Accounting Historiography in Poland - a Comparative Viewpoint
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2016.11.20Keywords:
Accounting, Historiography, Accounting history, Comparative analysisAbstract
This paper presents the development of accounting historiography in Poland against the development of this discipline in the world. The researchers attempt to justify the thesis that Polish scientists primarily use the traditional approach to research on the history of accounting. The article presents the concept of historiography and describes the stages of development of this discipline in the world in connection with the works of Polish historians of accounting. In this study, the comparative method is used, including national and international contexts.
Downloads
References
American Accounting Association, 1970, Report of the Committee on Accounting History, Accounting Review, no. 45 (supplement).
View in Google Scholar
Armstrong, P., 1985, The Rise of Accounting Controls in British Capitalist Enterprises, Accounting, Organizations and Society, vol. 12, iss. 5, s. 415-436.
View in Google Scholar
Bernacki, A.M., 2007, Oryginalny dorobek polskiej rachunkowości rolniczej w okresie zaborów, stan współczesny i wnioski na przyszłość, Postępy Nauk Rolniczych, nr 2.
View in Google Scholar
Brown, R. (ed.), 1905, A History of Accounting and Accountants, T.C. and E.C. Jack, Edinburgh.
View in Google Scholar
Bryer, R.A., 2005, A Marxist Accounting History of the British Industrial Revolution: A Review of Evidence and Suggestion for Research, Accounting, Organizations and Society, vol. 30, no. 1, s. 25-65.
View in Google Scholar
Brzezin, W., 1978, Model ewidencyjny I.F. Walickiego (Badania nad XIX-wieczną koncepcją rachunkowości społecznej, Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej, t. 2, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Brzezin, W., 1998, Ważniejsze wydarzenia w historii rachunkowości jako bilans otwarcia następnego tysiąclecia, Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej, t. 46, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Byszewski, W., 1912, Krótki rys historyczny rachunkowości (buchalterji), Gebethner i Wolff , Warszawa.
View in Google Scholar
Carmona, S., 2004, Accounting History Research and Its Diffusion in an International Context, Accounting History, vol. 9, no. 3, s. 7-23.
View in Google Scholar
Carnegie, G.D., Napier, C.J., 1996, Critical and Interpretive Histories: Understanding Accounting's Present and Future Through Its Past, Accounting, Auditing & Accountability Journal, vol. 9, no. 3, s. 7-39.
View in Google Scholar
Carnegie, G.D., Napier, C.J., 2002, Exploring Comparative International Accounting History, Accounting, Auditing & Accountability Journal, vol. 15, no. 5, s. 689-718.
View in Google Scholar
Dobija, M., 1996, Postępowe idee rachunkowości w cywilizacji sumeryjskiej, Zeszyty Teoretyczne Akademii Ekonomicznej w Krakowie, nr 467.
View in Google Scholar
Dobija, M., 2003, Ewolucja koncepcji rachunkowości, kapitału i pieniądza, w: Sojak, S. (red.), Historia, współczesność i perspektywy rachunkowości w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
View in Google Scholar
Dobija, M., 2010, Rachunkowość pracy jako podstawa gospodarki towarowo-pieniężnej, Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, t. 56 (112), Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Fleischman, R.K., Radcliff e, V.S., 2003, Divergent Streams of Accounting Story: A Review and Call for Confluence, w: Fleischman, R.K., Radcliff e, V.S., Shoemaker, P.A. (eds.), Doing Accounting History: Contributions to the Development of Accounting Thought, Elsevier Science, Oxford.
View in Google Scholar
Fleischman, R.K., Radcliff e, V.S., 2005, The Roaring Nineties: Accounting History Comes of Age, Accounting Historians Journal, vol. 32, no. 1.
View in Google Scholar
Fleischman, R.K., Tyson, T.N., 1997, Archival Researcher: An Endangered Species?, Accounting Historians Journal, vol. 24, no. 2, s. 91-109.
View in Google Scholar
Foster, B.E., 1852, The Origin and Progress of Bookkeeping, C.H. Law, London.
View in Google Scholar
Foucault, M., 2009, Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa.
View in Google Scholar
Frendzel, M., Jaruga, A.A., Szychta, A., 2004, Zasady wyceny bilansowej w Polsce w okresie międzywojennym, w: Gmytrasiewicz, M., Karmańska, A. (red.), Polska szkoła rachunkowości, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa.
View in Google Scholar
Garner, S.P., 1954, The Evolution of Cost Accounting to 1925, University of Alabama Press, Alabama.
View in Google Scholar
Gawart, M., Jezierska, E., 2003, Bilans w praktyce rachunkowości - historia i perspektywy, Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, t. 17 (73), Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Gmytrasiewicz, M., 1977a, Teoretyczne podstawy modeli ewidencji księgowej, Monografie i Opracowania, nr 52, Szkoła Główna Planowania i Statystyki, Warszawa.
View in Google Scholar
Gmytrasiewicz, M., 1977b, Metody badawcze ewidencji księgowej, Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej, t. 1, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Grodek, A., Surma, I., 1959, Z historii rachunkowości w Polsce i Gdańsku w wieku XVI, PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Hońko, S., 2003, Znaczenie dorobku wybranych polskich teoretyków bilansowych okresu międzywojennego, Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, t. 13 (69), Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Hopwood, A.G., 1981, Commentary on "The Study of Accounting History" [by R.H. Parker], w: Bromwich, M., Hopwood, A.G. (eds.), Essays in British Accounting Research, Pitman, London, s. 294-296.
View in Google Scholar
Jäger, E.L., 1874, Beiträge zur Geschichte der Doppelbuchhaltung, Kröner, Stuggart.
View in Google Scholar
Jäger, E.L., 1876, Lucas Pacioli und Simon Stevin, nebst einigen jüngeren Schrift stellern über Buchhaltung. Skizzen zur Geschichte der kaufmännischen, staatlichen und landwirtschaft lichen Buchführung, Kröner, Stuttgart.
View in Google Scholar
Jaruga, A.A., Fijałkowska, J., 2006, Luca Pacioli - wielki uczony renesansu i jego koncepcja rachunkowości, Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, t. 34 (90), Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Jaruga, A.A., Szychta, A., 1996, Poland, w: Chatfield, M., Vangermeersch, R. (eds.), The History of Accounting. An International Encyclopedia, Garland, New York, London.
View in Google Scholar
Karmańska, A., 2004, Szkic cech rozwoju rachunku kosztów i ich analizy w polskiej literaturze w okresie gospodarki centralnie sterowanej, w: Gmytrasiewicz, M., Karmańska, A. (red.), Polska szkoła rachunkowości, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa.
View in Google Scholar
Kawa, M., 1994, 500-lecie wydania drukiem pierwszej rozprawy o księgowości podwójnej, Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej, t. 28, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Kawa, M., 2002, Ewolucja pojęcia majątku jednostek gospodarczych, Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, t. 11 (67), Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Kheil, K.P., 1896, Über einige ältere Bearbeitungen zur Geschichte des Buchhaltungstractates von Luca Pacioli. Ein Beitrag zur Geschichte der Buchhaltung, Bursick und Kohout, Prag.
View in Google Scholar
Littleton, A.C., 1933, Accounting Evolution to 1900, American Institute Pub. Co., Inc., New York.
View in Google Scholar
Littleton, A.C., Yamey, B.S. (eds.), 1956, Studies in the History of Accounting, Richard D. Irwin Inc., Homewood, Il.
View in Google Scholar
Łazarowicz, E., 2011, Historia powstania księgowości podwójnej i rachunku kosztów, Oficyna Wydawnicza SGH w Warszawie, Warszawa.
View in Google Scholar
Łukasik, R., 1960, Powstanie i rozwój początkowych form rachunkowości rolnej w Polsce, PWG, Warszawa.
View in Google Scholar
Łukasik, R., 1962, Księgowość pojedyncza dóbr ziemskich w Polsce do XIX wieku jako środek kontrola, analizy i zarządzania, Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, seria "Monografie i Opracowania", nr 10, Warszawa.
View in Google Scholar
Łukasik, R., 1963, Rachunkowość rolna w dawnej Polsce, PWE, Warszawa.
View in Google Scholar
Manteuffel, R., 1986, Historyczny zarys systemu rachunkowości rolniczej w Polsce, w: Zegar, J.S. (red.), 60-lecie systemu rachunkowości rolnej w Polsce, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Zakład Rachunkowości Rolnej, Warszawa.
View in Google Scholar
Marszałek, J.B., 1937, U historycznych źródeł buchalterii, Czasopismo Księgowych w Polsce, nr 1.
View in Google Scholar
Mattessich, R., 2003, Accounting Research and Researchers of the Nineteenth Century and the Beginning of the Twentieth Century: An International Survey of Authors, Ideas and Publications, Accounting, Business & Financial History, vol. 13, no. 2, s. 125-170.
View in Google Scholar
Melis, F., 1950, Storia della Ragioneria, Zuffi , Bologna.
View in Google Scholar
Merino, B.D., Mayper, A.G., 1993, Accounting History and Empirical Research, Accounting Historians Journal, vol. 20, no. 2, s. 237-267.
View in Google Scholar
Miller, P., Napier, C., 1993, Genealogies of Calculation, Accounting, Organizations and Society, vol. 18, no. 7-8, s. 631-647.
View in Google Scholar
Miller, P., O'Leary, T., 1987, Accounting and the Construction of the Governable Person, Accounting, Organizations and Society, vol. 12, iss. 3, s. 235-265.
View in Google Scholar
Moszczeński, S., 1947, Rachunkowość gospodarstw wiejskich, Państwowy Instytut Wydawnictw Rolniczych, Warszawa.
View in Google Scholar
Napier, C.J., 2001, Accounting History and Accounting Progress, Accounting History, vol. 6, no. 2, s. 7-31.
View in Google Scholar
Napier, C.J., 2006, Accounts on Change: 30 Years of Historical Accounting Research, Accounting, Organizations and Society, vol. 31, no. 4-5, s. 445-507.
View in Google Scholar
Napier, C.J., 2010, Historiography, w: Edwards, J.R., Walker, S.P. (eds.), The Routledge Companion to Accounting History, Routledge Taylor & Francis Group, London, New York.
View in Google Scholar
Nieszporek-Wolak, J., 2004, Zarys historii rolniczej w Polsce, w: Gmytrasiewicz, M., Karmańska, A. (red.), Polska szkoła rachunkowości, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa.
View in Google Scholar
Oldroyd, D., 1999, Historiography, Causality and Positioning: An Unsystematic View of Accounting History, Accounting Historians Journal, vol. 26, no. 1, s. 83-102.
View in Google Scholar
Parker, R.H., 1965, Accounting History: A Select Bibliography, Abacus, vol. 1, no. 1, s. 62-84.
View in Google Scholar
Penndorf, B., 1913, Geschichte der Buchhaltung in Deutschland, G.A. Gloeckner, Leipzig.
View in Google Scholar
Pogodzińska-Mizdrak, E., 1994, Traktat Fra Luca Paciolego - jego autentyczność i znaczenie, Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej, t. 29, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Pogodzińska-Mizdrak, E., 2005, Summa de Arithmetica Luca Pacioli i jej walory, Rachunkowość, nr 1.
View in Google Scholar
Previts, G.J., Merino, B.D., 1998, A History of Accountancy in the United States: The Cultural Significance of Accounting, Ohio State University Press, Ohio.
View in Google Scholar
Previts, G.J., Parker, L.D., Coffman, E.N., 1990, An Accounting Historiography: Subject Matter and Methodology, Abacus, vol. 26, no. 2, s. 136-158.
View in Google Scholar
Scheffs, M., 1939, Z historii księgowości (Luca Pacioli), Księgarnia Wł. Wilak, Poznań.
View in Google Scholar
Skrzywan, S., 1967, Rachunkowość w Polsce Ludowej, w: Bień, W., Skrzywan, S., Terebucha, E. (red.), Rachunkowość polska, PWE, Warszawa.
View in Google Scholar
Skrzywan, S., 1971, Teoretyczne podstawy rachunkowości, PWE, Warszawa.
View in Google Scholar
Sobańska, I., 1997, Tendencje rozwoju rachunku kosztów w Niemczech, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
View in Google Scholar
Sombart, W., 1919, Der Modern Kapitalismus, Duncker und Humblot, Munich, Leipzig.
View in Google Scholar
Szychta, A., 1988, W trzechsetlecie wydania "Rigisches Rechenbuch" Johanna Wolcka, Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej, t. 14, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Szychta, A., 1989, Bibliograficzne calendarium rachunkowości w Polsce od XVI do XIX wieku, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Szychta, A., 1995, Bibliographical Calendarium of Accounting in Poland (XVI-XIXth Century), ed. by A. Jaruga, Foundation for Accoutancy Development in Poland, Warszawa.
View in Google Scholar
Szychta, A., 1996, Teoria rachunkowości Richarda Mattessicha w świetle podstawowych kierunków rozwoju nauki rachunkowości. Studium metodologiczne, Fundacja Rozwoju Rachunkowości w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Szychta, A., 2007, Etapy ewolucji i kierunki integracji metod rachunkowości zarządczej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
View in Google Scholar
Świderska, G., 1989, Bilans dynamiczny - teorie i aktualne znaczenie, Szkoła Główna Planowania i Statystyki, Warszawa.
View in Google Scholar
Terebucha, E., 1965, Witold Skalski jako teoretyk rachunkowości, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, kwartał czwarty.
View in Google Scholar
Terebucha, E., 1979, Tomasz Lulek - współtwórca polskiej rachunkowości, Rachunkowość, nr 3.
View in Google Scholar
Tinker, T., Neimark, M., 1987, The Role of Annual Reports in Gender and Class Contradictions at General Motors: 1917-1976, Accounting, Organizations and Society, vol. 12, no. 1, s. 71-88.
View in Google Scholar
Tinker, T., Neimark, M., 1988, The Struggle over Meaning in Accounting and Corporate Research: A Comparative Evaluation of Conservative and Critical Historiography, Accounting, Auditing & Accountability Journal, vol. 1, no. 1, s. 55-74.
View in Google Scholar
Vlaemminck, J.-H., 1956, Historie et Dictrines de la Comptabilite, Editions du Treurenberg, Brussels.
View in Google Scholar
Walińska, E., 2004, Bilans podatkowy i jego wpływ na bilans handlowy w polskiej szkole rachunkowości okresu międzywojennego - zarys problemu, w: Gmytrasiewicz, M., Karmańska, A. (red.), Polska szkoła rachunkowości, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa.
View in Google Scholar
Walker, S.P., 2005, Accounting in History, Accounting Historians Journal, vol. 32, no. 2, s. 233-259.
View in Google Scholar
Warelis, A., 2003, Wzorce i normy rachunkowości w Polsce w ujęciu retrospektywnym, w: Sojak, S. (red.), Historia, współczesność i perspektywy rachunkowości w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
View in Google Scholar
Wojciechowski, E., 1958, Materiały archiwalne, rękopisy i stare druki gdańskie z zakresu księgowości, Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Gdańsk.
View in Google Scholar
Wojciechowski, E., 1962, Rachunkowość przedsiębiorstw w Polsce przedwojennej w świetle praktyki i przepisów normatywnych, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, seria III: "Nauki Ekonomiczne", z. 3.
View in Google Scholar
Wojciechowski, E., 1964, Zarys rozwoju rachunkowości w dawnej Polsce, PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Woolf, A.H., 1912, A Short History of Accountants and Accountancy, Gee, London.
View in Google Scholar
Wójtowicz, P., 2001, Ewolucja paradygmatów rachunkowości na tle historycznym, w: Micherda, B. (red.), Ewolucja polskiej rachunkowości na tle rozwiązań światowych, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków.
View in Google Scholar
Yamey, B.S., 1949, Scientific Bookkeeping and the Rise of Capitalism, Economic History Review, Ser. II, 1 (2/3), s. 99-113.
View in Google Scholar
Yamey, B.S., 1978, Essays on the History Accounting, Arno Press, New York.
View in Google Scholar
Yamey, B.S., Edey, H.C., Thomson, H.W. (eds.), 1963, Accounting in England and Scotland: 1543-1800. Double Entry in Exposition and Practice, Sweet & Maxwell, London.
View in Google Scholar
Zan, L., 1994, Toward a History of Accounting Histories: Perspectives from the Italian Tradition, European Accounting Review, vol. 3, no. 2, s. 255-307.
View in Google Scholar
Ziętowska, I., 1999, Pierwsi teoretycy rachunkowości, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, seria I, z. 272.
View in Google Scholar
