Ulga prorodzinna w Polsce na tle wybranych państw

Abstrakt

W odpowiedzi na współczesne problemy demograficzne, wywierające niekorzystne zmiany dla systemu finansów publicznych, podejmowane są działania w ramach polityki prorodzinnej. Jej kluczowym elementem są narzędzia polityki fiskalnej, jak bezpośrednie świadczenia z budżetu państwa oraz wydatki publiczne realizowane przy pomocy specjalnych konstrukcji podatkowych (tzw. tax expenditures), do których zalicza się ulga prorodzinna w podatku dochodowym od osób fizycznych, funkcjonująca w Polsce od 2007 roku. Podlegała ona licznym zmianom ukierunkowanym na wzmocnienie jej redystrybucyjnego charakteru i wsparcie podatników o niskich dochodach. W niniejszym artykule dokonano przeglądu kluczowych zmian w konstrukcji ulgi. Autorka obrała za cel badawczy oszacowanie poziomu oszczędności w podatku dochodowym z tytułu ulgi prorodzinnej i ich znaczenia w budżecie gospodarstwa domowego uzyskującego dochód w wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce oraz przedstawienie go na tle innych państw reprezentujących różne modele ekonomiczne, a zatem stosujących odmienne zasady polityki prorodzinnej i fiskalnej. Hipoteza badawcza zakłada stosunkowo duże znaczenie oszczędności z tytułu ulgi prorodzinnej w polskim gospodarstwie domowym na tle innych państw stosujących tego typu wsparcie, pomimo niższej kwoty ulgi od wartości środkowej w badanej grupie. Weryfikacja nastąpiła przy pomocy analizy porównawczej opracowanych przez autorkę wskaźników.