Nowa koncepcja zarządzania regionami turystycznymi
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.4.3Słowa kluczowe:
Turystyka, Polityka turystyczna, Zarządzanie turystyką, Gospodarka, Gospodarka turystyczna, Organizacje turystyczne, Współpraca sieciowaAbstrakt
W artykule przedstawiono wyniki analizy dotyczącej możliwości skutecznego zarządzania regionami turystycznymi na konkurencyjnym rynku, opartej na funkcjonowaniu regionalnych organizacji turystycznych (ROT) w Polsce, w kilku ujęciach modelowych, a także skutków proponowanych przekształceń w ROT i ich wpływu na rozwój ruchu turystycznego w obszarach recepcji turystycznej. W przeglądzie literatury wskazano na rozbieżności poglądów na temat celowości i kierunków modyfikacji systemu POT-ROT-LOT. Na podstawie idei konsorcjów produktowych i klastrów, DMO (Destination Managment Organization) i współpracy sieciowej zaproponowano trzy modele działania ROT, wskazując na kluczowe cechy pozwalające na wdrożenie tych modeli do praktyki organizacyjnej. W konsekwencji służą one wzrostowi skuteczności działania organizacji, implikując zmiany w logistyce i jakości obsługi ruchu turystycznego w regionach turystycznych.
Pobrania
Bibliografia
Bachvarov, M., 2003, Region turystyczny - nowa treść w starej formie?, Turyzm, vol. 13, z. 1, s. 5-19.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18778/0867-5856.13.1.01
Banasik, W., Borne-Januła, H., 2011, Konsorcja produktowe w rozwoju lokalnej i regionalnej gospodarki turystycznej, w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Przedsiębiorstwo. Samorząd. Współpraca, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 157, s. 365-374.
Zobacz w Google Scholar
Borzyszkowski, J., 2011, Organizacja i zarządzanie turystyką w Polsce, Wydawnictwo Fachowe CeDeWu.pl, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Borzyszkowski, J., 2012, Współczesne Destination Management Organizations (DMO) - przykłady rozwiązań brytyjskich, w: Wyrzykowska-Antkiewicz, M. (red.), Rozwój społeczno-gospodarczy w dobie kryzysu, Prace Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku, t. 17, nr 16, s. 77-90.
Zobacz w Google Scholar
Borzyszkowski, J., 2013a, Współczesne wyzwania Destination Management Organizations (DMO), w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Wybrane problemy funkcjonowania regionów, gmin i przedsiębiorstw turystycznych, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 303, s. 49-57.
Zobacz w Google Scholar
Borzyszkowski, J., 2013b, Legal Forms of Modern Destination Management Organizations and Their Influence on the Range of Tasks and Responsibilities, UTMS Journal of Economics, vol. 4, no. 3, s. 367-376.
Zobacz w Google Scholar
Borzyszkowski, J., 2013c, Destination Management Organizations (DMOs) and Crisis Management, Journal of Tourism and Services, vol. 4, s. 8-17.
Zobacz w Google Scholar
Czakon, W., 2008, Sieci międzyorganizacyjne a niepewność w zarządzaniu przedsiębiorstwem, w: Krzakiewicz, K. (red.), Zmiany w systemach zarządzania polskich przedsiębiorstw, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, nr 86, s. 229-237.
Zobacz w Google Scholar
Czernek, K., 2010, Uwarunkowania współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie, rozprawa doktorska, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Ekonomii, Katedra Turystyki.
Zobacz w Google Scholar
Czernek, K., 2012, Region turystyczny w ujęciu systemowym a potrzeba współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie, w: Turystyka i Hotelarstwo, nr 18, Wyższa Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Łodzi, Łódź, s. 9-26.
Zobacz w Google Scholar
Dębski, M., 2012a, Współpraca interesariuszy destynacji w procesie kreowania jej konkurencyjności, Organizacja i Kierowanie, Organization and Management, nr 3 (152), s. 73-86.
Zobacz w Google Scholar
Dębski, M., 2012b, Współpraca jako warunek efektywnego budowania przewagi konkurencyjnej destynacji, w: Al.-Noorachi, M. (red.), Marketing we współczesnym przedsiębiorstwie, Przedsiębiorczość i Zarządzanie, t. 13, z. 2, s. 45-65.
Zobacz w Google Scholar
Dębski, M. (red.), 2014, Konkurencyjność regionów turystycznych, Wydawnictwo Społecznej Akademii Nauk, Łódź.
Zobacz w Google Scholar
Durydiwka, M., Kowalczyk, A., 2003, Region turystyczny a procesy globalizacji, Turyzm, vol. 13, nr 1, s. 21-42.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18778/0867-5856.13.1.02
Fedyk, W., 2016, Uwarunkowania skuteczności regionalnych organizacji turystycznych w Polsce, rozprawa doktorska, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki w Jeleniej Górze, Jelenia Góra [maszynopis niepublikowany].
Zobacz w Google Scholar
Fedyk, W., Kachniewska, W., 2016, Uwarunkowania skuteczności funkcjonowania regionalnych organizacji turystycznych w Polsce w formule klastra, w: Meyer, B. (red.), Trendy we współczesnym ruchu turystycznych, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (33), s. 135-150.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18276/ept.2016.1.33-11
Fedyk, W., Morawski, M., 2014, Regionalne organizacje turystyczne - organizacjami współpracy. Prawda czy fałsz?, w: Folia Turistica, Varia, nr 32, Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie, Kraków, s. 241-274.
Zobacz w Google Scholar
Fedyk, W., Morawski, M., 2016, Uwarunkowania skuteczności funkcjonowania regionalnych organizacji turystycznych w obszarach recepcji turystycznej w Polsce, w: Meyer, B. (red.), Trendy we współczesnym ruchu turystycznym, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (33), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin, s. 107-124.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18276/ept.2016.1.33-09
Galata, S., 2004, Strategiczne zarządzanie organizacjami. Wiedza, intuicja, strategie, etyka, Difin, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Galvasová, I., Binek, J., Holeček, J., Chabičovská, K., Szczyrba, Z., 2008, Průmysl cestovního ruchu, Ministerstvo pro místní rozvoj ČR, Praha.
Zobacz w Google Scholar
Gołembski, G., 2003, Turystyka jako czynnik integrujący badania naukowe, w: Gołembski, G., (red.), Kierunki rozwoju badań naukowych w turystyce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 11-22.
Zobacz w Google Scholar
Gołembski, G., Niezgoda, A., 2014, Organization of Tourism in Poland after Twenty Years of Systematic Changes, w: Costa, C., Panyik, E., Buhalis, D. (eds.), European Tourism Planning and Organisation Systems: The EU Member States, Channel View Publications, seria: Aspects of Tourism, Bristol, s. 243-256.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.21832/9781845414344-020
Gorynia, M., Łaźniewska, E. (red.), 2010, Kompendium wiedzy o konkurencyjności, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Grabińska, E., Mierniczak, P., 2010, Rola i znaczenie regionalnych organizacji turystycznych w zakresie promocji turystycznej regionu, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 613-636.
Zobacz w Google Scholar
Grabowska, A., 2013, Lokalna gospodarka turystyczna a rozwój regionów, w: Żabińska, T. (red.), Turystyka miejska. Prawidłowości i determinanty rozwoju, Studia Ekonomiczne, Zeszyty Naukowe Wydziałowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, nr 174, s. 68-80.
Zobacz w Google Scholar
Grabowski, J., 2008, Uwarunkowania konkurencyjności turystycznej regionów, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, nr 70, z. 3, s. 149-164.
Zobacz w Google Scholar
Gretzel, U., Fesenmaier, D.R., Formica, S., O'Leary, J.T., 2006, Searching for the Future: Challenges Faced by Destination Marketing Organizations, Journal of Travel Research, vol. 45, November, s. 116-126.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.1177/0047287506291598
Gryszel, P., 2010, Destination management company a kształtowanie konkurencyjności obszaru turystycznego, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 637-653.
Zobacz w Google Scholar
Holešinska, A., 2012, Destinační management jako nástroj podpory regionálního rozvoje, Regionální Studia, nr 1, http://www.regionalni-studia.cz/images/2012-1/1_tematicke_clanky_2-13_01_2012_1.pdf [dostęp: 28.07.2014].
Zobacz w Google Scholar
Holešinska, A., 2013, DMO - A dummy-made Organ or a Really Working Destination Management Organization, Czech Journal of Tourism, vol. 2, iss. 1, s. 19-36, doi: 10.2478/cjot-2013-0002, 2013.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.2478/cjot-2013-0002
Inskeep, E., 1991, Tourism Planning, John Wiley & Sons, Toronto.
Zobacz w Google Scholar
Jafari, J. (ed.), 2000, Encyclopedia of Tourism, Routlegde, London.
Zobacz w Google Scholar
Januszewska, M., Nawrocka, E., 2008, Pobudzanie przedsiębiorczości lokalnej i innowacyjności a konkurencyjność obszaru recepcji turystycznej, w: Gołembski, G. (red.), Turystyka jako czynnik wzrostu konkurencyjności regionów w dobie globalizacji, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań, s. 282-292.
Zobacz w Google Scholar
Kachniewska, M., 2013, Klaster jako łącznik między popytowym i podażowym postrzeganiem oferty turystycznej, POT, 26 listopada, http://www.slideshare.net/coffeeday/klaster-rot-lot [dostęp: 4.08.2014].
Zobacz w Google Scholar
Kachniewska, M., 2014, Polaryzacja podaży turystycznej jako stymulanta rozwoju sieciowych produktów turystycznych, w: Meyer, B. (red.), Podstawy funkcjonowania rynku turystycznego, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (25), Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 805, s. 27-42.
Zobacz w Google Scholar
Kizielewicz, J., 2012, Partnerstwo na rzecz rozwoju polityki turystycznej w województwach nadmorskich w Polsce, w: Rapacz, A. (red.), Wyzwania współczesnej polityki turystycznej. Problemy funkcjonowania rynku turystycznego, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 258, s. 196-202.
Zobacz w Google Scholar
Klimek, K., 2013, Destination Management Organisations and their Shift to Sustainable Tourism Development, European Journal of Tourism, Hospitality and Recreation, vol. 4, iss. 2, s. 27-47.
Zobacz w Google Scholar
Kornak, A.S., Rapacz, A., 2001, Zarządzanie turystyką i jej podmiotami w miejscowości i regionie, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Kozak, M.W., 2009, Turystyka i polityka turystyczna a rozwój: między starym a nowym paradygmatem, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Koźmiński, A.K., Jemielniak, D., Latusek, D., 2009, Współczesne spojrzenie na kulturę organizacji, E-mentor, nr 3(30) s. 4-14.
Zobacz w Google Scholar
Kruczek, Z., 2002, Polska. Geografia atrakcji turystycznych, Wydawnictwo Proksenia, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Kruczek, Z., Zmyślony, P., 2010, Regiony turystyczne, Wydawnictwo Proksenia, Kraków.
Zobacz w Google Scholar
Lijewski, T., Mikułowski, B., Wyrzykowski, J., 1985, Geografia turystyki Polski, PWE, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Liszewski, S., 2003, Region turystyczny, Turyzm, vol. 13, nr 1, s. 43-54.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18778/0867-5856.13.1.03
Liszewski, S., 2008, Ewolucja poglądów na temat regionu turystycznego. Od regionu krajoznawczego po funkcjonalny, w: Gołembski, G. (red.), Turystyka jako czynnik konkurencyjności regionów w dobie globalizacji, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań, s. 127-135.
Zobacz w Google Scholar
Liszewski, S., 2009, Przestrzeń turystyczna Polski. Koncepcja regionalizacji turystycznej, Folia Turistica, nr 21, s. 17-30.
Zobacz w Google Scholar
Medlik, S., 1995, Leksykon podróży, turystyki i hotelarstwa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Meyer, B., 2006, Znaczenie strategii rozwoju w tworzeniu przewagi konkurencyjnej regionu, w: Flejterski, S., Zarzecki, D. (red.), Region 2006. Rozwój regionalny w Polsce w latach 2007–2013. Inwestycje i kapitał, Materiały VII Ogólnopolskiej Konferencji, Szczecin, 11 grudnia 2006, Uniwersytet Szczeciński - Master of Business Administration, Buchalter, Szczecin, s. 95-107.
Zobacz w Google Scholar
Meyer, B., 2015, Możliwości wykorzystania przestrzeni wodnej (i nadwodnej) w procesie konkurencji regionów miejskich, na przykładzie Szczecina, w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Przedsiębiorstwo. Samorząd. Współpraca, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 379, s. 218-226.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.15611/pn.2015.379.21
Meyer, B., Rab-Przybyłowicz, J., 2011, Koncepcja klastrowa jako jeden z czynników rozwoju turystyki w Polsce i na świecie, w: Namyślak, B. (red.), Przekształcenia regionalnych struktur funkcjonalno-przestrzennych (t. 1). Współczesne kierunki przemian społeczno-ekonomicznych, Rozprawy Naukowe Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego, nr 19, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław, s. 93-105.
Zobacz w Google Scholar
Migdal, M., 2008, Ewaluacja regionalnych i lokalnych organizacji turystycznych, Instytut Wspierania Turystyki - Doradztwo, Szkolenia, Badania, Forum Turystyki Regionów, Szczecin.
Zobacz w Google Scholar
Migdal, M., 2012, Nie marnujmy unijnych dotacji, Wiadomości Turystyczne, nr 21 (267), Warszawa, s. 14.
Zobacz w Google Scholar
Migdal, M., 2013, Poradnik. Lokalna Organizacja Turystyczna, Forum Turystyki Regionów, Szczecin.
Zobacz w Google Scholar
Mileska, M.I., 1963, Regiony turystyczne Polski. Stan obecny i potencjalne warunki rozwoju, Prace Geograficzne, nr 43, IGiPZ PAN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Molenda, M., 2011, Regionalny produkt turystyczny i jego kreatorzy, w: Rakowski, W. (red.), "Rocznik Żyrardowski". Poświęcony sprawom globalnym, regionalnym i lokalnym, Wyższa Szkoła Rozwoju Lokalnego w Żyrardowie, Mazowieckie Towarzystwo Naukowe, t. 9, s. 293-304.
Zobacz w Google Scholar
Müller, H., Berger, P., 2012, Benchmarking for Destination Management Organizations: The Case of Swiss Cities and Alpine Destination Management, Tourism Review, vol. 67, iss. 4, s. 26-39.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.1108/16605371211277795
Nawrocka, E., 2013, Wizerunek obszaru recepcji turystycznej. Podstawy konceptualizacji i czynniki jego kreowania, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Osbert-Pociecha, G., 2010, Zdolność organizacji do zmian - w ujęciu modelowym, w: Dudycz, T., Osbert-Pociecha, G. (red.), Efektywność - rozważania nad istotą i pomiarem, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 144, s. 373-386.
Zobacz w Google Scholar
Panasiuk, A., 2006, Integracja działań samorządu terytorialnego i podmiotów sektora turystycznego jako warunek rozwoju gospodarki turystycznej, w: Wodejko, S. (red.), Gospodarka turystyczna a grupy interesu, Oficyna Wydawnicza SGH w Warszawie, Warszawa, s. 98-107.
Zobacz w Google Scholar
Panasiuk, A., 2008, Struktura podmiotowa gospodarki turystycznej, w: Panasiuk, A. (red.), Gospodarka turystyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 5-33.
Zobacz w Google Scholar
Panasiuk, A., 2009, Instrumenty polityki turystycznej w regionie, w: Rapacz A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Przedsiębiorstwo. Samorząd. Współpraca, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 50, Wrocław, s. 15-23.
Zobacz w Google Scholar
Panasiuk, A. (red.), 2010, Potencjał turystyczny. Zagadnienia ekonomiczne, Zeszyty Naukowe, nr 591, Ekonomiczne Problemy Usług, nr 53, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin, s. 93-102.
Zobacz w Google Scholar
Panasiuk, A., 2014, Relacje na rynku turystycznym, w: Meyer, B. (red.), Podstawy funkcjonowania rynku turystycznego, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 1 (25), Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 805, s. 101-114.
Zobacz w Google Scholar
Pike, S., 2007, Consumer-Based Brand Equity for Destination; Practical DMO Performance Measures, Journal of Travel & Tourism Marketing, vol. 22, iss. 1, s. 51-61.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.1300/J073v22n01_04
Pike, S., Page, S.J., 2014, Destination Marketing Organizations and Destination Marketing. A Narrative Analysis of the Literature, Tourism Management, vol. 41, s. 202-227.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.1016/j.tourman.2013.09.009
Presenza, A., Sheehan, L., Ritchie, J.R.B., 2005, Towards a Model of the Roles and Activities of Destination Management Organizations, Journal of Hospitality, Tourism and Leisure Science, vol. 3, s. 1-16.
Zobacz w Google Scholar
Problemy i przyszłość polskich LOT-ów - VI Gremium Ekspertów Turystyki we Wrocławiu, 2012, Turystyczne Mazowsze, 29 grudnia, http://www.turystycznemazowsze.pl/article.php?aid=249 [dostęp: 8.08.2013].
Zobacz w Google Scholar
Program rozvoje cestovního ruchu turistické oblasti Krkonoše, GaREP - Společnost pro regionální ekonomické poradenství, Brno 2003.
Zobacz w Google Scholar
Rapacz, A., 2008, Rola klastrów w kształtowaniu struktury i jakości produktu turystycznego regionu, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu nr 29, Gospodarka a Środowisko, nr 10, s. 106-117.
Zobacz w Google Scholar
Rapacz, A., Gryszel, P., Jaremen, D., 2010, Klaster turystyczny jako forma kooperacji w obszarze recepcji turystycznej, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 706-721.
Zobacz w Google Scholar
Rapacz, A., Jaremen, D., 2007, Regionalne organizacje turystyczne jako przejaw partnerstwa w gospodarce turystycznej. Przypadek Dolnego Śląska, w: Rapacz, A. (red.), Gospodarka turystyczna w regionie. Wybrane zagadnienia jej funkcjonowania, Jaremen Press, Jelenia Góra, s. 222-233
Zobacz w Google Scholar
Sala, J. (red.), 2010, Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Stasiak, A., 2007, Klaster turystyczny - nowe wyzwanie dla ROT-ów i LOT-ów? Rocznik Naukowy Wyższej Szkoły Turystyki i Rekreacji w Warszawie, t. 6, Warszawa, s. 183-196.
Zobacz w Google Scholar
Survey of Destination Management Organizations. Report, 2004, World Tourism Organization, Madrid.
Zobacz w Google Scholar
Staszewska, J., 2009, Klaster perspektywą dla przedsiębiorców na polskim rynku turystycznym, Difin, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Tatuśko, A., 2002, Sposoby pomiaru konkurencyjności miast, w: Sobczak, E. (red.), Gospodarka lokalna w teorii i praktyce, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, nr 939, s. 122–134.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o Polskiej Organizacji Turystycznej, Dz.U. nr 62, poz. 689, z późn. zm.
Zobacz w Google Scholar
Vystoupil, J., Holešinská, A., Kunc, J., Šauer, M., 2007, Návrh nové rajonizace cestovního ruchu ČR, Masarykova univerzita, Brno.
Zobacz w Google Scholar
Walas, B., 2007, Kierunki ewolucji regionalnych i lokalnych organizacji turystycznych w kontekście polityki turystycznej - mocne i słabe strony, Rocznik Naukowy Wyższej Szkoły Turystyki i Rekreacji im. M. Orłowicza w Warszawie, t. 6.
Zobacz w Google Scholar
Walas, B. (red.), 2012, Marketingowa strategia rozwoju turystyki POT 2012-2020, Polska Organizacja Turystyczna, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Walas, B., Olszewski, J., 2012, Diagnoza strategiczna budowy turystycznego konsorcjum produktowego w obszarze uzdrowisk, spa i wellness, w: Borkowski, K., Łabaj, M., Sondel-Cedermas, J. (red.), Studia i materiały, Zeszyty Naukowe nr 2, Wyższa Szkoła Turystyki i Ekologii w Suchej Beskidzkiej, Sucha Beskidzka, s. 5-18.
Zobacz w Google Scholar
Wanagos, M., 2011, Regionalne i lokalne organizacje turystyczne - system relacji i powiązań marketingu wewnętrznego regionu, w: Rosa, G., Smalec, A. (red.), Marketing przyszłości. Trendy. Strategie. Instrumenty. Wybrane aspekty marketingu terytorialnego, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 663, Ekonomiczne Problemy Usług, nr 75, s. 284-285.
Zobacz w Google Scholar
Warszyńska, J., Jackowski, A., 1979, Podstawy geografii turyzmu, PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Włodarczyk, B., 2009, Przestrzeń turystyczna. Istota, koncepcje, determinanty rozwoju, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Zobacz w Google Scholar
Wojciechowska, J., 2012, Ścieżki rozwoju organizacyjnego turystyki w Polsce - od rewolucji po ewolucyjny system, w: Rapacz, A. (red.), Wyzwania współczesnej polityki turystycznej. Problemy funkcjonowania rynku turystycznego, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 258, s. 89-101.
Zobacz w Google Scholar
Wolna-Samulak, A., Bordun, M., 2013, Funkcje i zadania regionalnej oraz lokalnej organizacji turystycznej w aspekcie rozwoju turystyki w regionie na przykładzie województwa zachodniopomorskiego, w: Meyer, B. (red.), Środki unijne w gospodarce turystycznej województwa zachodniopomorskiego i lubuskiego, Ekonomiczne Problemy Turystyki, nr 2 (22), Środki unijne w gospodarce turystycznej, t. 1, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 783, s. 75-91.
Zobacz w Google Scholar
Wyrzykowski, J., 1975, Walory wypoczynkowe środowiska przyrodniczego Polski w świetle stanu badań, Zeszyty Naukowe Instytutu Turystyki, nr 2/3.
Zobacz w Google Scholar
Wyrzykowski, J., 1986, Geograficzne uwarunkowania rozwoju urlopowej turystyki wypoczynkowej w Polsce, Acta Universitatis Wratislaviensis, nr 935, Studia Geograficzne XLIV, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Zajadacz, A., Śniadek, J., 2010, Klaster turystyczny jako forma współpracy podmiotów gospodarki turystycznej w powiecie leszczyńskim, w: Bosiacki, S. (red.), Gospodarka turystyczna w XXI wieku, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Handlu i Usług w Poznaniu, nr 19, s. 169-181.
Zobacz w Google Scholar
Zins, A.H., 2014, Internal Benchmarking for Regional Tourism Organizations: A Case Example, Tourism Analysis, vol. 19, iss. 4, s. 413-424.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.3727/108354214X14090817030991
Ziółkowski, R., 2012, Turystyczna sieć współpracy - doświadczenia w zakresie budowy klastrów turystycznych, w: Rapacz, A. (red.), Wyzwania współczesnej polityki turystycznej. Problemy funkcjonowania rynku turystycznego, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 258, s. 240-250.
Zobacz w Google Scholar
Zmyślony, P., 2013, Konieczne korekty systemu, Aktualności Turystyczne, http://www.aktualnosciturystyczne.pl/wiadomoci-rot-i-lot/konieczne-korekty-systemu[dostęp: 8.12.2013].
Zobacz w Google Scholar
Zmyślony, P., 2014, Realizator, partner czy przywódca - funkcje i relacje. Model współpracy JST - ROT - LOT - LGD, VII Gremium Ekspertów Turystyki, 10-12.12.2014 r., Kraków-Sucha Beskidzka [materiał niepublikowany], http://turystykawmiescie.org/2014/12/12/realizator-partner-czy-przywodca-o-modeluwspolpracy-jst-rot-lot-lgd-relacja/ [dostęp: 14.12.2014].
Zobacz w Google Scholar
Żabińska, T., 2010, Klastry turystyczne jako forma współpracy sieciowej i ich rola w budowaniu konkurencyjności regionu, w: Sala, J. (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 733-752.
Zobacz w Google Scholar
Żemła, M., 2010a, Wartość dla klienta w procesie kształtowania konkurencyjności obszaru recepcji turystycznej, Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa im. Wojciecha Korfantego, Katowice.
Zobacz w Google Scholar
Żemła, M., 2010b, Możliwości i ograniczenia pełnienia roli przywódcy w kooperacyjnym kreowaniu potencjału turystycznego obszaru recepcji przez lokalne i regionalne organizacje turystyczne, w: Panasiuk, A. (red.), Potencjał turystyczny. Zagadnienia ekonomiczne, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 591, Ekonomiczne Problemy Usług, nr 53, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin, s. 93-102.
Zobacz w Google Scholar
