Rola i uwarunkowania rozwoju organizacyjnych zachowań obywatelskich w organizacjach, na przykładzie polskich organizacji pozarządowych
DOI:
https://doi.org/10.18559/d92dbg16Słowa kluczowe:
Organizacje pozarządowe, Lojalność, Społeczeństwo obywatelskie, Zachowania obywatelskie w organizacjiAbstrakt
Celem artykułu jest wskazanie roli i znaczenia organizacyjnych zachowań obywatelskich (OCB) w kształtowaniu rozwoju i wspieraniu efektywnego funkcjonowania organizacji, ze szczególnym uwzględnieniem organizacji pozarządowych jako podmiotu badań. Celem pracy jest również wskazanie cech zasobów ludzkich oraz cech organizacyjnych sprzyjających rozwojowi OCB w organizacjach pozarządowych. W artykule zaprezentowano wyniki badań prowadzonych wśród 29 zespołów organizacji pozarządowych (łącznie 189 osób) na terenie całej Polski. Najważniejsze ustalenia wskazują, że poziom OCB związany jest ze zmiennymi organizacyjnymi, a nie zmiennymi indywidualnymi, co wskazuje na decydujące znaczenie środowiska pracy w kształtowaniu OCB. Szczególnie wysoki poziom zaangażowania, lojalności i skłonności do pomagania innym (jako wymiary OCB) wskazuje na duże znaczenie dla rozwoju organizacji.
Pobrania
Bibliografia
Brzeziński, J., 2004, Metodologia badań psychologicznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
Zobacz w Google Scholar
Churchill, G.A. , 2002, Badania marketingowe. Podstawy metodologiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Connelly, P., 2006, Management Style in the Non-profit Sector in Ireland, The Irish Journal of Management, vol. 26, no. 2, s. 129-147.
Zobacz w Google Scholar
George, J.M., Bettenhausen, K., 1990, Understanding Prosocial Behavior, Sales Performance and Turnover: a Group-level Analysis in a Service Context, Journal of Applied Psychology, no. 75, s. 698-709.
Zobacz w Google Scholar
Górniak, J., 2009, Analiza danych ankietowych. Metodologia prowadzenia badań, raporty tabelaryczne i wykresy, materiały do kursów analizy danych Centrum Szkoleniowego SPSS.
Zobacz w Google Scholar
Hatch, M.J. 2002, Teoria organizacji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Katz, D., 1964, The Motivational Basis of Organizational Behavior, Behavioral Science, vol. 9, s. 131-146.
Zobacz w Google Scholar
Koźmiński, A.K., Piotrowski, W., 1995, Zarządzanie. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
LePine, J.A., Erez, A., Johnson, D.E., 2002, The Nature and Dimensionality of Organizational Citizenship Behavior: a Critical Review and Meta-analysis, Journal of Applied Psychology, no. 87, s. 52-66.
Zobacz w Google Scholar
MacKenzie, S.B., Podsakoff , P.M. Fetter, R., 1993, The Impact of Organizational Citizenship Behavior on Evaluations of Salesperson Performance, Journal of Marketing, no. 57, s. 70-80.
Zobacz w Google Scholar
Macko, M., 2009, Poczucie sprawiedliwości organizacyjnej a zachowania pracowników. Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Nałęcz, S., 2009, Sektor non-profit w Polsce. Wybrane wyniki badań statystycznych zrealizowanych przez GUS na formularzach SOF, GUS.
Zobacz w Google Scholar
Organ, D.W., 1988, Organizational Citizenship Behavior - The Good Soldier Syndrome, Lexington, Massachusetts/Toronto: D.C. Heath and Company.
Zobacz w Google Scholar
Nowak, S., 1985, Metodologia badań społecznych, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Organ, D.W., Podsakoff , P.M., MacKenzie, S.B., 2006, Organizational Citizenship Behavior: Its Nature, Antecedents, and Consequences, Thousand Oaks, SAGE Publications, London, New Delhi.
Zobacz w Google Scholar
Podsakoff , P.M., MacKenzie, S.B., Paine, J.B., Bachrach, D.G., 2000,) Organizational Citizenship Behaviors: a Critical Review of the Theoretical and Empirical Literature and Suggestions for Future Research, Journal of Management, no. 26, s. 513-563.
Zobacz w Google Scholar
Podsakoff , P.M., MacKenzie, S.B., 1994, Organizational Citizenship Behavior and Sales Unit Effectiveness, Journal of Marketing Research, no. 31, s. 351-363.
Zobacz w Google Scholar
Podsakoff , P.M., MacKenzie, S.B., 1997, Impact of Organizational Citizenship Behavior on Organizational Performance: a Review and Suggestions for Future Research, Human Performance, vol. 10, no. 2, s. 133-151.
Zobacz w Google Scholar
Przewłocka, J., Adamiak, P., 2012, Życie codzienne organizacji pozarządowych w Polsce, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Retowski, S., Bogdanowicz, A., Dolata, J., Kaźmierczak, M., 2003, Przywiązanie organizacyjne i percepcja sprawiedliwości organizacyjnej jako predyktory zachowań etosowych w organizacji, w: Witkowski, A. (red.), Psychologiczne wyznaczniki sukcesu w zarządzaniu, t. VI, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
Zobacz w Google Scholar
Smith, C.A., Organ, D.W., Near, J.P., 1983, Organizational Citizenship Behavior: It's Nature and Antecedents, Journal of Applied Psychology, no. 68, s. 161-169.
Zobacz w Google Scholar
Wagner, S.L., Rush, M.C., 2000, Altruistic Organizational Citizenship Behavior: Context, Disposition, and Age, Journal of Social Psychology, no. 140, s. 379-391.
Zobacz w Google Scholar
Wardęcka, K., 2008, Prospołeczność w pracy, czyli zachowania obywatelskie w organizacji, w: Rutkowska, D., Szuster, A. (red.) O różnych obliczach altruizmu, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa, s. 217-230.
Zobacz w Google Scholar
