Niestabilność fiskalna a wyzwania demograficzne w Polsce
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.11.5Słowa kluczowe:
Stabilność fiskalna, Demografia, Proces starzenia, Proces starzenia się ludności, Starzenie się społeczeństw, PrognozowanieAbstrakt
W artykule wskazano na powiązania przyszłych zmian demograficznych z sytuacją finansów publicznych w średnim i długim okresie oraz podkreślono, że zapewnienie stabilności fi skalnej obecnie jest warunkiem realizacji jednej z zasad zrównoważonego rozwoju - zasady sprawiedliwości międzypokoleniowej. Teoretyczne rozważania przedstawione w pierwszej części opracowania uzupełniono analizą braku stabilności fi skalnej w okresie 2000-2015 i projekcji zmian demograficznych w Polsce do 2060 roku oraz wynikającymi z tego konsekwencjami na przyszłość. W opracowaniu wykorzystano materiały Ministerstwa Finansów, dane GUS oraz publikacje Komisji Europejskiej The 2015 Ageing Report oraz Fiscal Sustainability Report 2015.
Pobrania
Bibliografia
Anderson, B., Sheppard, J., 2009, Fiscal Futures, Institutional Budget Reforms, and Their Effects: What Can Be Learned?, OECD Journal on Budgeting, vol. 3, s. 7-117.
Zobacz w Google Scholar
Błędowski, P., 2012, Starzenie się jako problem społeczny. Perspektywy demograficznego starzenia się ludności Polski do roku 2035. Wprowadzenie, w: Mossakowska, M., Więcek, A., Błędowski, P. (red.), Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekonomiczne starzenia się ludzi w Polsce, Termedia Wydawnictwa Medyczne, Poznań.
Zobacz w Google Scholar
Broda, Ch., Weinstein, D.E., 2004, Happy News from the Dismal Science: Reassessing Japanese Fiscal Policy and Sustainability, NBER Working Paper, no. 10988.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.3386/w10988
Carnot, N., de Castro, F., 2015, The Discretionary Fiscal Effort: An Assessment of Fiscal Policy and Its Output Effect, European Economy, Economic Papers no. 543, February.
Zobacz w Google Scholar
European Commission, 2012, Fiscal Sustainability Report 2012, European Economy, no. 8, http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/european_economy/2012/pdf/ee-2012-8_en.pdf [dostęp: 10.09.2014].
Zobacz w Google Scholar
European Commission, 2014, Identifying Fiscal Sustainability Challenges in the Areas of Pension, Health Care and Long-term Care Policies, European Economy, Occasional Papers, no. 201, http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/occasional_paper/2014/pdf/ocp201_en.pdf [dostęp: 30.06.2016].
Zobacz w Google Scholar
European Commission, 2015, The 2015 Ageing Report. Economic and Budgetary Projections for the 28 EU Member States (2013-2060), European Economy, no. 3, http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/european_economy/2015/pdf/ee3_en.pdf [dostęp: 27.07.2016].
Zobacz w Google Scholar
European Commission, 2016, Fiscal Sustainability Report 2015, Institutional Paper, no. 018, January, http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/eeip/pdf/ip018_en.pdf [dostęp: 27.07.2016].
Zobacz w Google Scholar
Eurostat, 2016, http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do [dostęp: 28.07.2016].
Zobacz w Google Scholar
Giżyński, J., 2016, Saldo strukturalne jako wskaźnik oceny polityki fiskalnej w krajach strefy euro, http://konferencja1.home.pl/kreator/data/documents/Gi=C5=BCynski.pdf [dostęp: 30.07.2016].
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6018.323.12
GUS, 2016a, Małżeństwa i dzietność w Polsce, Warszawa, styczeń.
Zobacz w Google Scholar
GUS, 2016b, Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2015 r., Warszawa, czerwiec.
Zobacz w Google Scholar
Jurek, Ł., 2012, "Aktywne starzenie się" jako paradygmat w polityce społecznej, Polityka Społeczna, vol. 39, nr 3, s. 8-12.
Zobacz w Google Scholar
Jurek, Ł., 2014, Repartycyjność endofamilijna jako narzędzie wpływu na poziom dzietności, w: Szukalski, P. (red.), Starzenie się ludności a solidarność międzypokoleniowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Zobacz w Google Scholar
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2003, Program uporządkowania i ograniczenia wydatków publicznych, Warszawa, październik.
Zobacz w Google Scholar
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2004, Program konwergencji. Aktualizacja 2004, Warszawa, listopad.
Zobacz w Google Scholar
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2008, Program konwergencji. Aktualizacja 2008, Warszawa, grudzień.
Zobacz w Google Scholar
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2010, Program konwergencji. Aktualizacja 2010, Warszawa, luty.
Zobacz w Google Scholar
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2012, Program konwergencji. Aktualizacja 2012, Warszawa, kwiecień.
Zobacz w Google Scholar
Milczarek, A., Miłaszewicz, D., Nagaj, R., Szkudlarek, P., Zakrzewska, M., 2015, Dążenie do stabilności fiskalnej - przypadki wybranych gospodarek, Wydawnictwo Volumina.pl Daniel Krzanowski, Szczecin.
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.15611/pn.2014.346.12
Miłaszewicz, D., 2004, Kilka uwag na temat roli państwa w gospodarce, w: Swadźba, S. (red.), Systemy gospodarcze i ich ewolucja. Kraje postsocjalistyczne, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej im. K. Adamieckiego, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Katowice.
Zobacz w Google Scholar
Miłaszewicz, D., 2007, Problem wyboru narzędzi realizacji roli państwa w procesach inwestycyjnych w Polsce w okresie przemian, Rozprawy i Studia, t. 675, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin.
Zobacz w Google Scholar
Miłaszewicz, D., 2013, Niestabilność fiskalna jako przejaw zawodności państwa, Przegląd Zachodniopomorski, vol. 1, nr 3, s. 211-228.
Zobacz w Google Scholar
Ministerstwo Finansów, 2012, Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2013-2016, Warszawa, wrzesień, http://bip.kprm.gov.pl/download/75/7289/Strategia_zarzadzania_dlugiem_201316_RCL [dostęp: 20.07.2016].
Zobacz w Google Scholar
Ministerstwo Finansów, 2013, Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2014-2017, Warszawa, wrzesień.
Zobacz w Google Scholar
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, 2014, Długofalowa polityka senioralna w Polsce na lata 2014-2020, https://das.mpips.gov.pl/source/Dlugofalowa%20Polityka%20Senioralna%20w%20Polsce%20na%20lata%202014-2020%20w%20zarysie.pdf [dostęp: 25.06.2017].
Zobacz w Google Scholar
National Research Council, 2010, Choosing the Nation's Fiscal Future, The National Academies Press, Washington DC, htpp://aida.econ.yale.edu/nordhaus/homepage/documents/fiscalfuture_full_report.pdf [dostęp: 26.07.2016].
Zobacz w Google Scholar
OECD, 2009, Fiscal Sustainability, w: Government at a Glance 2009, OECD Publishing, http://dx.doi.org/10.1787/9789264075061-en [dostęp: 25.07.2016].
Zobacz w Google Scholar
DOI: https://doi.org/10.1787/9789264075061-en
OECD, 2016, OECD Data, https://data.oecd.org/gga/general-government-debt.htm [dostęp: 26.07.2016].
Zobacz w Google Scholar
Okólski, M., 2004, Demografia zmiany społecznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Rada Ministrów, 2014, Program konwergencji. Aktualizacja 2014, w: Wieloletni plan finansowy państwa 2014-2017, Warszawa, kwiecień.
Zobacz w Google Scholar
Rada Ministrów, 2016, Program Konwergencji. Aktualizacja 2016, Warszawa, kwiecień.
Zobacz w Google Scholar
Schick, A., 2005, Sustainable Budget Policy: Concepts and Approaches, OECD Journal on Budgeting, vol. 5, no. 1, s. 107-126.
Zobacz w Google Scholar
Szukalski, P., 2013, Wstęp, w: Kryńska, E., Szukalski, P. (red.), Rozwiązania sprzyjające aktywnemu starzeniu się w wybranych krajach Unii Europejskiej: raport końcowy, Uniwersytet Łódzki, Łódź.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. 1998, nr 137, poz. 887 ze zm.
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, Dz.U. 2005, nr 249, poz. 2104.
Zobacz w Google Scholar
Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, 2016, Sektor funduszy emerytalnych w Polsce - ewolucja, kształt, perspektywy, Warszawa.
Zobacz w Google Scholar
Włodarczyk, P., 2011, Stabilność fi skalna - koncepcja teoretyczna i jej znaczenie praktyczne. Analiza na przykładzie państw Grupy Wyszehradzkiej 1995–2009, Materiały i Studia NBP, nr 256.
Zobacz w Google Scholar
Zapędowska-Kling, K., 2014, Reformy emerytalne a międzypokoleniowy kontrakt, w: Szukalski, P. (red.), Starzenie się ludności a solidarność międzypokoleniowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Zobacz w Google Scholar
ZUS, 2015, Prognoza wpływów i wydatków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w latach 2017–2021, Warszawa, grudzień.
Zobacz w Google Scholar
ZUS, 2016a, Bilanse Funduszu Rezerwy Demograficznej z lat 2010-2014, www.zus.pl/bip/default.asp?id=83 [dostęp: 26.07.2016].
Zobacz w Google Scholar
ZUS, 2016b, Plan finansowy Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na 2016 rok, http://www.zus.pl/bip/pliki/Plany_finansowe_FUS_FEP_FRD_na_rok_2016.pdf [dostęp: 19.07.2016].
Zobacz w Google Scholar
