzeczności z większością publikacji ukazujących jedynie korzyści z raportowania CSR. W artykule wskazano na zwiększającą się rolę idei CSR w rachunkowości i skalę tego zjawiska oraz podjęto polemikę z poglądami na temat korzyści wynikających z tego kierunku zmian. Konkluzje artykułu mają charakter postulatywny i mają na celu wskazanie obszarów do dalszych szczegółowych badań naukowych. W artykule zamiennie jest stosowany termin "społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw" i "społeczna odpowiedzialność biznesu" oraz angielski skrót CSR, mimo że autorka ma świadomość niuansów terminologicznych i znaczeniowych, jednakże dla treści tego artykułu różnice te nie są istotne. Metody/podejścia badawcze: W artykule posłużono się funkcją praktyczną wiedzy ekonomicznej polegającą na możliwości jej wykorzystania do doboru i kwantyfikacji celów gospodarczych, do projektowania systemów i celów organizacyjnych, do doboru zasobów, aby efektywnie uzyskiwać zakładane cele. Z punktu widzenia makroekonomii metoda badawcza koncentruje się na raportowaniu gospodarczym jako narzędziu pomocnym w budowaniu globalnej gospodarki. Z punktu widzenia rachunkowości w artykule wykorzystano teorię principle based accounting. Wartości poznawcze: W artykule przedstawiono autorski, odmienny od powszechnie występującego w literaturze pogląd, że przedsiębiorstwa publikujące raporty CSR zyskują w ten sposób przewagę konkurencyjną. Przedstawiono także wiele argumentów za twierdzeniem, że przedsiębiorstwa publikujące raporty CSR mogą tracić w ten sposób przewagę konkurencyjną.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Baran, G., 2010, Przejrzystość i legitymizacja działań jako społecznie odpowiedzialnego zarządzania w organizacjach publicznych, w: Organizacje komercyjne i niekomercyjne wobec wzmożonej konkurencji i wzrastających wymagań konsumentów, Wyższa Szkoła Biznesu - National-Louis University, Nowy Sącz, s. 172-190.
Zobacz w Google Scholar

Bard, A., Soderqvist, J., 2000, Netokracja, nowa elita władzy i życie po kapitalizmie, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Bednarz, J., Klasyczne a nowe teorie przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstw, http://ekonom.ug.edu.pl/web/download.php?OpenFile=1051 [dostęp: 24.08.2014].
Zobacz w Google Scholar

Caroll, A.B, 1993, Business and Society. Ethics and Stakeholder Management, Ohio.
Zobacz w Google Scholar

Chmieliński, M., Umowa społeczna jako ideologia Davida Gauthiera kontraktualizm moralny, https://wpia.uni.lodz.pl/cms/pliki_upload/12Chmielinski2.pdf [dostęp: 24.08.2014].
Zobacz w Google Scholar

Dziekański, P, 2012, Informacja jako dobro ekonomiczne będące źródłem przewagi konkurencyjne, Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy - https://www.ur.edu.pl/file/16795/28.pdf [dostęp: 9.09.2014].
Zobacz w Google Scholar

Ferguson, N., 2008, Potęga pieniądza. Finansowa potęga świata, Wydawnictwa Literackie, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Filek, J., 2009, Czy społeczna odpowiedzialność biznesu jest nową wersją umowy społecznej?, Prakseologia, nr 149, s. 21-39.
Zobacz w Google Scholar

Garbarski, L., Rutkowski, I., Wrzosek, W., 2000, Marketing, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Gray, R., Kouhy, R., Lavers, S., 1995, Corporate Social and Environmental Reports: a Review of the Literature and a Longitudinal Study of UK Disclosure, Accounting, Auditing and Accountability Journal, vol. 8 (2), s. 44-77.
Zobacz w Google Scholar

Gauthier, D., 1986, Morals by Agreement, Oxford University Press, 5th ed., July 9.
Zobacz w Google Scholar

Gauthier, D., 1990, Moral Dealing. Contract, Ethics, and Reason, Cornell University Press.
Zobacz w Google Scholar

Gauthier, D., 1991a, Contractarianism and Rational Choice, w: Vallentyne, P. (ed.), Essays on David Gauthier's Morals by Agreement, Cambridge University Press, New York.
Zobacz w Google Scholar

Gauthier, D., Why Contractarianism?, w: Vallentyne, P. (ed.), Contractarianism and Rational Choice: Essays on David Gauthier's Morals by Agreement, Cambridge University Press, New York, s. 13-30;
Zobacz w Google Scholar

Gray, R., Owen, D., Adams, C., 1996, Accounting and Accountability, Changes and Challenges in Corporate Social and Environmental Reporting, Prentice Hall, London.
Zobacz w Google Scholar

Internetowa encyklopedia filozofii, http://www.reggae.buzert.com/bGJ8XWYnYGd_WWxMfnphck1mZnk3Wiw2LSR2cW94dw.aspx [dostęp: 24.08.2014].
Zobacz w Google Scholar

Iwasieczko, B., 2009, Ład korporacyjny a społeczna odpowiedzialność biznesu, Prace i Materiały Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, nr 1, s. 137-149.
Zobacz w Google Scholar

Kamela-Sowińska, A., 2005, Kreatywna księgowość, czyli jak "wpadł Enron", Prace Naukowe Wyższej Szkoły Handlu i Rachunkowości w Poznaniu, Poznań.
Zobacz w Google Scholar

Kamela-Sowińska, A., 2011, Geopolityka rachunkowości, czyli o zmierzchu rachunkowości, którą znamy, w: Gierusz, J., Martyniuk, T. (red.), Kluczowe problemy teorii i praktyki rachunkowości, t. 1 - Sopot, Wydział Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.
Zobacz w Google Scholar

Kamela-Sowińska, A., 2013, Czy rachunkowość to już nauka społeczna, w: Karmańska, A. (red.), Nauka o rachunkowości na progu gospodarki opartej na wiedzy, Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa, Warszawa, s. 309-328.
Zobacz w Google Scholar

Kamela-Sowińska, A., 2014, Globalne determinanty wartości we współczesnej rachunkowości, Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, nr 76, s. 27-38.
Zobacz w Google Scholar

Kamela-Sowińska (red.), 2013, Nauka rachunkowości na progu gospodarki opartej na wiedzy, Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Kuhn, S., 2009, Struktura rewolucji naukowych, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Lindblom, C.K., 1994, The Implications of Organizational Legitimacy for Corporate Social Performance and Disclosure, Paper presented at the Critical Perspectives on Accounting Conference, New York.
Zobacz w Google Scholar

Łada, M., Kozarkiewicz, A., 2013, Teoria legitymizacji w badaniach z zakresu rachunkowości, Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, nr 71, s. 161-175.
Zobacz w Google Scholar

McMilan, A., 2008, Słownik politologii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Mayer, T., 1996, Prawda kontra precyzja w ekonomii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Mączyńska, E., 2011, Dysfunkcje gospodarki w kontekście ekonomii kryzysu, Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, nr 9, Warszawa, s. 43-70.
Zobacz w Google Scholar

Mikołajczyk, A., 2007, Legitymizacja prawa, w: Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa, C.H., Warszawa, s. 169-170.
Zobacz w Google Scholar

Karmańska, A. (red.), 2013, Nauka o rachunkowości ma progu gospodarki opartej na wiedzy. Polski sondaż środowiskowy, Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Platon, 2007, Obrona Sokratesa, 2007, Ośrodek Myśli Politycznej.
Zobacz w Google Scholar

Porter, M.E., 2006, Przewaga konkurencyjna. Osiąganie i utrzymywanie lepszych wyników, Wydawnictwo ONE Press, Gliwice.
Zobacz w Google Scholar

Rawls, J., 1971, A Theory of Justice, Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, London, England.
Zobacz w Google Scholar

Rybak, M., 2001, Społeczna odpowiedzialność biznesu - idea i rzeczywistość, Gospodarka Narodowa, nr 3.
Zobacz w Google Scholar

Rybak, M., 2008, Etyka menedżerska - społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Samelak, J., 2013, Zintegrowane sprawozdanie przedsiębiorstwa społecznie odpowiedzialnego, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań.
Zobacz w Google Scholar

Styś, A., 1999, Strategiczne planowanie marketingowe, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Szarucki, M., Źródła przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa, mailgrupowy.pl/.../10243 [dostęp: 25.08 2014].
Zobacz w Google Scholar

Śnieżek, E., 2014, Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw w kontekście ponadczasowych przemyśleń profesor Elżbiety Burzym, Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, nr 76(132).
Zobacz w Google Scholar

Wołczek, P., 2011, Społeczna odpowiedzialność biznesu źródłem przewagi konkurencyjnej, Zeszyty Naukowe, nr 170, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań.
Zobacz w Google Scholar

Wołczek, P., 2013, Raportowanie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 288, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar

Wołoszyn, J., (red.), 2012, Społeczna odpowiedzialność biznesu w obszarze przedsiębiorczości, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Wołoszyn, J., Ratajczak, M., 2012, Modele społecznej odpowiedzialności biznesu, w: Społeczna odpowiedzialność biznesu w obszarze przedsiębiorczości, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar

Wyższa Szkoła Biznesu i Przedsiębiorczości w Ostrowcu Świętokrzyskim, Informacja jako dobro ekonomiczne będące źródłem przewagi konkurencyjnej, http://www.ur.edu.pl/file/16795/28.pdf [dostęp: 25.08 2014].
Zobacz w Google Scholar

Zboroń, H., 2013, CSR - ku nowemu paradygmatowi, Prace Naukowe Uniwersytetu we Wrocławiu, nr 288, s. 259-269.
Zobacz w Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

2015-01-31

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Kamela-Sowińska, A. (2015). Skutki ekonomiczne realizacji umowy społecznej jako podstawy raportów CSR. Studia Oeconomica Posnaniensia, 3(1), s. 68-85. https://doi.org/10.18559/c526x991