Wydatki w ramach zabezpieczenia społecznego jako inwestycja w kapitał ludzki w Polsce
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.10.6Słowa kluczowe:
Inwestowanie w kapitał ludzki, Zabezpieczenie społeczne, Opieka zdrowotna, Wydatki budżetowe, Wydatki inwestycyjne, Wydatki socjalne, Kapitał ludzki, UbóstwoAbstrakt
Kapitał ludzki stanowi jeden z ważniejszych czynników rozwoju społeczno-gospodarczego, dlatego też podkreśla się wagę inwestycji w podnoszenie jego poziomu. Wśród czynników, które oddziałują na wielkość zasobu, nie docenia się wydatków ponoszonych w ramach systemu zabezpieczenia społecznego - brakuje w szczególności badań empirycznych. Problemem podjętym przez autora opracowania jest wpływ wielkości środków wydatkowanych z systemu zabezpieczenia społecznego na poziom kapitału ludzkiego. Celem artykułu jest weryfikacja hipotezy, że wydatki ponoszone w ramach zabezpieczenia społecznego mogą stanowić inwestycję w rozwój wskazanego zasobu w Polsce. Osiągnięcie celu opracowania pozwoli na zmianę postrzegania systemu zabezpieczenia społecznego (wydatki nie będą traktowane jako koszt, ale jako inwestycja). Badanie może również stanowić uzasadnienie wprowadzania rozwiązań długofalowych w tym systemie. Ponadto inwestycje w kapitał ludzki są istotne w obliczu wyzwań demograficznych (w szczególności starzenia się populacji) - planowanie wydatków z zabezpieczenia społecznego w sposób wspierający rozwój zasobu pozwoli zmniejszyć obciążenie systemu w przyszłości (np. dbałość o zdrowie osób w wieku produkcyjnym pozwoli zmniejszyć wydatki na opiekę zdrowotną w przyszłości). Podstawą opracowania jest przegląd literatury polsko- i angielskojęzycznej. Wnioski zostały sformułowane na podstawie analizy ekonometrycznej danych dla Polski z lat 2003-2013. W badaniu ilościowym uwzględniono analizę korelacji, test przyczynowości w sensie Grangera, model VAR oraz analizę odpowiedzi na impuls.
Pobrania
Bibliografia
Awan, M., Igbal, N., Waqas, M., 2011, The Impact of Human Capital on Urban Poverty: The Case of Sargodha City, Journal of Sustainable Development, vol. 4, no. 1.
Zobacz w Google Scholar
Becker, G.S., 1962, Investment in Human Capital: A Theoretical Analysis, Journal of Political Economy, no. 70, s. 9-49.
Zobacz w Google Scholar
Becker, G., 1995, Human Capital and Poverty Alleviation, HRO Working Papers, no. 14458, World Bank.
Zobacz w Google Scholar
Castello, A., Domenech, R., 2002, Human Capital Inequality and Economic Growth: Some New Evidence, The Economic Journal, vol. 112, no. 478, s. 187-200.
Zobacz w Google Scholar
Charemza, W.W., Deadman, C.F., 1997, Nowa ekonometria, PWE, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Czajkowski, Z., 2012, Kapitał ludzki - pojęcie i miary, Prace Instytutu Gospodarki Światowej, nr 312, SGH, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Domański, S., 1993, Kapitał ludzki i wzrost gospodarczy, PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Doornik, J., Hansen, H., 1994, An Omnibus Test for Univariate and Multivariate Normality, Working Paper, Oxford University.
Zobacz w Google Scholar
Echevarria, C., Iza, A., 2006, Life Expectancy, Human Capital, Social Security and Growth, Journal of Public Economics, vol. 90, s. 2323-2349.
Zobacz w Google Scholar
Eurostat, 2012, ESSPROS Manual and User Guidelines, http://ec.europa.eu/eurostat/documents/3859598/5922833/KS-RA-12-014-EN.PDF [dostęp: 25.05.2016].
Zobacz w Google Scholar
Golinowska, S., 2010, System zabezpieczenia społecznego w Polsce wobec uwarunkowań przyszłości, http://www.prezydent.pl/archiwum-lecha-kaczynskiego/nrr/materialy-nrr/prezentacje/art,2,prof-stanislawa-golinowska-system-zabezpieczenia-spolecznego-w-polsce-wobec-uwarunkowan-przyszlosci.html [dostęp: 25.05.2016].
Zobacz w Google Scholar
Gołaszewska-Kaczan, U., 2014, Działania podnoszące poziom kapitału ludzkiego w nowej Perspektywie Finansowania 2014-2020, Optimum. Studia Ekonomiczne, vol. 6, no. 72.
Zobacz w Google Scholar
Guzik, B., Appenzeller, D., Jurek, W., 2007, Prognozowanie i symulacje, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Hagemejer, K., 2010, Absolutne minimum zabezpieczenia społecznego, Polityka Społeczna, nr 9, s. 54-56.
Zobacz w Google Scholar
Hart, B., Risley, T., 1995, Meaningful Differences in the Everyday Experience of Young American Children, Brookes Publishing Company, Baltimore.
Zobacz w Google Scholar
Janoś-Kresło, M., 2012, Inwestowanie w rozwój kapitału ludzkiego przez polskie gospodarstwa domowe, KiR, nr 2.
Zobacz w Google Scholar
Kluza, S., 2010, Inwestycja państwa w kapitał ludzki, http://www.senat.gov.pl/gfx/senat/userfiles/_public/k8/agenda/.
Zobacz w Google Scholar
Korporowicz, V., 2005, Zdrowie i jego promocja. Kształtowanie przyszłości, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Król, H., Ludwiczyński, A. (red.), 2006, Zarządzanie zasobami ludzkimi. Tworzenie kapitału ludzkiego organizacji, PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Księżopolski, M., 1985, Bezpieczeństwo społeczne i jego zagrożenia, w: Piekara, A., Supińska, J. (red.), Polityka społeczna w okresie przemian, PWE, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Księżopolski, M., Magnuszewska-Otulak, G., Gierszewska, R., 1996, Zabezpieczenie społeczne, w: Rajkiewicz, A., Supińska, J., Księżopolski, M. (red.), Polityka społeczna, PWE, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Lau, M., Poutvaara, P., 2001, Social Security Incentives and Human Capital Investment, Working Paper, no. 438, Centre for Economic Studies, Group Munich.
Zobacz w Google Scholar
Ljung, G., Box, G., 1978, On a Measure of a Lack of Fit in Time Series Models, Biometrika, vol. 65, no. 2.
Zobacz w Google Scholar
Ługowska, A., 2010, Polityka społeczna jako czynnik kształtujący bezpieczeństwo socjalne, w: Grzędzińska, A., Majdzińska, K. (red.), Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Wymiar ekonomiczny, polityczny i społeczny, Bramasole, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Łukasiewicz, G., 2005, Metody pomiaru kapitału ludzkiego. Nierówności społeczne a wzrost gospodarczy, Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów.
Zobacz w Google Scholar
Maddala, G.S., 2008, Ekonometria, PWN, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Makowski, K., 2000, Kapitał ludzki w skali mikroekonomicznej, Monografie i Opracowania SGH, nr 470, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Makowski, K., 2001, Kapitał ludzki w dynamice, w: Pocztowski, A. (red.), Kapitał intelektualny. Dylematy, Nowy Sącz.
Zobacz w Google Scholar
Nordtveit, B., 2008, Poverty Alleviation and Integrated Service Delivery: Literacy, Early Child Development and Health, International Journal of Educational Development, no. 28, s. 405-418.
Zobacz w Google Scholar
OECD, 1998, Human Capital Investment: An International Comparison, Centre for Educational Research and Innovation, OECD, Paris.
Zobacz w Google Scholar
Ogundipe, M., 2013, Health, Poverty Reduction and Human Capital Development in Nigeria (1980-2011), International Journal of Management Sciences and Business Research, Vol. 2, No. 12.
Zobacz w Google Scholar
Orczyk, J., 2008, Polityka społeczna. Uwarunkowania i cele, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Owsiński, J., Tarchalski, T., 2008, Pomiar jakości życia. Uwagi na marginesie pewnego rankingu, Współczesne Problemy Zarządzania, nr 1.
Zobacz w Google Scholar
Panek, T. (red.), 2007, Statystyka społeczna, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Pogue, T., Sgontz, L., 1977, Social Security and Investment in Human Capital, National Tax Journal, vol. 30, no. 2, s. 157-169.
Zobacz w Google Scholar
Poutvaara, P., 2007, Social Security Incentives, Human Capital Investment and Mobility of Labour, Journal of Public Economics, vol. 91, no. 7-8, s. 1299-1325.
Zobacz w Google Scholar
Powell, D., 2004, Parenting Education in Family Literacy Programs, w: Wasik, B. (Ed.), Handbook of Family Literacy, Lawrence Erlbaum Associates, New Jersey.
Zobacz w Google Scholar
Schultz, S., 1971, Investing in Human Capital: the Role of Education and of Research, The Free Press CM, New York.
Zobacz w Google Scholar
Seidl, C., 1988, Poverty Measurement: A Survey, w: Bos, D. (Ed.), Welfare and Efficiency in Public Economics, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg, Sen, A., 1992, Inequality Reexamined, Clarendon Press, Oxford.
Zobacz w Google Scholar
Sims, C., 1980, Macroeconomics and Reality, Econometrica, vol. 48, no. 1.
Zobacz w Google Scholar
Strauss, J., Thomas, D., 1998, Health, Nutrition and Economic Development, Journal of Economic Literature, no. 36, s. 766-817.
Zobacz w Google Scholar
Szarfenberg, R., 2008, Teoria i logika systemu transferów społecznych, Polityka Społeczna, nr 5-6 r., s. 5-14.
Zobacz w Google Scholar
Szarfenberg, R., 2010, Analiza kosztów i korzyści w polityce społecznej, w: Szambelańczyk, J., Żukowski, M. (red.), Człowiek w pracy i polityce społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Szarfenberg, R., 2012a, Ubóstwo i wykluczenie społeczne w Polsce. Pomiar, wyjaśnianie, strategie przeciwdziałania, Warszawskie Debaty o Polityce Społecznej, Friedrich-Ebert-Stiftung.
Zobacz w Google Scholar
Szarfenberg, R., 2012b, Nowy priorytet EFS - promowanie włączenia / integracji społecznej i zwalczanie ubóstwa, Ekspertyza zamówiona przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/ekspertyzaMRR.pdf [dostęp: 25.05.2016].
Zobacz w Google Scholar
Townsend, P., 1979, Poverty in the United Kingdom: A Survey of Household Resources and Living Standards, Allen Lane and Penguin Books, London.
Zobacz w Google Scholar
WHO, 2000, Macroeconomics and Health: Investing in Health for Economic Development. Report of the Commission on Macroeconomics and Health, World Health Organisation, Geneva.
Zobacz w Google Scholar
World Bank, 2000, World Development Report 2000/2001. Attacking Poverty, Oxford University Press, New York.
Zobacz w Google Scholar
World Economic Forum (WEF), 2015, The Human Capital Report 2015, World Economic Forum, Geneva.
Zobacz w Google Scholar
Żukowski, M., 2005, Zabezpieczenie społeczne w Polsce, w: Golinowska, S. (red.), Raport społeczny. Polska 2005, Fundacja im. Friedricha Eberta, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
