Przywileje emerytalne aspekt społeczno ekonomiczny
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.10.4Słowa kluczowe:
Programy emerytalne, Emerytury, Fundusze emerytalne, System emerytalny, Zabezpieczenie emerytalne, Proces starzenia, Społeczeństwo, Starzenie się społeczeństw, Świadczenia emerytalneAbstrakt
W Polsce funkcjonują liczne przywileje emerytalne. Skutkują one obniżonym wiekiem emerytalnym (np. służby mundurowe), prawem do opłacania niższych składek na ubezpieczenia społeczne (np. rolnicy) lub korzystniejszym wyliczaniem świadczeń emerytalnych (zgodnie z zasada zdefiniowanego świadczenia, a nie zdefiniowanej składki). Wydatkowanie określonych kwot na istniejące przywileje emerytalne oznacza konieczność pobierania składek ubezpieczeniowych lub podatków pozwalających na sfinansowanie określonych wypłat. Jednak równie istotne jak skutki finansowe są inne konsekwencje związane z uprzywilejowaniem emerytalnym. Najistotniejszym pozaekonomicznym skutkiem funkcjonujących przywilejów jest negatywny wpływ na rynek pracy.
Pobrania
Bibliografia
Auerbach, A.J., Lee, R., 2011, Welfare and Generational Equity in Sustainable Unfunded Pension Systems, Journal of Public Economics, vol. 95, no. 1-2, s. 16-24, http://dx.doi.org/10.1016/j.jpubeco2010.09.008.
Zobacz w Google Scholar
Bielawska, K., Pieńkowska-Kamieniecka, S., 2015, Aktualna sytuacja na rynku pracy wśród osób starszych a wiek emerytalny w Unii Europejskiej, w: Chybalski, F., Marcinkiewicz. E. (red.), Współczesne problemy systemów emerytalnych: wybrane zagadnienia, Monografie Politechniki Łódzkiej, Łódź.
Zobacz w Google Scholar
Bongaarts, J., 2004, Population Ageing and the Rising Cost of Public Pensions, Population and Development Review, vol. 30, iss. 1, s. 1-22, DOI: 10.1111/j.1728-4457.2004.00001.x.
Zobacz w Google Scholar
Chłoń-Domińczak, A. i in., 2016, Deliverable 4.1. Demographic Developments and Public Finances in the Past Two Decades in the EU Countries, http://www.agenta-project.eu/Jacomo/upload/publications/d-4.1-submitted.pdf, s. 9-16.
Zobacz w Google Scholar
Chłoń-Domińczak, A., Góra, M., Rutecka, M., 2016, System emerytalny w kontekście finansów publicznych, http://www.igte.pl/ekspertyza/System%20emerytalny%20w%20kontekscie%20finansow%20publicznych%20-%20raport%20Polish%20Pension%20Group%20SGH.pdf, s. 3.
Zobacz w Google Scholar
Czechowski, M., 2016, Prawny charakter zatrudnienia żołnierzy zawodowych, Adam Marszałek, Toruń.
Zobacz w Google Scholar
Garbiec, R., 2009, Emerytury górnicze w polskim systemie emerytalnym, Zeszyty Naukowe Instytutu Zarządzania i Marketingu Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, Pragmata Tes Oikonomias, no. 3, s. 97-114.
Zobacz w Google Scholar
Ginn, J., 2004, Actuarial Fairness or Social Justice? A Gender Perspective on Redistribution in Pension Systems, CeRP Working Paper, no. 37, s. 2-12.
Zobacz w Google Scholar
Grodzicki, M., 2012, Emerytury branżowe w Polsce w kontekście teorii grup interesu, Studia Ekonomiczne, nr 3 (LXXiV), s. 345-370.
Zobacz w Google Scholar
GUS, 2015a, Emerytury i renty w 2014r., GUS, Departament Badań Społecznych i Warunków Życia, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
GUS, 2015b, Aktywność ekonomiczna ludności Polski - I kwartał 2015, GUS, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Jedynak, T., 2016, Przesłanki kształtowania wysokości minimalnego wieku emerytalnego, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, nr 10(958).
Zobacz w Google Scholar
Nicolaïdis, K., Viehoff, J., 2012, The Choice for Sustainable Solidarity in Post-Crisis Europe, w: Solidarity: Bajnai, G. i in. (Eds.), For Sale? The Social Dimension of the New European Economic Governances, Europe in Dialogue, no. 1, s. 26-29.
Zobacz w Google Scholar
OECD, http://stats.oecd.org [dostęp: 18.11.2016].
Zobacz w Google Scholar
Olejnik, I., 2015, Rola państwa w zabezpieczeniu emerytalnym, w: Chybalski, F., Marcinkiewicz, E. (red.), Współczesne problemy systemów emerytalnych: wybrane zagadnienia, Monografie Politechniki Łódzkiej, Łódź.
Zobacz w Google Scholar
Rada Ministrów, 2015, Sprawozdanie z wykonania Budżetu Państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r., Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Rada Ministrów, 2016, Sprawozdanie z wykonania Budżetu Państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r., Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania i wypłacania uposażeń oraz uposażeń rodzinnych sędziom i prokuratorom w stanie spoczynku oraz członkom ich rodzin, Dz.U., nr 130 poz. 869.
Zobacz w Google Scholar
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 1990 r. w sprawie rozszerzenia zakresu celów Funduszu Kościelnego, Dz.U., nr 61, poz. 354.
Zobacz w Google Scholar
Rutecka, J., 2012, Zakres redystrybucji dochodowej w ubezpieczeniowym systemie emerytalnym, Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Rzońca, A., Wojciechowski, W., 2008, Ile kosztują nas wcześniejsze emerytury, FOR: Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Speth, J.G., 1992, The Transition to a Sustainable Society, Proceedings of the National Academy of Sciences, vol. 89, iss. 3, s. 870-872, http://dx.doi.org/10.1073/pnas.89.3.870.
Zobacz w Google Scholar
Stańko, D., 2010, Wpływ systemu emerytalnego na gospodarkę, Studia Ekonomiczne, nr 3(LXVI), s. 303-318.
Zobacz w Google Scholar
Szczepański, M., 2014, Zarządzanie ryzykiem długowieczności w polskim systemie emerytalnym, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, nr 65, s. 731-742.
Zobacz w Google Scholar
Szpor, G., 2013, Struktura systemów ubezpieczeń społecznych, w: Szpor, G. (red.), System ubezpieczeń społecznych: zagadnienia podstawowe, LexisNexis Polska: Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Szumlicz, T., 2015, Ubezpieczenia w polityce społecznej - teksty i komentarze, Fundacja Instytut Zarządzania Ryzykiem Społecznym, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego, Dz.U.,nr 9, poz. 87 ze zm.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, t.j. Dz.U., nr 216, poz. 277.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, t.j. Dz.U. 2016, poz. 1037.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, t.j. Dz.U. 2016, poz. 708.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych, t.j. Dz.U. 2016, poz. 358.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. 2016, poz. 963.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, t.j. Dz.U. 2016, poz. 887.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, t.j. Dz. U. 2015, poz. 133.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. 2016, poz. 1066.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, Dz.U. 2013, poz. 499 ze zm.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, t.j. Dz.U. 2015, poz. 965.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, Dz.U. 2009, nr 97, poz. 800.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze, Dz.U. 2016, poz. 177.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz.U. 2016, poz. 1157.
Zobacz w Google Scholar
Velladics, K., Henkens, K., Van Dalen, H.P., 2006, Do Different Welfare States Engender Different Policy Preferences? Opinions on Pension Reforms in Eastern and Western Europe, Ageing and Society, vol. 26, iss. 03, s. 475-493, DOI: https://doi.org/10.1017/S0144686X05004551.
Zobacz w Google Scholar
Verbič, M., Spruk, R., 2014, Ageing Population and Public Pensions: Theory and Macroeconometric Evidence, PANOECONOMICUS, vol. 61, iss. 3, s. 289-312, DOI: 10.2298/PAN1403289V.
Zobacz w Google Scholar
Walczak, D., 2014, Solidaryzm społeczny a uprawnienia emerytalne grup uprzywilejowanych, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 330, s. 468-476.
Zobacz w Google Scholar
Walczak, D., 2015, The Process of Exchange, Solidarity and Sustainable Development in Building a Community of Responsibility, Mediterranean Journal of Social Sciences, vol. 6, no. 1 S1, s. 507, DOI: 10.5901/mjss.2015.v6n1s1p506.
Zobacz w Google Scholar
Wantoch-Rekowski, J., 2014, System ubezpieczeń społecznych a budżet państwa: studium prawnofinansowe, Lex a Wolters Kluwer Business, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Zielińska-Więczkowska, H., Kędziora-Kornatowska, K., Kornatowski, T., 2008, Starość jako wyzwanie, Gerontologia Polska, t. 16, nr 3, s. 131-133.
Zobacz w Google Scholar
ZUS, 2015, Prognoza wpływów i wydatków FUS i FEP na lata 2016-2020 oraz udział ZUS w obliczeniach dla Grupy Roboczej do Spraw Starzenia się Społeczeństwa (AWG) przy Komisji Europejskiej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
ZUS, 2016a, Biała Księga, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
ZUS, 2016b, Zielona Księga, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
