Ruchomy czas pracy - możliwość wykorzystania w aktualnych uwarunkowaniach społeczno-gospodarczych

Abstrakt

Elastyczne warunki pracy stają się jednym z podstawowych czynników sukcesu przedsiębiorstw, które mają w swoich celach przyciągnięcie oraz zatrzymanie najlepszych pracowników. Elastyczne miejsce pracy wiąże się w praktyce najczęściej z organizacją czasu pracy, chociaż zakres rozwiązań uelastyczniających pracę jest znacznie większy (m.in. telepraca, rotacja zadań). Przyczyny zwiększania elastyczności mają charakter zarówno społeczny - od chęci ograniczania bezrobocia, poprzez formy pracy ułatwiające dopasowanie pracy, do preferencji pracowników - jak i ekonomiczne. Doświadczenia z ostatniego kryzysu gospodarczego wskazują na rosnące zainteresowanie pracodawców rozwiązaniami pozwalającymi zatrzymać nadwyżkową część pracowników w czasie spowolnienia gospodarczego w celu wykorzystania ich w trakcie kolejnego wzrostu, na przykład przez skrócenie wymiaru czasu pracy z jednoczesnym ograniczeniem wynagrodzenia lub przesunięciem niedopracowanych godzin na okres lepszej koniunktury. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie ruchomego czasu pracy jako rozwiązania organizacyjnego umożliwiającego przedsiębiorstwu elastyczne reagowanie na zmiany o charakterze ekonomicznym (potrzeby działalności operacyjnej) i społecznym (potrzeby i wykorzystanie potencjału ludzkiego organizacji). W artykule odwołano się do literatury przedmiotu w celu przedstawienia istoty ruchomego czasu pracy, do aktualnych przepisów regulujących od strony formalnej wykorzystanie tego rozwiązania oraz do badań własnych, których wyniki ilustrują podejście pracodawców do uelastycznienia czasu pracy.